Doğadaki yarasalarda koronavirüse benzer virüsler keşfedildi

Son bir buçuk yılda hayatımızı derinden etkileyen yeni tip koronavirüs salgını hakkında birçok bilgiye ulaşılırken, çıkış noktası hakkında halen soru işaretleri bulunuyor.

Bilim insanları SARS-CoV-2 virüsünün doğal olduğu konusunda hemfikir ancak virüsün insanlara yayılması yarasadan mı, yoksa Çin’deki bir laboratuvardan mı henüz kesin olarak bilinmiyor. Bu sorunun cevabını arayan Fransız bilim insanları önemli bir keşifte bulundu.

Pasteur Enstitüsü’nden araştırmacılar, Laos’taki mağaralarda yaşayan 645 yarasayı inceledi, 3 yarasada koronavirüs tespit edildi, birinde de Covid-19’a sebep olan SARS-CoV-2’ye çok yakın bir virüs tespit edildi. Yani dünyayı tamamen etkisi altına alan bu virüs doğadaki yarasalarda bulunuyor.

Doğrulama sürecinde olan sonuçlar yayımlanmak üzere Nature dergisine gönderildi.

Pasteur Enstitü’deki patojen keşif laboratuvarı başkanı Pr.Marc Eloit konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu virüsler Sars-Cov2 gibi insan hücrelerini enfekte edebilir. SARS-CoV-2’ye yakın bu üç koronavirüs, Spike proteini üzerinde bulunan ve insan hücrelerine bağlanmayı mümkün kılan RBD adlı bir alana sahip. Bu alandaki önemli 17 amino asitten SARS-CoV-2’den farklı sadece bir veya iki tane var” diye konuştu.

Bu koronavirüslerin genomunu belirledikten sonra araştırmacılar, SARS-CoV-2’nin insanlara bulaşmasına izin veren RBD proteinini sentezledi. Araştırmacılar yaptıkları çalışmadan RBD proteinin insan hücrelerine bağlanabildiğini doğruladı.

Virüslerin insan hücrelerini enfekte edebilse de, bir insanı hasta edecek kadar güçlü olup olmadığı bilinmiyor. Bunu anlamak için araştırmacılar, farelere bu üç koronavirüsü bulaştırmayı ve onların nasıl tepki vereceğinin inceleyecek.

Bu çalışma, eğer doğrulanırsa, Sars-Cov2’nin kökeni sorusuna doğrudan cevap vermeyecek

Marc Eloit’e göre üç hipotez var:

1. Asya’da yarasalarda kuluçkaya yatan ve henüz keşfedilmemiş birçok koronavirüs var
2. Koronavirüslerden biri insanlarda veya başka bir hayvanda sessizce dolaşırken doğru mutasyonu kazandı
3. Ya da, laburatuvarda elde edildi.

Laboratuvar iddiaları

Geçtiğimiz mart ayında, Dünya Sağlık Örgütü liderliğindeki uluslararası uzmanlardan oluşan bir ekip, Covid’un kökenlerinin bir laboratuvarla bağlantılı olmasının “son derece olası” olmadığını belirten bir ön rapor yayınlamıştı.

Bilim adamları, virüsün hayvanlardan insanlara geçmesinin en muhtemel senaryo olduğunu düşünmelerine rağmen, konu, son aylarda özellikle ABD Başkanı Joe Biden tarafından ‘laboratuvar’ olasılığını inceleme emri vermesiyle gündemdeki yeri koruyor. DSÖ’nün bu yıl başlarında Çin’e gönderdiği ekibin tüm üyelerinin Pekin’in onayından geçmesi eleştirildi.

DSÖ genel direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, laboratuvar sızıntısı teorisini görmezden gelmenin “erken” olduğunu kabul etti ve laboratuvar kazalarını “yaygın” olarak nitelendirdi.

Çin, ikinci faz araştırması için DSÖ’ye izin vermedi

Temmuz ayında, Çin, DSÖ’nün koronavirüsun çıkış noktasını araştırmak üzere ikinci faz bir araştırma yapmasına izin vermedi. İkinci fazda, virüsün Çin’deki bir laboratuvardan yayılmış olması ihtimali üzerinde duruluyordu.

Dünya Sağlık Örgütü, bu ay içerisinde Wuhan şehrindeki vahşi hayvan pazarı ve şehirdeki laboratuvarlarda incelemeler yapmak üzere Çinli yetkililere bir teklifte bulundu ve şeffaf bir araştırma yürütülmesi çağrısı yaptı.

Bu çağrıya karşılık Çin Ulusal Sağlık Komisyonu Bakan Yardımcısı Zeng Yixin “Bazı noktalarıyla bilime ve sağduyuya aykırı olması gerekçesiyle bu araştırma planını kabul etmeyeceğiz” dedi.