ABD Başkanı Biden ile Çin Devlet Başkanı Xi telefonda görüştü: 2 saatten fazla sürdü

ABD Başkanı Joe Biden, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile 2 saatten fazla süren bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Başkan Biden ile mevkidaşı Başkan Jinping, ekonomik ve jeopolitik gerilimler de dahil olmak üzere ikili ilişkileri ele almak üzere bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Beşinci kez telefonda görüşen Biden ve Xi’nin görüşmesi 2 saatten fazla sürdü.

Beyaz Saray, görüşmenin yerel saatle sabah 08.33’te başladığını ve 10.50’de sona erdiğini aktardı. Beyaz Saray tarafından yapılan yazılı açıklamada, görüşmenin ABD ve Çin arasındaki iletişim hatlarını sürdürme ve derinleştirme, farklılıkları sorumlu bir şekilde yönetme ve iki ülkenin çıkarlarının örtüştüğü yerlerde birlikte çalışma çabalarının bir parçası olduğu aktarıldı. Açıklamada, Biden ve Xİ’nin ikili ilişkiler ile diğer bölgesel ve küresel meseleleri ele aldıkları aktarılarak, iklim değişikliği ve sağlık güvenliğini ele almak için kendi ekiplerini görevlendirdiği ifade edildi.

Açıklamda, Tayvan konusunda Başkan Biden’ın ABD politikasının değişmediğini, ABD’nin statükoyu değiştirmeye veya Tayvan Boğazı’ndaki barış ve istikrarı baltalamaya yönelik tek taraflı çabalara şiddetle karşı çıktığını vurguladığı belirtildi.

Biden ve Xi en son geçtiğimi mart ayında konuşmuştu

En son geçtiğimiz mart ayında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden kısa bir süre sonra bir araya gelen Biden ve Xi’nin bugünkü görüşmesi, Çin’in Tayvan üzerinde tehdit oluşturması, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline yanıt olarak Çin’in Rusya’yı kınamaması ve ekonomik rekabet gibi gerilimlerin mevcut olduğu konular etrafında yapıldı. Biden, mart ayında Xi ile yaptığı son görüşmede Çin’in Rusya’nın savaşına maddi destek vermesinin “sonuçları” olacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.

“Biden, Çin ile temasta kalmak istiyor”

ABD’li yetkililer, Başkan Biden’ın Çinli mevkidaşıyla görüşmesinin Tayvan üzerindeki gerilimi düşürmeye yardımcı olacağını ifade etti. ABD Ulusal Güvenlik Sözcüsü John Kirby dün yaptığı açıklamada, Biden ve Xi’nin düzenli olarak temas etmesinin önemli olduğunu söylemişti. Kirby, “Başkan Biden, sadece o bölgede değil, tüm dünyada sahip olduğumuz en önemli ikili ilişkilerden biri olan Çin’in devlet başkanı ile iletişim hatlarının açık kalmasını sağlamak istiyor. Çin ile işbirliği yapabileceğimiz konular olduğu gibi açıkçası sürtüşme ve gerilimin olduğu konular da var. Bu, her iki ülkenin de ötesinde sonuçları olan, dünyadaki en önemli ikili ilişkilerden biridir” dedi.

Kirby, bugünkü görüşmenin bir parçasının Tayvan üzerindeki gerilimler, ekonomik ilişkiler ve Çin’in Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına tepkisi olacağını söylemişti.

ABD’den Tayvan’a ziyaret krizi

ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi‘nin Çin’in üzerinde hak iddia ettiği Tayvan’a muhtemel ziyaretiyle ilgili endişelerin artması üzerine Çin bu konuda sert yanıt vermişti. Pelosi’nin ABD’den gayriresmi savunma desteği alan ancak Çin’in kendi topraklarının bir parçası olarak gördüğü Tayvan’a ziyareti durumunda Çin böyle bir geziyi bir provokasyon olarak göreceğini söyledi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian, “ABD kendi yolunda gitmekte ve Çin’e meydan okumakta ısrar ederse kesinlikle güçlü tepkilerle karşılaşacaktır” demişti.

Pelosi, Tayvan’a seyahat ederse en son 1997’de o zamanın ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich tarafından ziyaret edilen Tayvan’a seyahat eden en üst düzey ABD yetkilisi olacak. Biden, geçen hafta yaptığı bir açıklamada ise ABD yetkililerinin şu anda Tayvan’ı ziyaret etmesinin “iyi bir fikir olmadığını” söylemişti.

Çin ve ABD arasındaki gerilimler

Çin ve ABD arasındaki gerilimler, iki ülkenin küresel sağlık, ekonomi politikası, insan hakları konusundaki farklı bakış açıları da dahil olmak üzere Çin’in Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini kınamayı reddetmesiyle birlikte uzun süredir devam ediyor. ABD’li kaynaklara göre, ABD ve Çin’in diğer gerginlik noktaları arasında ise ABD’nin soykırım olarak ilan ettiği Çin’in Uygur Türklerine yönelik muamelesi, Güney Çin Denizi’ndeki militarizasyonu, küresel ekonomik ve siyasi casusluk kampanyası gibi konular yer alıyor.