Nürnberg savcısı Ben Ferencz 103 yaşında öldü: Nazileri yargılayan hayattaki son isimdi

– 2. Dünya Savaşı’nın ardından kurulan Nürnberg Mahkemeleri’nde savcı olarak görev yapmış hayattaki son isim Ben Ferencz 103 yaşında öldü. Nazilerin işledikleri savaş suçları nedeniyle yargılandıkları ve Almanya’nın aynı adlı kentinde kurulan Nürnberg Mahkemeleri, dünya tarihinde kurulan ilk savaş suçları mahkemesiydi. Savcı Ben Ferencz, 22 Nazi subayının işledikleri savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan mahkûm edilmesini sağladığında henüz 27 yaşındaydı.

SS SUBAYLARINI MAHKUM ETMİŞTİ

Nazi işgali altındaki Doğu Avrupa’da faaliyet gösteren ve bir milyondan fazla insanı öldürdüğü tahmin edilen SS ölüm mangaları ‘Einsatzgruppen’ üyelerinin davasında başsavcılık yapan Ferencz’in ölümü, ABD Holokost (Yahudi Soykırımı) Müzesi tarafından açıklandı. Müze, “dünyanın ‘soykırım kurbanları için adalet arayışındaki bir lideri kaybettiğini” belirtti. Açıklamada, Ferencz’in cuma günü akşam saatlerinde ABD’nin Florida eyaletindeki Boynton Beach’te bulunan bir huzur evinde öldüğü bilgisi verildi.

NORMANDİYA ÇIKARMASINA KATILDIKTAN SONRA NAZİLERİ YARGILADI

Ferencz, 1943’te Harvard Hukuk Fakültesi’nden mezun olduktan sonra ABD ordusuna katıldı ve Müttefiklerin safında Normandiya çıkarmasına ve Bulge Savaşı’na katıldı. Çavuş rütbesine yükseldi ve sonunda Nazi savaş suçlarını araştırmak ve kanıt toplamakla görevli bir ekibe katıldı. Ekip, Almanya’daki orduda bulunuyordu ve Nazilerden kurtarılan toplama kamplarına girerek kayıt tutmakla görevliydi. Ferencz, hakkında dosya hazırladığı 22 Nazi subayından 13’üne ölüm cezası vermiş ve bunlardan dördü idam edilmişti.

‘YAKACAK ODUN GİBİ İSTİFLENMİŞ CESETLER’

Ferencz, daha sonra, bu kamplarda “yakacak odun gibi üste yığılmış cesetler” gördüğünü dile getirmişti. Almanya’daki en büyük kamplardan biri olan Buchenwald’da gördüklerini “tarif edilemez dehşetin yaşandığı bir mezarlık” diye niteleyen Ben Ferencz yayınladığı kitabında da, “Nazi imha merkezlerinde savaş suçları müfettişi olarak yaşadığım deneyimlerden silinmez bir şekilde travma geçirdiğime hiç şüphe yok” diye yazmış ve “Hala ayrıntılar hakkında konuşmamaya veya düşünmemeye çalışıyorum” demişti.

ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ’NİN KURULMASI İÇİN MÜCADELE ETTİ

Nürnberg Mahkemeleri sona erdikten sonra, Batı Almanya’da kalan Ferencz, Yahudilerin yeni hükümetten tazminat almalarını sağlayacak bir anlaşma imzalamalarına yardım etti. Daha sonra uluslararası hukuk profesörü oldu ve savaş suçları işlediği tespit edilen hükümetlerin liderlerini yargılayabilecek uluslararası bir mahkemenin kurulması için çalıştı. Uzun süren çabaların ardından 2002’de, Uluslararası Ceza Mahkemesi, Hollanda’nın Lahey kentinde kuruldu. Ancak, ABD de dahil olmak üzere birçok büyük ülkenin katılmayı reddetmesiyle mahkemenin etkisi sınırlı kaldı. (DIŞ HABERLER)