FT: Ukrayna’nın popüler silahı Bayraktar, Türkiye’nin SİHA politikasının bir parçası

İngiltere’nin ünlü Financial Times gazetesi Türk yapımı silahlı insansız hava araçları (SİHA) Bayraktarların Ukrayna’da ne kadar popülerlik kazandığını kaleme aldı.

Ukrayna ordusunun SİHA’lar hakkında şarkı bile yazıp bestelediğini belirten gazete, Facebook’tan paylaşılan şarkıda “Rus haydutların Bayraktar tarafından hayalete dönüştürülür” dediğini ekledi.

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı da Twitter’dan yaptığı paylaşımında Bayraktar adlı bir polis köpeğinin fotoğrafını paylaştı. Kiev hayvanat bahçesinde doğan bir lemura da SİHA’nın adı verildi.

İş dünyasının nabzını tutan gazeteye göre Rusya ile Ukrayna arasında ara buluculuk rolü oynamayı hedefleyen ve son olarak 10 Mart’ta iki ülkenin dışişleri bakanlarının görüşmesine ev sahipliği yapan Türkiye’yi “Bayraktar konusu” Moskova’ya karşı zor bir durumda bırakıyor.

Putin ile Erdoğan arasındaki “karmaşık” ittifak

NATO üyesi ülkelerin Ukrayna’ya Rus saldırılarına dayanabilmesi için tanksavar silahları ve füzeler sağladığı bir dönemde, Ankara yönetimi SİHA satışlarını “bir ticari işlem” olarak görüyor.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Yavuz Selim Kıran, “SİHA’lar Türkiye’den bir yardım değil. Bu, Türkiye’de bulunan bir şirketten Ukrayna’nın satın aldığı bir ürün” diyerek Ankara’nın konuya bakışını gösteriyor.

Türkiye’nin SİHA konusuna “ihtimam” ile yaklaşmasını ise Financial Times, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki “karmaşık ittifaka” bağlıyor.

Ankara’nın Rusya’dan S-400 füzelerini satın alması NATO’nun büyük tepkisini çekmişti. Fakat Ankara aynı zamanda Libya ve Suriye’de Rusya karşıtı tarafları destekledi. Erdoğan, Ukrayna’nın işgalini kınamasına rağmen Türkiye’nin turizm, buğday ve enerji ithalatının büyük bir kısmının yapıldığı Rusya’ya yönelik yaptırımlara karşı çıkıyor.

“Ukrayna Türkiye’nin önemli bir ticari partneri”

Gazeteye göre Türkiye bunun yanında Ukrayna ile de savunma işbirliğini derinleştiriyor. Örneğin geçtiğimiz ay, İstanbul merkezli savunma şirketi Baykar ile yapılan SİHA anlaşmasının genişletilmesi ve en az 20 SİHA satın alımı konusunda el sıkışıldı. İki ülke diğer yandan da yeni nesil SİHA’ların ortaklaşa üretilmesi konusunda da anlaştı.

Baykar’ın kurucusu ve CEO’su Selçuk Bayraktar’ın Massachusetts Institute of Technology’de eğitim almış bir mühendis olduğunun altını çizen gazete, kendisinin ayrıca Cumurbaşkanı Erdoğan’ın damadı olduğuna da dikkatleri çekiyor.

FT’ye göre Ukrayna ile yapılan anlaşma, Türkiye’nin dış politika önceliklerini uygulamasına ve Bayraktar’ı satın alan veya sipariş eden bir düzine kadar hükümetle askeri ortaklıklar kurmasına izin veren daha geniş bir “drone diplomasisinin” parçası.

Fiyat ve kalite avantajı

FT’ye konuşan Philadelphia merkezli Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden Aaron Stein, SİHA’ları satmanın Türkiye’nin “en önemli dış politika önceliği” olduğunu özellikle vurguluyor. “(SİHA), onların en yüksek değerli ihracatlarından biri” diyen Stein, “Birçok ülke için akıllıca bir seçim. Çin’deki düşük maliyetli rakibinin yeteneklerini çok aşıyor ve ABD ve İsrail’de üretilenler çok pahalı” diyor.

Yapımı ve konuşlandırılması ucuz olan Bayraktar TB2’ler, yaklaşık 5 milyon dolara mal oluyor ve Kuzey Afrika’dan Kafkas Dağları’na kadar uzanan çatışmalarda etkinliklerini kanıtlamış durumda.

İsrail’de üretilen rakibi 10 milyon dolardan piyasaya sürülürken ABD üretimi bir SİHA 20 milyon dolara satılıyor. Her ne kadar Çin üretimi bir SİHA 1 milyon dolar gibi nispeten çok ucuz bir fiyattan piyasaya sürülse de düşme oranının yüksekliği kendisini TB2’den çok daha az güvenilir kılıyor.

Türkiye İhracatçılar Odası’nın verilerine göre SİHA’lar Türkiye’nin savunma sanayisinin 2021 ihracatının yüzde 40 artarak 3.22 milyar dolara yükselmesine yardımcı oldu. Rakamlar, Ukrayna’ya silah satışlarının bu yılın ilk iki ayında 60 kat artarak 58,4 milyon dolara ulaştığını gösterdi.