Soykırım’dan kaçan Adıyamanlı komünist: Nazi karşıtı direnişin sembolü Manukyan Panthéon’a gömülecek

– Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bugün ülkedeki Nazi işgali sırasında komünist direnişin önemli isimlerinden biri hâline gelen Adıyamanlı Ermeni ve şair Misak Manukyan’ın Paris’te ünlülerin anıt mezarlarının bulunduğu Panthéon’a defnedileceğini açıkladı. Macron, “Manukyan’ın ‘cesaretini’ ve ‘sessiz kahramanlığını’ takdir ettiğini” dile getirdi. Fransa Cumhurbaşkanı, “Manukyan’ın Fransa’nın ‘evrensel değerlerini’ temsil ettiğini” söyledi.

PANTHÉON’A GÖMÜLEN İLK KOMÜNİST DİRENİŞÇİ OLACAK

Manukyan, Pantheon’a gömülen hem ilk yabancı hem de ilk komünist direnişçi olacak. Manukyan’la beraber eşi Mélinée de Ivry-sur-Seine mezarlığından alınarak Panthéon’a gömülecek. 2. Dünya Savaşı’nın bitişinin 80’inci yıldönümü nedeniyle düzenlenen bir dizi etkinlik kapsamında anıt mezara defnedilecek Manukyan’ın onurlandırılması, uzun süredir Fransız Komünist Partisi ve Fransız solu tarafından talep ediliyordu.

Ermeni Soykırımı’ndan kaçtıktan sonra 1925’te Fransa’ya yerleşen Manukyan, daha sonra 2. Dünya Savaşı sırasında Nazi işgaline karşı mücadele eden komünist direnişe katıldı. 1943’te Fransa’daki Alman kuvvetlerine saldırılar ve sabotaj eylemleri gerçekleştiren ve yabancı savaşçılardan oluşan bir direniş grubuna liderlik etti.

‘KIZIL AFİŞ’LE TARİHE GEÇTİ

1944’te, aralarında çok sayıda Yahudi’nin de bulunduğu grup, 23 üyesinin bir Alman askeri mahkemesi tarafından tutuklanarak ölüm cezasına çarptırılmasıyla dağıldı. Manukyan, 21 Şubat 1944’te Naziler tarafından kurşuna dizildi. Nazilerle işbirliği yapan Vichy rejimi daha sonra, Manukyan ve grubunu ‘terörist’ olarak tasvir eden kötü şöhretli kızıl bir posterle grubu itibarsızlaştırmaya ve infazlara yönelik öfkeyi yatıştırmaya çalışmıştı. Ünlü Fransız şair Louis Aragon’un ‘Kızıl Afiş’ (L’affiche Rouge) adlı şiirine de konu olan poster, şair ve müzisyen Léo Ferré tarafından aynı adlı şarkıyla notaya dökülmüştü.

SOYKIRIM’DAN KAÇTI SURİYE’DE YETİMHANEDE BÜYÜDÜ

1906 doğumlu Misak ve ağabeyi Garabed’in dışında, ailenin diğer fertleri Ermeni Soykırımı sırasında öldürüldü. Bölgede bir süre ailesinin tanıdığı bir Kürt ailenin himayesinde yaşadıktan sonra savaşın bitmesinin ardından kardeşiyle birlikte Fransız yönetimindeki Suriye’de bir yetimhaneye gönderildi. 1925’te Fransa’ya göçtü.

Manukyan, anıt mezara 21 Şubat 2024’de düzenlenecek devlet töreniyle eşiyle birlikte defnedilecek. Panthéon’da, Marie Curie, Pierre Curie, Victor Hugo, Alexandre Dumas gibi Fransa tarihinde iz bırakmış ünlü şahsiyetlerin anıt mezarları bulunuyor. (DIŞ HABERLER)