Küresel İfade Özgürlüğü Raporu: Türkiye krizde

Article19, 2022 Küresel Küresel İfade Raporu’nu yayınladı. Raporda ülkeler, bireylerin toplumsal hayatta ve sosyal medyada özgürce kendini ifade edebilmesi, sokak eylemlerine katılabilmesi, siyasi lidere erşim, şiddet ya da yaptırımlara maruz kalma korkusu olmadan eylemlilikte bulunmak gibi 25 farklı gösterge üzerinden değerlendirildi ve ülkelere 100 üzerinden puan verildi. 

Bu puanlama üzerinden, 80-100 puan arası ülkeler ‘özgür’, 60-79 puan arası ülkeler ‘kısmen kısıtlı’, 40-59 puan arası ülkeler ‘kısıtlı’ , 20-39 puan arası ülkeler ‘büyük ölçüde kısıtlı, 0-19 puan alan ülkeler de ‘krizde’ biçiminde kategorilere ayrıldı. 

TÜRKİYE KRİZDE

Türkiye 100 üzerinden 7 puanla, 161 ülke arasında 141. sırada yer aldı. Bu yıl da ‘krizde’ olan ülkeler kategorisinde yer alan Türkiye’nin ifade özgürlüğündeki düşüşü de devam etti. Türkiye geçen seneye göre 3, son 10 yıla göre de tam 24 puan kaybetti. Türkiye bu yıl 7 puanla Mısır, İran, Myanmar ve Burundi ile aynı sırada, 5 puan alan Yemen’in hemen üzerinde yer aldı. Rusya, Irak, Bangladeş, Ruanda, Pakistan, Zimbabve, Sudan ve Afganistan gibi ülkelerin ise gerisinde kaldı.  

DÜNYADA DA İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ KISILIYOR 

İfade özgürlüğü konusunda Türkiye’de artarak devam eden kısıtlamalar dünya geneli için de geçerli. Rapora göre dünya nüfusunun sadece yüzde 15’i, yani her 7 kişiden sadece biri düşüncelerini özgürce ifade edebiliyor. Raporda son 10 yılda dünya çapındaki ifade özgürlüğündeki düşüşe de dikkat çekildi. Buna göre, dünya nüfusunun yüzde 80’i, 10 yıl önceye göre daha az ifade özgürlüğüne sahip. 

EN BASKICI ÜLKELER 

Article19, 2022 Küresel Küresel İfade Raporu’na göre Kuzey Kore, 100 üzerinden ‘0’ ile ifade özgürlüğünün en çok kısıtlandığı ülke oldu. Kuzey Kore’yi, 1 puan ile, Türkmenistan, Suriye ve Erire, 2 puan ile Belarus, Çin ve Küba, 3 puanla Nikaragua ve Suudi Arabistan, 4 puanla da Ekvotoryal Gine izledi.   

EN ÖZGÜR ÜLKELER YİNE İSKANDİNAVYA’DA

İfade özgürlüğünün en yüksek olduğu ilkeler ise 95 puanla Danimarka ve İsviçre, 94 puanla İsveç ve Norveç, 93 puanla Estonya ve Finlandiya, 92 puanla İrlanda ve Portekiz, 91 puanla da Belçika ve Litvanya oldu.