Avustralyalı ‘kahraman’ tartışma yarattı: Victoria nişanı sahibi eski asker ‘savaş suçundan’ yargılanıyor

– Avustralya’da bir dönem ‘kahraman’ lakabıyla anılan ve Afganistan’daki görevi sırasında gösterdiği ‘başarılar’ nedeniyle üstün cesaret madalyası (Victoria nişanı) ile ödüllendirilmiş eski özel kuvvetler mensubu Ben Roberts-Smith, savaş suçu işlediği iddiaları nedeniyle ülke gündemine oturdu.

AVUSTRALYA’NIN İLK ‘SAVAŞ SUÇU’ DAVASI

Roberts-Smith’in Afganistan’daki görevi sırasında yaptıklarına ilişkin üç gazetede 2018’de yayımlanan bir dizi makale ülke gündemine oturmuş ve eski özel kuvvetler mensubu ‘itibarının zedelendiği gerekçesiyle’ gazetelerin aleyhinde yasal süreç başlatmıştı. Hukukçular, 44 yaşındaki Ben Roberts-Smith tarafından açılan dava ilk etapta ‘itibar davası’ olarak başlasa da, süreç boyunca ortaya çıkan kanıt ve tanıkların davayı ülkenin ilk savaş suçları davası hâline getirdiğini söylüyor. Ülkenin başkentinde bulunan Sidney Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde görevli Prof. David Rolph, mevcut tanık ifadelerinden birine atıfta bulunarak, “Buradaki temel amaç gerçeğin ortaya çıkması olduğu için dava fiilen bir savaş suçları davası haline geldi” dedi.

ZORBALIK, CİNAYET VE KADINA ŞİDDETLE İTHAM EDİLİYOR

Eski asker, silahsız ve engelli bir Afgan’ı makineli tüfekle infaz etmekle, astlarına mahkumları infaz etme emri vermekle, emrindeki askerlere defalarca zorbalık yapmak ve saldırmakla ve ilişkide olduğu bir kadına şiddet uygulamakla suçlanıyor. Roberts-Smith, The Sydney Morning Herald, the Age ve Canberra Times adlı gazetelerin beraber görev yaptığı askerlerin tanıklığına dayandırarak yaptığı haberlerde ayrıca, altı silahsız Afgan’ı uluslararası hukuka aykırı şekilde öldürmekle itham ediliyor.

BU HAFTA KARARIN AÇIKLANMASI BEKLENİYOR

Ben Roberts-Smith ise, davaya gerekçe olarak, yayımlanan haberlerde kendisinin askeri angajmanın ahlaki ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen duygusuz ve ülkesinin imajını zedeleyen biri gibi gösterildiğini savunarak suçlamaları reddediyor. 110 gün süren ve kamuya yaklaşık 16 milyon 300 bin dolara (yaklaşık 350 milyon 450 bin Türk Lirası) mal olan duruşmaların bu hafta karara bağlanması bekleniyor.

‘VICTORIA NİŞANI, SIRTIMA KONMUŞ BİR HEDEF TAHTASI’

Ben Roberts-Smith mahkemedeki ilk ifadesinde, “Kendisine cesaretinden dolayı verilen Victoria nişanının aradığı bir onur değil, üzerine yüklenen bir yük olduğunu” dile getirdi. Eski asker, “aldığı ödülün sırtına bir hedef tahtası koyduğunu” ileri sürdü. Roberts-Smith’in avukatları da mahkemede suçlamaları reddederek müvekkilleri aleyhinde tanıklık yapan askerlerin ‘kıskançlık’ içinde olduklarını ileri sürdü.

40-50 AYRI SAVAŞ SUÇU İDDİASI SORUŞTURULUYOR

Avustralya’da, Genelkurmay Başkanlığı’nın Afganistan’da ön saflara defalarca aynı birlikleri konuşlandırması komuta heyetinin aldığı kararlara ilişkin tartışmaları gündeme getirmişti. Öte yandan, Avustralya hükümetine bağlı görev yapan ‘Özel Soruşturma Komitesi’nin Afganistan’da görev yapan özel kuvvetler tarafından işlendiği iddia edilen 40-50 ayrı savaş suçu iddiasını incelediği açıklanmıştı. 2020’de yayınlanan Brereton raporunda ise, 25 Avustralya askerinin 39 Afgan sivili öldürdüğüne dair ‘inandırıcı’ kanıtlar bulunduğu açıklanmıştı. Raporda, söz konusu eylemlerin Avustralya ordusu için ‘utanç verici ve haince’ olduğu belirtilerek savaşın atmosferinin suça bahane olamayacağı belirtilmişti. (DIŞ HABERLER)