İşsizlik fonu patrona akıyor; işsizlerin sadece yüzde 15 ödenek alabiliyor

DİSK AR’ın TÜİK verilerine dayanarak yaptığı hesaplamaya göre geniş tanımlı işsiz sayısı 13 milyona dayandı! Geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 32,2’yi buldu. Geniş tanımlı işsiz sayısı son bir yılda 2,2 milyon, son bir ayda ise 1,2 milyon kişi arttı! Söz konusu rakamlar işsizlik sorunun önümüzdeki dönemde Türkiye’nin en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam edeceğini gösteriyor.

İşsizlik yeniden artışa geçerken İşsizlik Sigortası Fonu da yeniden gündeme geldi. Zira fonda, devasa miktarda para var. Ancak sorun şu ki, İşsizlik Sigortası Fonu’nda biriken 427.4 milyar liralık kaynağın çok az bir bölümü emekçiye işsizlik ödeneği olarak veriliyor. Resmi verilere göre 3 milyon 65 bin işsiz var. Tabi bu dar tanımlı işsiz sayısı. Buna rağmen nisan ayında işsizlik fonundan ödenek alan işsizlerin sayısı 469 bin! Yani dar tanımlı işsizlerin bile ancak yüzde 15’i fona ulaşabiliyor. 

Ödenek için başvuran 100 işçiden sadece 47’si bu ödeneği alabiliyor. Diğer yandan fondan işverenlere milyanlarca lira teşvik ve destek ödemesi yapılıyor. Fonda biriken paranın faizinden bile milyarlarca lira gelir elde ediliyor. CHP, işsizlik ödeneğinin daha ulaşılabilir olması ve miktarın artırılması için Meclis’e yasa teklifi sundu.

İşsizlik Sigortası Fonu, yüzde 1 işçi, yüzde 2 işveren, yüzde 1 de devlet katkısından oluşuyor. İşçinin ücretinden her ay fona kesinti yapılıyor. Cumhuriyet’ten Mustafa Çakır’ın haberine göre fon varlığı nisan itibariyle 427.4 milyar liraya ulaştı. 4 ayda işçi ve işveren primlerinden 68.9 milyar lira, devlet katkısından da 22.9 milyar lira gelir elde edildi. Fona 43.1 milyar lira da faiz geliri sağlandı.

Bu devasa kaynağa karşın işçilere işsiz kaldıklarında verilen ödenek “devede kulak” kaldı. Bu yılın 4 ayında işsizlik ödeneği olarak 24.4 milyar lira ödendi. Buna karşın aktif işgücü programları için 14.2 milyar lira, işbaşı eğitim programları için 10.3 milyar lira aktarıldı. İşverenlere teşvik ve destek ödemeleri için ise fondan 26.7 milyar lira çıktı.

Nisan sonu itibarıyla fon varlığının yüzde 75.60’ı (323.1 milyar lira) tahvilde, yüzde 22.85’i (97.6 milyar lira) mevduatta ve yüzde 1.55’i (6.6 milyar lira) Takasbank Para Piyasası’nda değerlendiriliyor.

CHP Manisa Milletvekili, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, Meclis’e yasa teklifi verdi. Teklif ile İşsizlik Sigortası Fonu’nun işsizler için daha erişilebilir ve adil hale getirilmesi hedefleniyor. Bakırlıoğlu, fonda 428 milyar liraya yakın kaynak olduğuna, yalnızca bu yılın ilk dört ayında 43.1 milyar lira faiz geliri elde edildiğine dikkat çekti. Ancak fondan yapılan harcamaların büyük bölümünün işverene teşvik olarak verildiğine işaret eden Bakırlıoğlu, 2024 yılı boyunca işverene yapılan ödemelerin 71 milyar lira olduğunu, buna karşılık işsizlik ödeneği için yalnızca 45.7 milyar lira aktarıldığını söyledi.

İŞKUR verilerine göre, nisan ayında 469 bin kişinin işsizlik ödeneği aldığını aktaran Bakırlıoğlu, “3 milyondan fazla işsizin yalnızca yüzde 15’i bu ödenekten yararlanabiliyor. 2024 yılında başvuran her 100 kişiden sadece 47’si maaş alabilmiş. Bu tablo, fonun kapsayıcılıktan uzaklaştığını net biçimde ortaya koyuyor” dedi.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***