Alaska’da Trump’a iki darbe birden: Demokrat Alaska Yerlisi ve Trump karşıtı Cumhuriyetçi Kongre seçimlerini kazandı

Dün (23 Kasım) kesinleşen seçim sonuçlarına göre Alaska’da Trump’ın desteklediği adaylar tercihli oy sistemi nedeniyle büyük bir seçim hezimeti yaşadı. Trump karşıtı Cumhuriyetçi ve daha önce Trump’ın azledilmesi için iki kez oy kullanan Alaska Senatörü Lisa Murkowski, kendisine karşı aday olan Trumpçı Cumhuriyetçi Kelly Tshibaka’yı yendi.

Temsilciler Meclisi seçimlerinde ise Trump’ın ilk destekçilerinden, 2008 başkan yardımcısı adayı ve Alaska’nın eski valisi Sarah Palin, Alaska yerlisi Mary Peltola’ya yenildi. Mary Peltola, iklim aktivizmi ve yerel Alaska kabilelerinin hakları için Alaska yerel meclislerinde görev almış, Sarah Palin dahil Cumhuriyetçi isimlerle çalışmış hatta Lisa Murkowski gibi Trump karşıtı Cumhuriyetçilerin kampanyasında yer almış merkez kanat bir Demokrat. Peltola’nın kampanyasının odağında kürtaj hakkı, iklim krizi, yerli hakları ve sosyal devlet uygulamaları vardı. Kampanyası boyunca birleştirici bir dil kullanan ve merkez kanat Cumhuriyetçilerin de oyunu almak için çabalayan Peltola seçim sürecinde “Balık, Aile ve Özgürlük” sloganını kullandı.

Alaska’da tercihli oy sistemi geçerli olduğu için ılımlı adayların şansı daha yüksek. Bu seçim sisteminde seçmenlere adaylar arasında sıralama yapma imkânı tanınıyor. Seçmenler pusulada tercih sıralaması yaparak birinci oylarını bir adaya, ikinci, üçüncü oylarını başka adaylara verebiliyor. Sayım hiçbir adayın ilk oyların çoğunluğunu alamadığını gösterirse en düşük oy alan aday eleniyor ve elenen adaya oy veren seçmenlerin ikinci tercih oyları sisteme ekleniyor. Bu eleme süreci herhangi bir adayın yüzde 50’yi geçmesine dek devam ediyor. Bu oy sistemi nedeniyle, ılımlı Demokratlar ılımlı Cumhuriyetçi Murkowski’yi, ılımlı Cumhuriyetçiler ise Demokrat Peltola’yı ikinci veya üçüncü tercihlerinde destekledi, böylece seçmenler oyları boşa gitmeden farklı görüşteki ılımlı isimlere de oy verme imkânı buldu.