Yolsuzlukla mücadelede dünyanın önde gelen sivil toplum kuruluşlarından olan ve 100’ün üzerinde ülkede faaliyet gösteren Uluslararası Şeffaflık Örgütü (Transparency International), 2020 Yolsuzluk Algı Endeksi‘ni açıkladı.
Endekse göre, dünyadaki yolsuzluk oranı, bir önceki yıla benzer bir seviyede seyretti. Böylece 2020’de, dünya ülkelerinin üçte ikisi 50’nin altında kaldı.
-
- NOT: Örgütün hazırladığı endekste yolsuzluk, 0 ila 100 arasında derecelendiriyor. Buna göre, 0 yolsuzluğun çok yoğun olduğu, 100 ise tamamıyla yolsuzluktan arınmış ülkelere işaret ediyor.
Yolsuzluk Algı Endeksi’ne göre 40 puan alan Türkiye, küresel sıralamada 180 ülke arasında 86’ncı sırada yer aldı. Türkiye geçen yıl yayınlanan endekste ise 39 puan ile 91’inci sırada yer almıştı.
Türkiye en çok gerileyen 5 ülkede
Uluslararası Şeffaflık Derneği, Türkiye’nin küresel sıralamada “ekonomik, sosyal ve politik istikrarsızlıkların yoğun olduğu, demokrasi ile tanışamamış birçok ülkenin gerisinde” kaldığına dikkat çekti.
Dernek’ten yapılan açıklamaya göre, 2012 yılından bu yana puanı ve sırası hızlı bir biçimde düşmekte olan Türkiye, bu yıl 1 puan fazla almasına karşın son 8 yıl içinde en çok gerileyen 5 ülke arasındaki yerini değiştiremedi.
2020 yılı endeksinde, Türkiye ile aynı puanı paylaşan ülkeler, Trinidad ve Tobago, Doğu Timor, Fas, Hindistan ve Burkina Faso oldu. Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler ile karşılaştırıldığında da 44 ile AB içinde en düşük puanı alan Romanya’nın da gerisinde kaldı.
Ekonomik ve İşbirliği Kalkınma Teşkilatı (OECD) ülkeleri arasında ise sondan üçüncü sırada yer aldı.
Başkan Arslan: Endişe verici
Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yönetim Kurulu üyesi ve Uluslararası Şeffaflık Derneği Başkanı E. Oya Özarslan da Türkiye açısından sonucu “Türkiye yolsuzlukla mücadele konusunda endişe verici durumunu koruyor. Temelli bir adım atmadığımız sürece de böyle olmaya devam edecektir. Küresel bir salgını yaşadığımız bu günlerde sağlık, eğitim gibi temel ihtiyaçlara gitmesi gereken ülke kaynaklarının korunması herkesin derdi olmalı” sözleriyle değerlendirdi.
Danimarka ve Yeni Zelanda en tepede
Yolsuzluk Algı Endeksi’nin ilk sıralarında, 88’er puan alan Danimarka ve Yeni Zelanda yer aldı. Bu iki ülkeyi 85’er puanla Finlandiya, Singapur, İsveç ve İsviçre takip etti. Almanya, 2019’da olduğu gibi 80 puanla 8’inci sırada geldi.
Dünyada en fazla yolsuzluğun hüküm sürdüğü ülkeler ise 12’şer puanla Somali ve Güney Sudan oldu. Onların önünde ise 15’er puanla Venezuela ve Yemen ve 14 puanla Suriye yer aldı.
Sahara-Altı Afrika ülkelerine düşük puan
Bölgesel olarak bakıldığında, Sahara-Altı Afrika ortalama 32 puanla en düşük notu alırken, Batı Avrupa ise 66 puan ile en yüksek nota layık görüldü.
Türkiye’nin de yer aldığı Doğu Avrupa ve Orta Asya grubundaki ülkelerin ortalama puanı ise 36 oldu. Bu grupta Türkiye, Gürcistan, Ermenistan, Belarus ve Karadağ’ın ardından 5’inci sırada geldi.
48 ülkede kayda değer değişiklikler
Uluslararası Şeffaflık Örgütü’ne göre, 2012 yılından bu yana 48 ülkenin puanında “kayda değer değişiklikler”görüldü.
Söz konusu zaman diliminde 26 ülkenin puanı yükselirken, 22 ülkenin puanı ise düştü. Yunanistan, Myanmar ve Ekvador yolsuzlukta hafif düşüş görülürken, Lübnan, Malavi ve Bosna-Hersek ise zıt yönde yol aldı.
Yolsuzluk Algı Endeksi’nin metodolojisi
Uluslararası Şeffaflık Örgütü, dünyanın 176 ülkesinden elde ettiği verilerle hazırladığı Yolsuzluk Algı Endeksi’ni 1995 yılından bu yana her yıl düzenli olarak açıklıyor.
Her ülke için en az 3 uluslararası kurumun yürüttüğü araştırmanın bulgularına dayanarak hazırlanan 2020 Yolsuzluk Algı Endeksi; uzmanların, sivil toplum örgütlerinin ve iş dünyası temsilcilerinin kamu kesimindeki yolsuzluğa dair algılarını yansıtıyor.
Bu yıl, Türkiye’nin puanı belirlenirken bulguları kullanılan 9 araştırma sırasıyla şöyle: Global Insight Country Risk Ratings, Bertelsmann Foundation Transformation Index, IMD World Competitiveness Yearbook, Bertelsmann Foundation Sustainable Governance Index, World Justice Project Rule of Law Index, PRS International Country Risk Guide, World Economic Forum, Varieties of Democracy Project, Economist Intelligence Unit Country Ratings.
