Ursula von der Leyen’in kader günü: Gazze, Ukrayna politikalarına kızan parlamenterler oy vermeyebilir

Ursula von der Leyen, 2019 yılında Avrupa Parlamentosu’nda (AP) sadece dokuz oy farkla Komisyon başkanlığına seçilerek Brüksel’deki en üst düzey görevi kıl payı ile elde etmişti.

Beş yıl sonra, 65 yaşındaki Alman politikacı ikinci dönem için adaylığını koydu ve oylamanın yapılacağı Strasbourg koridorlarında uğursuz bir “deja vu hissi” var. 

Zira von der Leyen’in yürütmenin başında beş yıl daha kalabilmesi için perşembe günü 720 sandalyeli AP’de oyların mutlak çoğunluğunu alması gerekiyor.

Von der Leyen her ne kadar kendi Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) haziran seçimlerinde elde ettiği zaferin ardından hem yeterli sayıya hem de yetkiye sahip olduğundan emin olsa da, oy marjı bu yıl da düşük olabilir.

Sosyalistler ve Demokratlar (S&D) ile Yenilenen Avrupa’nın liberallerinin, Giorgia Meloni’nin İtalya’nın Kardeşleri milletvekilleri gibi aşırı muhafazakar güçlerle bir sonraki yasama döneminde resmi bir ortaklık kurmayacağına söz vermesi nedeniyle von der Leyen’i destekleyeceği düşünülüyor.

EPP ile birlikte bu üç merkezci grup toplam 401 sandalyeye sahip ve bu sayı adayın seçilmesi için yeterli. Ancak aralarındaki başına buyrukların, oylamanın gizliliğine sığınarak Meloni’ye oy vermeyecekleri de biliniyor.

EPP’deki Fransız ve Sloven delegasyonları, konsensüse meydan okuyacaklarını ve partilerinin lider adayına karşı oy kullanacaklarını şimdiden açıkça belirtti. Liberaller arasında İrlanda delegasyonu, İsrail-Hamas savaşına verdiği tepkiyi protesto etmek için muhalefete katılmaya hazırlanırken, Almanlar, Slovaklar ve Portekizliler ise kararsız.

Oylamadan bir gün önce von der Leyen’i başını ağırtan bir haber de AB mahkemesinden geldi. 

Mahkeme, Avrupa Komisyonunun pandemi sırasında aşı üreticisi şirketlerle yaptığı ticari anlaşmalar konusunda yeterince şeffaf olmadığına hükmetti.

Mahkeme, Birlik üyesi 27 ülke adına pazarlık sürecini yöneten Avrupa Komisyonunu kusurlu buldu.

Bir grup Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekili, sözleşmeleri görmelerine izin verilmeyince konuyu mahkemeye taşımıştı. Vekiller 2021 yılında Komisyon’dan aşı alımına dair anlaşmalara erişim talep etti. Avrupa Komisyonu ise bazı bilgilerin ticari sır olduğu gerekçesiyle bir kısmı sansürlenmiş eksik bir metin paylaştı.

Mahkeme bugünkü kararında, gizli bilgilere erişmenin kamu yararına olduğuna hükmetti. Kararda, ilaçların kusurlu bulunması durumunda tazminat hükümlerinin ne olacağına dair detayların neden sır tutulduğu konusuna da Komisyonun yeterince açıklama getiremediği kaydedildi. Ayrıca bir çıkar çatışması olup olmadığının tespiti için anlaşmaya dahil olan isimlerin açıklanması da istendi.

Komisyon, bir milyar doz aşı karşılığında Pfizer şirketine 2,7 milyar euroluk sipariş vermişti.

Karar, yeniden Avrupa Komisyonu Başkanı seçilmek isteyen Ursula von der Leyen için kritik bir zamanda geldi. Bugün, AP’de von der Leyen’in Komisyon Başkanlığına seçilmesi için oylama yapılacak.

Daha önce New York Times gazetesi, von der Leyen ve Pfizer CEO’su Albert Bourla arasında telefon yazışmaları yapıldığını yazmıştı. Von der Leyen ayrı bir davada söz konusu mesajları silmekle suçlanıyor. İki yıl önce Birlik ombudsmanı, Komisyonun CEO ile mesajlaşmalar konusunda hatalı davrandığına hükmetmişti.

Avrupa Komisyonunun, Genel Mahkemenin kararına itiraz ederek konuyu Avrupa Adalet Divanına taşımak için Eylül ayı sonuna kadar süresi var.