Bin 51 köprü hatalı yapılmış

Deprem, yangın, sel… Her doğal afet ülkede önlemsizlik ve tedbirsizlik nedeniyle felakete dönüşüyor. Bir önceki afetten çıkarılmayan dersler ise yeni felaketlerin boyutunu artırıyor. Akarsular üzerindeki köprülerin büyük bölümü taşkınları engelleyici olmak bir yana tehlikeye davetiye çıkartıyor. Son olarak geçen sene 82 kişinin yaşamını yitirdiği Kastamonu sel felaketinden yine ders alınmazken bu ayın başında meydana gelen taşkında 11 köprü yıkıldı. Devlet Su İşleri (DSİ) Bölge Müdürlükleri’ne bağlı birimler, derelerin üzerinde bulunan köprü ve menfezleri inceledi. Köprü ve menfezlerin uygun teknik kullanılarak yeterli kesitte yapılıp yapılmadığını kontrol eden ekiplerin raporları, kentleri felakete sürükleyen taşkınlara ayna tuttu.

Karların erimesi ve artan yağışlar nedeniyle yerleşim yerlerinde taşkın riski artmaya başladı. Taşkın, Arıza ve Müdahale Mekansal Bilgi Sistemi (TAMBİS) aracılığıyla kayıt altına alınan köprü ve menfezlerdeki uygunsuzluklar, taşkınların göz göre göre geldiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Kayıtlara göre, 2013-2020 yılları arasında sadece 10 kentte 1051 adet uygunsuz köprü tespit edildi. Köprülere yapılan ve tehlikeye davetiye çıkaran uygunsuz müdahalelerin en çok belediyeler, il özel idareleri ve Karayolları Genel Müdürlüğü eliyle gerçekleştirildiği belirtildi.

TAMBİS’te, uygunsuzluk tespit edilen 1051 adet köprünün kentlere göre dağılımı da paylaşıldı. En fazla uygunsuz köprü müdahalesinin tespit edildiği kentlerin aynı zamanda, “Taşkın riskinin de yüksek olduğu kentler” olduğu belirtildi. 10 kent arasından Balıkesir 327 uygunsuz köprü sayısıyla ilk sırada yer aldı. Balıkesir’i sırasıyla Giresun, Bartın, Karabük, Muğla, Sakarya, Rize, Artvin, İstanbul, Hatay izledi.

TAMBİS verilerinin paylaşıldığı Sayıştay’ın, “Taşkın Risk Yönetimi” raporunda çarpıcı değerlendirmeler de yer aldı. Dereler üzerinde taşkın potansiyelini ve ortaya çıkması muhtemel taşkınların etkilerini artıran çok sayıda köprü ve menfez bulunduğu belirtilerek, “Bunların uygun kesit ve tekniklerle yeniden inşası gerekmektedir” denildi.

Raporda, büyükşehir belediyelerinin felakete zemin hazırlayan uygulamalarına da dikkat çekildi. Dere yatakları üzerine inşa edilecek sanat yapısı projelerinde uygulanacak kesitler için DSİ’den onay alınmamış çok sayıda uygulama bulunduğu belirlendi. Raporda, “Özellikle menfezle yapılacak geçişlerde kesit tahkiki yapılmamakta ve temin edilebilen malzemeye göre kesitler oluşturulmaktadır” ifadesi kullanıldı. Mevcut yapıların yenilenmesinde debi hesabı yapılmadığı da vurgulandı.

Taşkın riski altında bulunan yapıların dağılımı da korkunç tabloyu gün yüzüne çıkardı. Buna göre sadece 7 kentte 4805 yapı dere yatağına inşa edildi. Risk altında olan kentlerin ilk sırasında 2438 yapıyla Düzce yer aldı. Düzce’yi sırasıyla Samsun, Sinop, Ordu, Giresun, Trabzon ve Rize izledi.

Malzeme dökme ihbarlarının en fazla yapıldığı kentin Trabzon olduğu da bildirildi. Trabzon’da 2013-2020 yılları arasında toplam 85, Giresun’da 42, Balıkesir’de ise 32 malzeme dökme ihbarı yapıldı. (BirGün)