Deltadan daha ölümcül: 7 soruda dünyayı sarsan yeni varyant

1) ÖLÜMCÜL YENİ VARYANTININ ÖNCEK VARYANTLARDAN FARKI NE?

Bilim insanları, B.1.1.529 varyantının virüsün vücuttaki hücrelere girişinde kilit rol oynayan spike proteininde çok sayıda farklı mutasyon barındırdığını kaydediyorlar.

Bu protein ayrıca aşılar tarafından da hedefleniyor. Araştırmacılar halen bu varyantın öncekilere göre daha bulaşıcı ya da daha ölümcül olup olmadığını belirlemeye çalışıyor.

2) DÜNYAYI SARSAN VARYANT NEREDEN GELDİ?

Varyantın kaynağına dair sadece spekülasyonlar var. Londra’da UCL Genetics Institute’tan bir bilim insanı, yeni varyantın muhtemelen bağışıklığı zayıf bir kişinin büyük ihtimalle tedavi görmemiş bir HIV/AIDS hastasının kronik enfeksiyonu sırasında değişime uğradığını söyledi.

Güney Afrika’da 8,2 milyon kişi HIV virüsü taşıyor ve bu dünyadaki en yüksek sayı. Geçen yıl Güney Afrika’da tespit edilen beta varyantı da HIV virüsü taşıyan birinden gelmiş olabilir.

3) DAHA ÖLÜMCÜL YENİ VARYANT NE KADAR YAYILDI?

25 Kasım 2021 Perşembe günü itibarıyla yeni varyantın yeni enfeksiyonlar arasında baskın konuma gelmekte olduğu Güney Afrika’da yaklaşık 100 vaka tespit edildi.

Güney Afrika’daki iki üniversitede gen dizilimi enstitülerini yöneten biyoinformatik profesörü Tulio de Oliveira’ya göre, ilk PCR test sonuçları 24 Kasamı çarşamba günü Güney Afrika’nın Johannesburg’u da kapsayan bölgesinde rapor edilen bin 100 yeni vakanın yüzde 90’ının yeni varyanttan kaynaklandığını gösteriyor.

Komşu ülke Botsvana’da yetkililer pazartesi günü aşıları tam olan kişilerde dört vaka tespit etti. Hong Kong’da, Güney Afrika’dan gelen bir kişide bu varyanta rastlandı ve diğer bir vaka bir otel odasında karantinaya alınan bir kişide tespit edildi.

Tulio de Oliveira, Twitter mesajında, “Bu yeni varyant, B.1.1.529, çok hızlı yayılıyor görünüyor. 2 haftadan az bir sürede bu varyant, Güney Afrika’daki yıkıcı Delta dalgasının ardından tüm enfeksiyonlarda baskın konuma geçiyor.” dedi.

4) HÜKÛMETLER YENİ VARYANTA KARŞI HANGİ KARARLARI ALDI?

Yeni varyant haberi 26 Kasım Cuma günü piyasaları sarstı. Seyahat ile ilgili hisse senetleri Asya piyasalarında, bu varyantın seyahatleri olumsuz etkileyeceği beklentilerine bağlı olarak, en fazla düşen hisseler arasında yer aldı.

“Güvenli liman” olarak görülen Japon Yeni dolar karşısında yüzde 0,6 değer kazanırken, Güney Afrika Randı son bir yılın en düşük seviyesine indi. İngiltere altı Afrika ülkesinden uçuşları geçici olarak durdurdu ve diğer ülkeler de İngiltere’yi takip etti.

Singapur son 14 günde Güney Afrika ve komşu ülkelerden gelenlere kısıtlama getirdi. Avustralya, durum daha kötüye giderse Afrika’nın güneyindeki ülkelerden gelenler için sınır kurallarını sıkılaştırabileceğini kaydederken, Hindistan, Güney Afrika, Botsvana ve Hong Kong’dan gelenleri daha yakından inceleyeceğini duyurdu.

5) DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ: AŞILARIN ETKİSİ HENÜZ BELLİ DEĞİL

Bu konuda bir şey söylemek için erken. Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO), yeni varyantın elde hazır bulunan 100’den az tam gen dizilimi olduğunu ve bundan dolayı bu varyant üzerinde çalışmanın ve aynı zamanda eldeki aşıların bu varyanta karşı ne kadar etkili olduğunu belirlemenin zaman alacağını kaydetti.

Virüsler sürekli mutasyona uğrar ve bu değişiklikler bazen virüsü daha zayıf hale getirir ya da bazen bunları antikorları aşma ve insanlara bulaşma konusunda daha güçlü kılar.

6) VARYANTA MUHTEMELEN “NU” İSMİ VERİLECEK

Bloomberg HT’nin haberine göre; Dünya Sağlık Teşkilatı Cuma günü B.1.1.529’u görüşmek ve bunun resmi olarak endişe verici bir varyant olup olmadığına karar vermek üzere bir toplantı çağrısında bulundu.

Varyant bu şekilde tanımlanırsa, Dünya Sağlık Teşkilatı’nın isimlendirme şemasına göre bir Yunan harfi alacak ve bu harf muhtemelen “nu” olacak. Hükûmetler de bu varyanta karşılık muhtemelen sınırlarda tedbirleri artıracak ve seyahat kontrollerine gidecek.

7) AVRUPA’DA GÜNEY AFRİKA KISITLAMALARI BAŞLADI

Yeni varyant sebebiyle Avrupa’da bazı ülkeler seyahat kısıtlamaları getirdi. İngiltere, 6 Afrika ülkesini, Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında oluşturduğu seyahat listesinde “kırmızı listeye” alırken Almanya da Güney Afrika’dan sadece Alman vatandaşlarının taşınmasına izin vereceklerini duyurdu.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, salgında 4’üncü dalganın başladığını belirtti.