Suudi Arabistan, Suriye lideri Esad’ı Arap Birliği zirvesine davet edecek

Suudi Arabistan, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ı mayıs ayında Riyad’ın ev sahipliği yapacağı Arap Birliği zirvesine davet etmeyi planlıyor.  

Reuters’ın üç kaynağa dayandırdığı söz konusu davetin gerçekleşmesi halinde bu, Şam ve Esad yönetimine yönelik uygulanan bölgesel izolasyonun resmen sona erdirileceği anlamına geliyor. 

Kaynaklardan ikisi, Suudi Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan’ın önümüzdeki haftalarda Şam’a giderek Esad’a 19 Mayıs’ta yapılması planlanan zirveye katılması için resmi bir davetiye vereceğini aktardı. 

Suudi hükümeti iletişim ofisi ve her iki ülkenin dışişleri bakanlıkları yorum yapmadı.

Örgütün Arap ülkeleri arasındaki ikili düzeydeki her adımdan haberdar olmadığını belirten Arap Birliği Genel Sekreteri Sözcüsü Cemal Ruşdi, “Söz konusu ziyaretle ilgili daha önceden bilgilendirilmemize gerek de yok.” değerlendirmesinde bulundu. 

Esad’ın bir Arap Birliği zirvesine katılması, Suriye’nin örgütten uzaklaştırıldığı 2011 yılından bu yana Arap dünyasındaki itibarını yeniden kazanması açısından en önemli gelişme olarak görülüyor. 

Esad, iç savaşa yol açan protestolar ve protestoculara yönelik uygulamaları nedeniyle birçok Batılı ve Arap ülkesi tarafından boykot edilmişti.

Uzmanlara göre Suriye’nin 22 üyeli örgüte geri dönüşü büyük ölçüde sembolik olacak ancak ülke içindeki savaşa yönelik bölgesel yaklaşımdaki değişikliği yansıtması açısından önem arzediyor. 

Çok sayıda yabancı gücün dahil olduğu ve ülkeyi parçalanmanın eşiğine getiren savaşta şu ana kadar yüz binlerce insan hayatını kaybetti. 

Geçtiğimiz ay bazı kaynaklar Riyad ve Şam’ın Ramazan ayından sonra büyükelçiliklerini yeniden açma konusunda anlaşmaya vardığını iddia etmişti. 

Suudi Dışişleri Bakanlığı, herhangi bir anlaşmaya varıldığını doğrulamasa da konsolosluk hizmetlerinin yeniden başlatılması için Suriye Dışişleri Bakanlığı ile temas halinde olduklarını teyit etti.

Üçüncü kaynak ise, Riyad’ın ilişkileri düzeltmek için Şam’dan istediği sınır güvenliği ve uyuşturucu kaçakçılığı konularındaki yakın işbirliği dahil bir dizi talepler listesi üzerindeki müzakerelerin uzun zamandır devam ettiğini aktardı. 

Bir başka kaynağa göre de Prens Faysal’ın Şam’ı ya da Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad’ın Riyad’ı ziyaret etmesi için yapılan ilk görüşmeler, Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle ertelendi.

Mısır Dışişleri Bakanı, Suriye Dışişleri Bakanıyla “ilişkilerin güçlendirilmesini” görüştü

Öte yandan Arap Birliği’nin önde gelen ülkelerinden Mısır da Esad ile temaslarına yeniden başladı. Cumartesi günü Suriye Dışişleri Bakanı Samih Şukri’nin on yılı aşkın bir süre sonra Kahire’ye gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret sırasında iki taraf “işbirliğini güçlendirme” konusunda anlaştı.

Şukri ile Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad, başkent Kahire’de bir araya geldi.

Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Şukri ile Mikdad’ın Dışişleri Bakanlığında “basına kapalı ikili görüşme gerçekleştirdiği” belirtilirken görüşmenin detaylarına ilişkin bilgi verilmedi.

Mısır’da yayın yapan El-Yevm el Sabi gazetesi de Şukri ile Mikdad’ın “iki ülke arasındaki ortak öneme sahip konuları ele almak” üzere bir araya geldiğini yazdı.

Görüşmede, ikili ilişkilerin güçlendirilmesi meselesinin ele alındığı ifade edildi.

Suriye hükümetinin haber ajansı SANA da Mikdad’ın Mısır Dışişleri Bakanı Şukri’nin daveti üzerine “iki kardeş ülke arasındaki ikili ilişkilerin güçlendirilmesi meselesini görüşmek ve bölgedeki ve dünyadaki gelişmeleri ele almak” üzere Kahire’ye gittiğini duyurmuştu.

Bu, Arap Birliği’nin 2011’de Suriye’nin üyeliğini askıya almasının ardından Esad yönetiminin, Mısır’a bakan düzeyinde gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliği taşıyor.

Şukri ile Mikdad, 10 yıl aradan sonra ilk kez Eylül 2021’de ABD’de bir araya gelmişti.

Mısır Dışişleri Bakanı Şukri de 2011 yılından sonra ilk kez, 6 Şubat 2023’teki depremlerden etkilenen Suriye’yi ziyaret etmişti.