Uniqlo CEO’su Yanai, Sincan’da üretilen pamukları kullanmadıklarını söyledi

Küresel giyim markası Uniqlo’nun patronu, firmanın ürünlerinde Uygur halkının zorla çalıştırıldığı Çin’in Sincan bölgesinden gelen pamuğu kullanmadığını söyledi.

Japon giyim şirketinin CEO’su Tadashi Yanai, ABD ve Çin arasında gerginlik konusu olan konu hakkında ilk kez açıktan konuştu. BBC’ye konuşan Yanai, firmasının Sincan bölgesinden gelen pamukları kullanmadığını ifade etti.

Xinjiang pamuğu bir zamanlar dünyanın en iyi pamuklarından biri olarak biliniyordu. Ancak, pamuğun bölgedeki Müslüman Uygur azınlığın zorla çalıştırıldığı kamplarda üretildiğine dair iddiaların ardından, bu pamuğu kullanan markalara yönelik boykot ve yaptırım adımları arttı. Pekin ise zorla çalıştırma iddialarını sürekli olarak reddetti.

Pek çok ülke Çin’in Sincan’da yaptıklarını soykırım olarak niteledi. 2022 yılında ABD’nin Sincan’dan mal ithalatına ilişkin sert düzenlemeleri yürürlüğe girdi.

Birçok küresel marka Sincan pamuğu kullanılan ürünleri raflarından kaldırdı ve bu da Çin’de şiddetli tepkilere yol açtı. Zara, H&M, Nike, Burberry, Esprit ve Adidas gibi markalar boykot edildi.

Japonya’nın en zengin insanı olan Yanai, önceki yıllarda Uniqlo kıyafetlerinde Sincan pamuğu kullanılıp kullanılmadığını doğrulamayı ya da yalanlamayı reddederek “ABD ve Çin arasında tarafsız olmak istediğini” söylemişti.

Taraf tutmama kararı Uniqlo’nun Çin’in dev perakende pazarında popülerliğini korumasına yardımcı oldu.

Ancak BBC’ye firmanın giysilerindeki malzemelerin nereden geldiği ve nasıl üretildiği konusunda daha şeffaf olmak için aldığı önlemler hakkında konuşurken “Sincan’dan gelen pamuğu kullanmıyoruz” demesi ilk kez açıktan tarafını seçme hamlesi olarak yorumlandı.

Yanai, sonrasında “daha fazlasını söylersem çok politik olur, bu yüzden burada duralım” diyerek konuyu kapattı.

BBC’nin danıştığı Çin odaklı bir iş istihbarat firması olan Strategy Risks’in CEO’su ve kurucusu Isaac Stone Fish, hem Çin hem de ABD’den firmalar üzerindeki baskılara dikkat çekti.

Fish, “artık tek bir büyük şirket bile siyasi olarak tarafsız kalamıyor. Hem Pekin hem de Washington şirketlerin taraf seçmesini istiyor ve Tokyo bu konuda ABD’ye daha yakın durmaya devam edecek.” dedi.

Şirketin Çin’de kendi ülkesi Japonya’dan daha fazla mağazası var ve Yanai dünyanın ikinci büyük ekonomisindeki zorluklara rağmen orada genişlemek istiyor. Yanai, Çin’de bine yakın mağazaları olduğunu ancak bunu 3 bine çıkarmak için plan yaptıklarını söyledi.

Öte yandan Yanai’nin açıklamalarına Çin’de tepkiler yükseldi. Bazı tüketiciler Uniqlo’yu boykot etme çağrısında bulundu.

Uniqlo son 10 yıldır üretimini daha ucuz olan ülkelere kaydırmaya devam ediyor. Çin’de üretim maliyetlerinin artması Uniqlo’yu alternatif yerler aramaya itti.

Firmanın başında bulunduğu 40 yıl içinde Yanai, babasından devraldığı işi, yıllık satışları yaklaşık 656 bin dolar olan bir şirketten, 20 milyar dolar gelir elde eden küresel bir zincire dönüştürdü.

75 yaşındaki CEO, emekli olmadan önce dünyanın en büyük moda perakendecisi olarak küresel zincir Zara’nın sahibi Inditex’i geçmeyi hedeflediğini söylüyor. Inditex, 2022’de 30 milyar doların üzerinde gelir elde etmişti. Zara’nın ise hala Sincan bölgesinde üretilen pamuğu kullanmaya devam ettiği iddia ediliyor.