AB Adalet Divanı: Polonya’nın adalet reformu AB hukukunu ihlal etti

Avrupa Birliği Adalet Divanı, Polonya’nın 2019 yılında kabul ettiği adalet reformunun AB hukukunu ihlal ettiğine karar verdi. 

“Hukukun üstünlüğü değerinin, ortak bir hukuk düzeni olarak Avrupa Birliği’nin kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve üye devletler için yasal olarak bağlayıcı yükümlülükler içeren ilkelerde somut bir ifadeye kavuşturulduğunu” belirten Lüksemburg merkezli mahkeme  Polonya’nın bu yükümlülükleri yerine getirmediğine hükmetti.

Mahkeme, “Polonya yasama organı tarafından bu şekilde kabul edilen tedbirlerin bağımsız ve tarafsız bir mahkemeye erişim güvenceleriyle bağdaşmadığını” söyledi.

AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu’nun Polonya Anayasa Mahkemesi’nin gerekli bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerinden yoksun olduğunu iddia etmesi üzerine görülen davada mahkeme, komisyonun Polonya’ya karşı verdiği cezayı onayladığını belirtti.

Polonya, günlük bir milyon euroluk ceza sisteminin başladığı Ekim 2021’de 550 milyon euro para cezasına çarptırılmış, günlük cezalar nisan ayında yarıya indirilmişti.

Sağcı hükümet ile AB arasında anlaşmazlıklar

Bloğun en yüksek mahkemesi olan Adalet Divanı’nın Varşova’nın yargı bağımsızlığına ilişkin AB kurallarına uymayı reddettiğini ve bu nedenle çarptırıldığı yarım milyar eurodan fazla para cezasını teyit etmesi üzerine AB’nin üye ülke Polonya ile hukukun üstünlüğü mücadelesi hız kazandı.

Polonya hükümeti, AB’yi ülkenin bağımsız karar verebilmesi için vazgeçilemez gördüğü haklarını zedelediğini ileri sürüyor. AB ise Polonya’nın popülist Hukuk ve Adalet partisi’nin AB’nin hukukun üstünlüğü ilkesinin riske soktuğunda ısrarcı.

AB ve Polonya arasında Polonya Anayasa Mahkemesi’nin işleyişi üzerine yaşanan anlaşmazlık, Polonya’daki sağcı hükümetin AB kurumlarıyla yaşadığı anlaşmazlıklardan yalnızca birini oluşturuyor. 

Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda geçtiğimiz hafta da Rus nüfuzuna karşı hazırlandığı ifade edilen bir yasa tasarısını onaylamış; yeni yasa, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği tarafından muhaliflerin tam yasal süreç olmaksızın siyasetten men edilmesine olanak vereceği gerekçesiyle eleştirilmişti.

Milliyetçi ve muhafazakar hükümeti protesto etmek isteyen yarım milyon Polonyalı pazar günü Varşova sokaklarına indi ve “Otoriter bir Polonya istemiyoruz”  yazılı pankart ve sloganlarla seslerini duyurmaya çalıştı.