Pandeminin en çok etkilediği sektörlerin başında gelen turizmde, yaz sezonuna sayılı günler kala 2022 yılının geçtiğimiz iki yıla göre toparlanma yılı olması öngörülüyordu. Fakat Rusya’nın Ukrayna’ya operasyonu ve turizmcilerin yaşadığı nakit sıkıntısı turizm sektörü için bu yılın da hayal kırıklığı yaratabileceğine işaret ediyor. Yaşanan gelişmelere bakıldığında 2022 için hedeflenen 45 milyon ziyaretçi ve 35 milyar dolar gelir neredeyse imkânsız görünüyor.
Duvar’dan Selçuk Arslan’ın haberine göre, artan maliyetler nedeniyle zorda olan turizmciler, Kredi Garanti Fonu’ndan destek kredisi talep etti. Ancak turizmcilere “destek” adı altında kredi kartı verildi. Turizmciler verilen kart nedeniyle hem şaşkın hem de borcuna borç eklemekten dolayı endişeli.
Pandemi döneminde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın girişimiyle, Kredi Garanti Fonu ile bankalar aracılığıyla turizmcilere kredi desteği sunulmuştu. Turizmciler, enerji, gıda, ulaşım gibi artan maliyetler ve Ukrayna’ya yönelik Rusya operasyonu nedeniyle bu dönemde de benzer desteği beklerken, fon bünyesinde bulunan bankalar tarafından verilen kredi kartı ile ne yapacağını düşünüyor. İşletmenin yıllık cirosuna göre limiti belirlenen kredi kartı, bankalarca verilen kredi kartıyla aynı faiz oranına ve işleve sahip. Üstelik verilen kredi kartının sektör dışı kullanımı da yasak. Yani bu hazine garantili bu karta sahip olan bir işletmecinin bu kart ile işletmesine mobilya veya alkol alması mümkün değil.
‘KREDİ KARTI YERİNE NAKİT DESTEK BEKLENTİMİZ VARDI’
Bodrum Turistik İşletmeciler ve Yatırımcılar Derneği (BODER), başlatmış olduğu çalışma ile turizmcilerin yaşadığı nakit sorununa çözüm arayışı içerisinde. Benzer sorunları yaşayan BODER Başkanı Ömer Faruk Dengiz’e de nakit desteği yerine kredi kartı verilmiş durumda. Kredi kartı uygulamasını eleştiren Dengiz, “Otel ve işletmelerimiz yeni sezon öncesi nakit sıkıntısı çekiyor. İşletme ve otellerimiz bu sorunun çözümü için de bizlere başvurdu. Nakit sorunun çözümü için Kredi Garanti Fonu’ndan destek kredileri talebimiz oldu. Lakin nakit para desteği yerine kredi kartı verildi işletmelere. Bana da kredi kartı verildi. Verilen kart, belli özel şartlara tabi utulmuş durumda. Bu durum bizleri şaşırttı. Otelciler adına üzüldük. Kredi kartı yerine nakit destek beklentimiz vardı. O kartla bazı sektörlere kısıtlama getirilmiş. Bu konuda otelciler sorunlar yaşayacaklar. Bizler BOYDER olarak çözüm arayışında olacağız. Oteller doğru politikalar izlemezse batarlar” dedi.
‘UKRAYNA VE RUSYA’DAN BEKLEDİĞİMİZ TURİST GELMEYECEK’
Sezon öncesi Bodrum’a olan talepleri değerlendiren Dengiz, “Rusya-Ukrayna savaşı turizm sektörünü etkileyecek. Geçen sene toplam turizm faaliyetlerinin yüzde 52’sini karşılıyordu. Ukrayna bu sene olmayacak. Rusya ise yakın zamanda uçuşlara başlayacak. Fakat uçuşlar tam kapasiteli olmayacak. Hedefimize ulaşmamız zor. Avrupa’dan ciddi talepler var. İngiltere Hollanda ve Almanya’da ciddi talepler var. Bodrum için direk seferler düzenleniyor” ifadelerini kullandı.
‘SEKTÖR CAN ÇEKİŞİYOR’
Turizm işletmelerinin yaşadığı sorunları yakından inceleyen Bodrum Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği Başkanı Serdar Karcılıoğlu, gelinen noktada turizmin yeni bir krizle baş başa olduğunu söyledi. Sektörde yaşanan nakit krizine dikkat çeken Karcılıoğlu, işletmelerin borç batağı tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, “Hep söylüyorum turizm, matematiktir diye. Şimdi yukarıda anlatmaya çalıştığım matematiğe göre kalkıp bu tür patlayan çatlayan rezervasyonlardan bir başarı hikayesi çıkarmak, ağızlarından salyalar akarcasına demeçler vermek ancak bilgisiz ve gafillerin işidir. Sektör can çekişiyor. Büyük borç batağı içerisinde. Oteller geçen yıl fiyatlarına en az yüzde 100 ilave yapmaları durumunda başa baş noktayı yakalayabilecekler. Şimdi birçok tesis sıcak para imkanını kullanmak üzere maliyetlerinin altında satışlar yapabilir ve yapacakdır da. İşte esas felaket de burada kopacak. Son 40 yılda elde ettiğimiz kazanımlarımızın hemen hepsini kaybetmek durumundayız. Bu konuya el atması gereken Ankara, kafasını kuma gömmüş, bir anlamda da sadece bu mavi boncuk çığırtkanlarını dinlemekle yetiniyor” dedi.
‘ÜLKESİ SAVAŞTA OLAN HANGİ İNSAN EĞLENMEK İÇİN SEYAHAT EDER?’
Geçmişte Rusya ile yaşanan uçak krizinin, terör olaylarının ve pandeminin Türkiye turizmini ciddi kayıplara uğrattığını belirten Karcılıoğlu, bugün itibariyle sektörün Rusya-Ukrayna savaşının etkilerini yaşamaya başladığını açıkladı. Karcılıoğlu, “Turist kavgayı, savaşı, terörü, kısacası belirsiz ortamları sevmez. Şimdilerde bir takım özellikle Antalya bölgesinden STK’ler yine sektöre mavi boncuk dağıtmaya, umut ve ümit pompalamaya başlamış. Bu söylemler ve rakamlar doğru değil. Ne yazık ki istemediğimiz şeyleri yaşamaya başladık. İki önemli kaynak ülkemiz olan Rusya ve Ukrayna için büyük bir kayıp söz konusu. Zaten Rusya’nın Ukrayna’ya girdiği gün Ukrayna’dan tüm rezervasyonlar durmuştu. Olanlar da iptal edildi. Sonra da Rusya’da iptalleri gördük. Her gün her iki taraftan binlerce asker ve sivil ölüyor. Her iki tarafta da yas var. Ülkesi savaşta olan hangi insan eğlenmek için seyahat eder?” diye sordu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’yi 2021 yılında ziyaret eden yabancı turistlerin 4 milyon 700 bini Rusya’dan, 3 milyon 100 bini Almanya’dan, 2 milyonu Ukrayna’dan, 1 milyon 400 bini Bulgaristan’dan ve 1 milyon 100 bini İran’dan geldi. Rusya ve Ukrayna’dan gelenler ise toplam turistlerin içerisinde yüzde 27,3’lük bir paya sahip. Bu iki ülkenin 2019’daki toplam payı ise yüzde 19 olmuştu.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
