Etiket: Enflasyon

Enflasyon rakamları açıklandı: TÜFE ocakta yüzde 6,7 arttı; yıllık bazda yüzde 64,86 oldu

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek TÜİK’in açıkladığı enflasyon verileriyle ilgili, yaşanan aylık artışın ‘geçici etkilerden’ kaynaklandığını söyledi.

REKLAM

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ocak ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) rakamlarını açıkladı.

Buna göre, Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki değişim ocakta bir önceki aya göre yüzde 6,70, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 6,70, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 64,86 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 54,72 olarak gerçekleşti.

Türkiye’nin alternatif enflasyonunu aylık, haftalık, günlük ve saatlik hesaplayan araştırma grubu, ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi’ne göre ise ocak ayında enflasyon yüzde 9.38 arttı, E-TÜFE’deki 12 aylık artış oranı yüzde 129.11 olarak gerçekleşti.

TÜİK verileri

TÜİK verilerine göre bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 40,62 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 92,27 ile lokanta ve oteller oldu.

Ana harcama grupları itibarıyla 2024 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup yüzde -1,61 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, ocakta bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 17,68 ile sağlık oldu.

Endekste kapsanan 143 temel başlıktan ocak ayı itibarıyla, 8 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 4 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 131 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti.

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’deki değişim, 2024 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 6,85, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 6,85, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 67,68 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 59,60 olarak gerçekleşti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek TÜİK’in açıkladığı enflasyon verileriyle ilgili, yaşanan aylık artışın ‘geçici etkilerden’ kaynaklandığını söyledi.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

5 Şubat 2024
Husilerin Kızıldeniz’de gemileri vurması küresel ekonomiyi nasıl etkiliyor?

Kızıldeniz’de yaşanan krizin uzama olasılığı, küresel enflasyon da dahil tüm ekonomik verileri etkileme potansiyeli taşıyor.

REKLAM

Husiler tarafından Kızıldeniz’de ticari ve askeri gemilere yapılan saldırılar, küresel ekonomide sınırlı da olsa sonuçlar doğurmaya başladı.

Krizin uzaması olasılığı, küresel enflasyon da dahil tüm ekonomik verileri olumsuz etkileme ve fiyat artışlarını tetikleme gibi riskler doğuruyor.

Saldırılardan en çok etkilenen sektör olan deniz taşımacılığı halihazırda baskı altına.

Afrika ile Arap Yarımadası arasındaki Bab el-Mandeb Boğazı’ndan geçerek Kızıldeniz’e açılan nakliye gemilerine yönelik saldırılar son haftalarda artış gösterdi. Husiler, ABD’ye ait bir ticari gemiyi de vurmuştu.

Bab el-Mandeb Boğazı, dünya deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 12’si tarafından kullanılıyor. Fakat kasım ortasından beri bu oran yüzde 70 gerilemiş durumda.

Zira saldırılardan kaçınmak isteyen pek çok armatör, daha uzun ve daha maliyetli olan Güney Afrika’daki Ümit Burnu çevresinden geçen alternatif rotayı tercih etmeye başladı.

Deniz taşımacılığındaki krizin yansımaları

Sürelerin ve maliyetlerin uzamasının olumsuz etkileri Avrupa’da ve dünyada hissedilmeye başladı.

İsveçli mobilya devi Ikea, otomotiv devleri Tesla ve Volvo da dahil olmak üzere birçok şirket şimdiden gecikmeler yaşandığını duyurdu ve Avrupa’daki merkezlerde üretimlerini durdurdu.

Tesla, Avrupa’daki fabrikasında 29 Ocak ve 11 Şubat tarihleri arasında iki hafta süreyle üretime ara verileceğini açıklarken Volvo’nun Belçika’daki fabrikası da ocak ortasında üç gün kapanacağını duyurdu.

Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdulrahman bin Casim es-Sani salı günü Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı açıklamada, Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) taşımacılığının Kızıldeniz’deki gerginlikten “etkileneceğini” söyledi.

Fiyatlar artar mı?

Nakliye şirketleri krizle ilgili maliyetleri karşılamak için önemli oranlarda fiyat artışlarını faturalara yansıtmış durumda.

Lojistik şirketi Container xChange, Kızıldeniz’deki krizin deniz taşımacılığının maliyetini yüzde 60 artırabileceğini ve sigorta ücretlerinde yaklaşık yüzde 20 ek prim artışı olabileceğini öngörüyor. xChange, yakıt masrafının da yüzde 20 artacağını tahmin ediyor.

Bu artışların yol açacağı sonuç ise enflasyon sarmalı. Uluslararası danışmanlık şirketi Oxford Economics “Kızıldeniz’in birkaç ay boyunca gemilere kapalı kalacağı ve nakliye maliyetlerinin aralık fiyatının yaklaşık iki katında kalacağı varsayımıyla” 2024 sonunda küresel enflasyonun 0.7 puan daha artacağı tahmininde bulunuyor.

Konu hakkında konuşan Avrupa Komisyonu’nun Ekonomik İşlerden Sorumlu Üyesi Paolo Gentiloni, “Kızıldeniz’de yaşananlar şu an için enerji fiyatları ve enflasyon üzerinde bir etkiye sahip görünmüyor. Ancak bu konuyu çok yakından takip etmemiz gerektiğini düşünüyoruz çünkü bu sonuçlar önümüzdeki haftalarda ortaya çıkabilir.” ifadelerini kullanmıştı.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

17 Ocak 2024
Euro Bölgesi’nde enflasyon yeniden yükselişe geçti; faiz indirimi beklentileri azaldı

Avrupa’da enflasyon aylardır süren düşüşün ardından yükselişe geçti. Bu, faiz indirimi için daha uzun süre beklemek anlamına gelebilir.

REKLAM

Euro Bölgesi’nde üst üste yedi aydır gerileme gösteren enflasyon aralık ayında yüzde 2,9’a yükseldi.

Tüketici fiyatlarındaki bu artış Avrupa Merkez Bankası’nın faizleri hızlı bir şekilde düşüreceği yönündeki beklentilere gölge düşürdü.

Avrupa Birliği’nin istatistik ofisi Eurostat tarafından cuma günü açıklanan rakam, kasım ayında kaydedilen yüzde 2,4’lük yıllık enflasyona göre artış gösterdi ancak Ekim 2022’deki yüzde 10,6’lık zirvenin oldukça altında.

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, daha önce enflasyonun önümüzdeki aylarda artabileceği konusunda uyarmış ve son dönemdeki düşüş beklentilerini azaltmıştı.

Euro para birimini kullanan 20 ülkenin merkez bankası, gösterge faiz oranını yüzde 4 gibi rekor bir seviyeye yükseltmiş ve enflasyonu yüzde 2 hedefine indirmek için gerektiği sürece faiz oranını orada tutacağını açıklamıştı.

2023’ün son aylarında enflasyonun beklenenden hızlı düşmesi, bazı analistlerin merkez bankasının mart ayı başlarında faiz indirimine başlayacağını öngörmesine yol açmıştı.

Enflasyonun aralık ayındaki toparlanması, faiz oranlarının haziran ayına kadar düşmeye başlamayacağı öngörülerini güçlendirdi.

ING Bank Euro Bölgesi Baş Ekonomisti Carsten Brzeski, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’da enflasyonun yüzde 2,3’ten yüzde 3,8’e çıkmasının “sıkı duruşu koruma ve herhangi bir faiz indirimi kararına acele etmeme eğilimini güçlendirdiğini” söyledi.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

5 Ocak 2024
JPMorgan: Türkiye’nin dış borç satışları 2024’te rekor kırabilir

JPMorgan’a göre ‘Türkiye’nin dış borç satışları 2024’te rekor kırabilir’ ve ülkeden gelecek yıl 25 milyar doları aşan bir borç ihracı yaşanabilir.

REKLAM

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli yatırım bankası ve finansal hizmetler şirketi JPMorgan’ın Orta Avrupa, Ortadoğu ve Afrika borç sermaye piyasalarından sorumlu yetkilisi Stefan Weiler, Türkiye’nin ortodoks mali politikalara geri dönmesinin, 2024’te rekor borç ihracı yapması ile sonuçlanabileceğini söyledi.

Reuters’a verdiği demeçte yabancı yatırımcıların da ülkeye geri dönmeye başlayabileceğini vurgulayan Weiler, “Küresel piyasa koşulları yapıcı olduğu ve yapılan bazı değişikliklerden geri dönüş olmadığı sürece, Türkiye uluslararası sermaye piyasası ihraç faaliyetleri açısından şimdiye kadarki en yoğun yılı görecektir” dedi.

“Yabancı sermaye şimdiden geri akmaya başladı ve Türkiye için rüzgar tersine dönmüş gibi görünüyor” yorumunda bulunan JPMorgan üst düzey yetkilisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdpoğan’ın merkez bankası başkanlarını aniden görevden alma ve politikayı tersine çevirme konusundaki tarihsel eğilimine rağmen, ülkenin son mali hamlesinden geri adım atmasını beklemediklerini de sözlerine ekledi.

“2024’te 25 milyar doları aşan bir borç ihracı yaşanabilir”

31 Mart’taki yerel seçimlere de atıfta bulunan Weiler, “Eğer bu geri alınırsa şaşırırım ve yaklaşan yerel seçimlerin Türkiye’nin gidişatını daha da vurgulayacağını düşünüyorum.” dedi.

Uluslararası yatırımcılar, yükselen enflasyona rağmen yıllarca düşük faiz oranlarının yanı sıra karmaşık mali düzenlemeler ve döviz kontrolleri ağı nedeniyle Türkiye’yi terk etmişti.

Ancak mayıs ayında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın güçlü seçim zaferinin ardından, ortodoks para politikalarına geri dönmesi uluslararası sermayeyi geri çekmeye başlamıştı.

Haziran ayında ise Merkez Bankası Başkanı olarak atanan Hafize Gaye Erkan yönetiminin faiz oranlarını kısa sürede yüzde 8,5’ten dün itibariyle yüzde 42,5’e yükseltmesi borç satışlarını yeniden başlattı.

Bu olumlu hava yerli beyaz eşya üreticisi Arçelik’in eylülde 2022’nin başından bu yana ilk uluslararası tahvilini satmasını sağladı.

“Türkiye’nin gelecek yılki potansiyelini çok yüksek görüyoruz” diyen Weiler, ülkeden gelecek yıl 25 milyar doları aşan bir borç ihracı yaşanabileceğini de sözlerine ekledi.

JPMorgan’ın hesaplamalarına göre, 2023 yılı için şirketler, bankalar ve hükümet tarafından yapılan ihraçlar 18 milyar doları aşarak kayıtlardaki ikinci en yüksek seviyeye ulaştı.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

22 Aralık 2023
Emekli maaşının asgari ücrete oranı: Son 20 yılda hiç bu kadar düşmemişti

Emeklilerin maaşı Hazine desteğiyle 7 bin 500 liraya tamamlanıyor. Zamlar ise kök aylık denilen gerçek maaşlara yapılıyor. Kök aylığı 7 bin 500 liradan düşük olan milyonlarca emekli var. Eğer 7 bin 500 lira güncellenmezse kök aylığı düşük olanlar gerçekte çok daha düşük zam alacak.

REKLAM

Yaklaşık 15 milyon emeklinin gözü hükümetin açıklayacağı zam oranında. Resmi verilere göre son 20 senede emekliler için en kötü zaman 2023 oldu. En düşük emekli maaşının asgari ücrete oranı AK Parti iktidarında hiç bu kadar düşmemişti. Bazı emekliler için kök aylıklar o kadar geride ki Hazine ve Maliye Bakanlığı (HMB) bunu 7 bin 500 liraya tamamlıyor. Zamlar ise kök aylıklara geliyor. Eğer hükümet HMB’nin tamamladığı bu miktarı arttırmazsa zam oranı yüzde 50 bile olsa milyonlarca emeklinin alacağı fiili zam bunun çok altında kalacak. Hatta bazı emeklilerin maaşı, olası yüksek zamma rağmen hiç artmayabilir ve bu kişiler 7 bin 500 TL almaya devam edebilir.

Memurlar, emekliler ve asgari ücretliler 2024 başında alacakları zammı dört gözle bekliyor. Yüksek enflasyondan dolayı alım güçleri iyice düştü. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 15 Aralık’ta TRT Haber’e yaptığı açıklamada zam oranı konusunda ipucu verdi. Yılmaz “memur ve memur emeklisi için yüzde 50 civarında bir artış” olacağını açıkladı. İşçi emeklileri konusunda ise Yılmaz bir oran zikretmeyerek “Farklı emekli kesimleri arasındaki dengeyi koruyucu, özellikle daha düşük alanları gözetici bir yaklaşım sergileyeceğiz.” ifadesini kullandı.

TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyon kasım itibarıyla son beş ayda yüzde 34 oldu. Aralık enflasyonun açıklanmasıyla son altı aylık enflasyon ortaya çıkacak.

En düşük emekli maaşı gerçekte 7 bin 500 değil, kök aylık nedir?

Emeklilerin gerçek maaşına “kök aylık” adı veriliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) verilerine göre mesela 4a en düşük emekli kök maaşı 2023 yılının ikinci yarısında 7 bin 324 TL. 4b’de ise en düşük emekli kök aylığı iki gruba ayrılıyor. Bunlar 6 bin 558 lira ve 5 bin 163 TL. 4c’de en düşük emekli kök aylığı 9 bin 497 lira.

Hükümet son yıllarda en düşük emekli maaşı oldukça düşük kaldığı için buna Hazine desteğiyle ilave yapıyor. Halen en düşük emekli maaşı ödemesi 7 bin 500 lira.

Zamlar ise kök aylıklar üzerinden yapılıyor. Yani gelen zam 7 bin 500 lira üzerinden yapılmayacak.

En düşük emekli köy aylıklarına yüzde 50 zam gelirse fiili artış oranı ne olur?

Peki, hükümet emeklilere yüzde 50 zam yaparsa en düşük emekli maaşı ne olur? Bunu hesaplamak için kök aylıklara bakmak gerekiyor.

Bu durumda 4a’da en düşük emekli maaşı 10 bin 986 lira oluyor. 4b’de ise ilk grupta 9 bin 837 liraya yükselirken ikinci grupta bu maaş miktarı 7 bin 744 lira oluyor. 4c maaşları ise 14 bin 245 lira oluyor.

Bu durumda yüzde 50 zam yapılsa bile maaşlar gerçekte ne kadar artıyor? 4a’daki artış oranı yüzde 46,5. 4b’nin ilk grubunda artış oranı yüzde 31,2 iken diğer grupta sadece yüzde 3.3 oluyor.

4c’deki fiili artış oranı da yüzde 50’ye tekabül ediyor.

Eğer hükümet 7 bin 500 olan “takviyeli” maaşı güncellemez ise özellikle 4b’deki emeklileri büyük bir hüsran bekliyor. Zam oranının yüzde 45’in altında kalması durumunda ise 4b’de kök aylıkları 5 bin 163 lira olan emeklilerin maaşı fiilen artmayacak.

En düşük emekli maaşı kaç emekliyi ilgilendiriyor?

Peki, köy aylığı 7 bin 500 liranın altında olan ve Hazine takviyesi ile 7 bin 500 lira aylık alan kaç emekli var?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından emekliler için yapılan iyileştirmeler kapsamında; 2019 yılında bin TL olarak getirilen emekli alt sınır aylığı 2020 yılında bin 500 TL’ye ardından 2022 yılı Ocak ayında 2 bin 500 TL’ye yükseltildi. 2022 yılı Temmuz ayı itibariyle 3 bin 500 TL’ye yükseltilen emekli alt sınır aylığı, 2023 yılı Ocak itibariyle de 5 bin 500 TL’ye yükseltilmişti.

2023 yılı Nisan ayı ödeme döneminden itibaren dosya bazında ödenen aylıklar ise 7 bin 500 liraya yükseltildi.

SGK’nın Mart 2023’teki açıklamasına göre bu artıştan 8,8 Milyon emekli vatandaş bu düzenlemeden yararlanacaktı. Kendilerini “Emeklilikte Yaşa Takılanlar” (EYT) olarak tanımlayanların çoğunun da emekli olmasıyla bu sayı biraz daha artmış olabilir. Bu da toplam emekli sayısının yarıdan fazlası demek.

Hazine destekli 7 bin 500 liralık en düşük maaş yine güncellemeyle fiilen yüzde 50 artsa bile en düşük emekli maaşı 11 bin 250 TL olacak. Henüz zamlanmayan asgari ücretin 11 bin 402 lira olduğu dikkate alınırsa emeklilerin bu aşırı iyimser zamla bile nasıl geçinebileceği büyük bir soru işareti.

Türkiye’de emekli sayısı kaç?

SGK’nin Eylül 2023 verilerine göre emekli sayısı dosya bazında 14 milyon 958 bin 820; kişi bazında ise 15 milyon 751 bin 971.

Emeklilerin 9,98 milyonu 4a’lı. 2,68 milyonu 4b; 2,29 milyonu ise 4c türünden emekli.

REKLAM

Emekliler son 20 senede en kötü dönemi 2023’te yaşadı

SGK verilerine göre son 20 senede emekliler için en kötü dönem 2023 yılı oldu.

2003 yılında en düşük 4a emekli maaşının asgari ücrete oranı 1,47 idi. Yani, en düşük emekli maaşı asgari ücretin 1,5 katı idi. 2023 yılının ikinci yarısında ise bu oran 0,66’ye geriledi. Yani, en düşük emekli maaşı asgari ücretin üçte ikisi yapıyor.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

16 Aralık 2023
Son 20 yılda en çok emekliler kaybetti: En düşük emekli maaşı asgari ücretin ne kadar gerisinde?

En düşük emekli maaşının asgari ücrete oranı 2003 yılından bu yana hiç bu kadar düşmemişti. – GRAFİK

REKLAM

Resmi verilere göre son 20 yılda emekliler için en kötü dönem 2023 yılı oldu. En düşük emekli maaşının asgari ücrete oranı 2003 yılından bu yana hiç bu kadar düşmemişti.

2003 yılında en düşük 4a emekli maaşının asgari ücrete oranı 1,47’ydi. Yani en düşük emekli maaşı asgari ücretin 1,5 katıydı. 2023 yılının ikinci yarısında ise bu oran 0,66’ye geriledi. Yani, en düşük emekli maaşı asgari ücretin üçte ikisi yapıyor.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK-AR) verilerine göre de Aralık 2002’de ortalama emekli sandığı aylığı asgari ücretin 2,7 katı iken Temmuz 2023’te bu oran 0,9’a geriledi.

Euronews Türkçe, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerinden yola çıkarak 2001-2023 yılları arasında en düşük 4a emekli maaşı ile net asgari ücreti karşılaştırdı.

Buna göre AK Parti’nin iktidar yıllarının başında 2003 yılında net aylık asgari ücret 226 lira idi. 4a en düşük emekli maaşı ise 332 liraydı. En düşük emekli maaşının asgari ücrete oranı 1,47’ydi. Bu da son 20 yıldaki en yüksek oran olarak kayıtlara geçti.

2016 yılına kadar en düşük emekli maaşı hep asgari ücretten fazla oldu. Ancak bu oran kademeli olarak düştü.

2016’da ilk kez asgari ücret en düşük emekli maaşını geçti

2016 yılında ise işin seyri değişti. 4a en düşük emekli maaşı net asgari ücretten daha düşük hale geldi. Asgari ücret bin 301 lira olurken emekli maaşı bin 265 lira oldu. Böylece en düşük emekli maaşının asgari ücrete oranı 1’in altına düşerek 0,97 oldu.

Sonraki yıllarda da bu durum benzer eğilimde sürdü. Asgari ücret, en düşük emekli maaşından yüksek seyretti.

Ancak durum emekliler lehine bozulmaya devam etti.

2022’in ilk yarısında bu oran 0,74’e kadar düştü. 2023 başında 0,69’u gören en düşük emekli maaşının asgari ücrete oranı 2023 ikinci yarısında ise 0,66’ye kadar geriledi. Yani, 4a en düşük emekli maaşı alan bir kişi asgari ücretin üçte ikisi maaş alıyor.

DİSK-AR’ın raporu da son 20 senede maaşların emekliler aleyhine nasıl değiştiğini gösteriyor. Aralık 2002-Temmuz 2023 arasında ortalama emekli sandığı aylığı asgari ücretin 2,7 katı iken 0,89 katına geriledi.

Aynı dönemde en düşük SSK emekli aylığının asgari ücrete oranı da 1,39 kattan 0,66 kata geriledi.

En düşük Bağ-Kur esnaf emekli aylığının asgari ücrete oranı da 0,81 kattan 0,66 kara geriledi.

Ortalama memur maaşı ise 3,14 kattan 1,97 kata düştü.

Aralık 2002-Temmuz 2023 arasında net asgari ücret nominal olarak 62 kat artış gösterdi.

En düşük memur maaşı da 52 kat yükseldi. Ortalama memur emekli aylığı ise aynı dönemde sadece 20 kat arttı.

Asgari ücret ortalama maaşa dönüştü

DİSK-AR’ın aynı raporu asgari ücretin nasıl giderek ortalama ücret (ortalama maaş) haline geldiğini de gösteriyor.

Bu ne demek? Asgari ücrete yakın kazanan işçi oranının giderek yükselmesi demek. Bu olurken asgari ücretten daha yüksek kazananların oranlarının düşmesi anlamına geliyor.

REKLAM

Türkiye’de 10 işçiden 6’sı asgari ücretin yüzde 20 fazlasının altında çalışıyor. Bu oran 20 sene önce 10 kişide 4’tü.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

13 Aralık 2023
Çalışanlar adına masaya oturacak: Türk-İş Başkanı asgari ücret pazarlığını başlatacakları rakamı açıkladı

Türkiye’de milyonlarca çalışan gözünü yeni belirlenecek olan asgari ücrete çevirdi. AKP’nin son yıllarda uyguladığı ekonomi politikası nedeniyle, “ortalama ücret” haline gelen asgari ücret, mevcut durumda açlık sınırının da altında kaldı.

Ekonomistler ve çalışanlar yeni belirlenecek olan asgari ücretle ilgili beklenti ve tahminlerini dile getirirken, işçiler adına masaya oturacak olan Türk-İş’in Genel Başkanı Ergün Atalay, pazarlığa başlayacakları taban rakamı açıkladı.

NTV’ye konuşan Atalay, pazarlığı 4 kişilik bir ailesinin açlık sınırı olan 14 bin 25 liradan başlatacaklarını söyledi.

Türk-İş Başkanı Ergün Atalay

Türk-İş Başkanı Ergün Atalay’dan asgari ücret tepkisi: Zam da yapmayın!Ekonomi

ASGARİ ÜCRET YILDA BİR KERE BELİRLENECEK

Son yıllarda rekor kıran enflasyonla birlikte, asgari ücret yılda iki defa belirleniyordu. Çalışanların enflasyon karşısında alım gücünü arttırmak amacıyla yapıldığı söylenen zamlardan birkaç ay sonra da maaşlar yine açlık sınırı altında kalıyordu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün yaptığı açıklamada asgari ücretin bundan sonra yılda bir kez belirleneceğini söyledi.

Önümüzdeki dönemde, yıl ortasında asgari ücret enflasyon karşısında erise de zam yapılmayacağının sinyali verildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Bakan Işıkhan’a destek çıktı: Asgari ücret artışı zaten yılda bir kezdirSiyaset

AÇLIK SINIRI NE KADAR?

Türk-İş’in açıkladığı rakamlara göre, Kasım ayında; dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 14.025 TL, gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamaları için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 45.686 TL oldu.

Açlık sınırının 14 bin 25 TL olduğu Türkiye’de, net asgari ücret ise 11 bin 402 TL.

Bekar bir çalışana ‘kuru ekmek’ dahi yok!Ekonomi

Kaynak: Gerçek Gündem

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

3 Aralık 2023
Merkez Bankası’nın borç alma faiz oranı son 20 yılın zirvesine çıktı

Cumhurbaşkanı Erdoğan Ekim 2022’de “Bu kardeşiniz bu görevde olduğu sürece, faiz her geçen gün inmeye devam edecektir” dediğinde politika faizi yüzde 10,5 idi. Bir sene sonra politika faizi yüzde 33,5 oldu.

REKLAM

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan “Faiz sebeptir, enflasyon neticedir” diyerek uzun yıllar düşük faizi savundu. Ancak ekonomide “rasyonel zemine” dönmeye çalışan Türkiye’de faizler rekor seviyeye yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) gecelik borç alma faiz oranı son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. TCMB’nin politika faizi de cumhurbaşkanlığı seçimlerinin art arda gelen artışlardan sonra yine açık ara en yüksek seviyeye yükseldi. Faiz giderleri bütçede önemli bir yer tutuyor.

TCMB’nin, gecelik olarak borç almak ya da gecelik olarak borç vermek isteyen bankalara uyguladığı faize “gecelik işlemlerde uygulanan faizler” adı veriliyor. İktisatçı Mahfi Eğilmez’e göre TCMB, bu yolla ikincil piyasada oluşan kısa vadeli faiz oranlarını, döviz kurlarını ve kredilerin büyüme hızını etkileyebiliyor.

TCMB verilerine göre gecelik borç alma faizi AK Parti iktidara geldiğinde Kasım 2002’de yüzde 46 idi. Bu oran hükümetin ilk yılında Ekim 2003’e gelindiğinde yüzde 26’ye kadar geriledi.

Aralık 2010’da yüzde 1,5’e düştü

Faizler kademeli olarak düşerek Aralık 2010’de yüzde 1,5’a kadar geriledi. Daha sonra inişli çıkışlı bir seyir izleyen gecelik borç verme faiz oranı Eylül 2018’de uzun yıllar sonra yeniden yüzde 20 barajını aştı.

Sonra yine inişli çıkışlı bir seyir izleyen faiz oranı cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde Şubat 2023’te yüzde 7’ye kadar geriledi. Ancak seçim sonrası Hazine ve Maliye Bakanlığı koltuğuna Nureddin Nebati’nin yerine Mehmet Şimşek’in oturmasıyla Türkiye “rasyonel zemine” dönmeye karar verdi. Seçim sonrası art arda yüksek faiz artışları yaşandı.

Son olarak 27 Ekim 2023’te gecelik borç verme faiz oranı yüzde 33,5 oldu. Böyle faiz oranı Ekim 2003’ten bu yana ilk kez yüzde 30 barajını da aştı.

Erdoğan’ın Ekim 2022’de “Bu kardeşiniz bu görevde olduğu sürece faiz her geçen gün inmeye devam edecektir” demesinden sonra bir yıl içinde TCMB’nin gecelik borç alma oranı yüzde 10,5’den yüzde 33,5’e yükseldi.

Politika faizi de rekor üstüne rekor kırdı

“Politika faizi” olarak bilinen bir hafta vadeli repo işlemlerine uygulanan faiz oranı da son aylarda en yüksek seviyeyi gördü. TCMB’nin 2010 yılından bu yana oranları içeren verisine göre 2018 ortasına kadar yüzde 10 barajını aşmamıştı.

2018 yılında politika faizi yüzde 24’e kadar yükseldi. Ancak seçime kadar bu sınırı aşmadı. Mayıs 2023’te politika faizi yüzde 8,5 idi.

Seçim sonrası yeni ekonomi yönetimiyle bu oran art arda yüksek artış oranlarıyla yüzde 35’e kadar çıktı.

İlk kez üst üste 5 kez artış

Politika faizinde daha önde üst üste 4 kez artışlar yaşanmıştı. Ancak seçim sonrası 5 kez üst üste faiz oranı yükseldi.

Faiz giderleri artıyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı merkezi yönetim bütçesindeki açık da 2023’te rekor kırıyor. Bakanlığın verilerine göre bütçe açığının önemli sebeplerinden birisi faiz giderlerindeki artış. Ocak-Eylül 2022’de 207,7 milyar lira olan faiz gideri 2023’ün aynı döneminde 470,9 milyar liraya ulaştı. Bu da faiz giderlerinin yüzde 127 arttığını gösteriyor.

Son 5 yıla bakıldığında bu dönemde faiz giderlerinin en çok yükseldiği yıl 2023 oldu. Faiz giderleri 2022’de önceki yıla göre yüzde 45 artarken 2021 ve 2020’de bu dönemdeki yıllık artış yüzde 32 gerçekleşmişti.

Erdoğan: “Bu kardeşiniz bu görevde olduğu sürece faiz inecek”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yeni ekonomi politikasına geçtiği dönemde Kasım 2021’de yaptığı konuşmada, “Faiz sebeptir, enflasyon neticedir. Beraber yürüdüğümüz arkadaşlarımızdan faizi savunanlar, kusura bakmasınlar. Bu yolda ben, faizi savunanla beraber olamam, olmam” demişti.

Erdoğan Ekim 2022’de de “Bu kardeşiniz bu görevde olduğu sürece, faiz her geçen gün, her geçen hafta, her geçen ay inmeye devam edecektir. Kimse bize bu konuda akıl vermesin.” İfadelerini kullanmıştı.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

1 Kasım 2023
AK Parti Cumhuriyetin 100. yılı için 2011’de açıkladığı 2023 ekonomik hedeflerini ne kadar tutturdu?

AK Parti, 12 Haziran 2011 seçim beyannamesinde açıkladığı 2023 ekonomik hedeflerinin oldukça gerisinde kaldı.

REKLAM

Cumhuriyetin ilanının 100. yılında, AK Parti hükümetinin 12 Haziran 2011 seçimleri öncesinde 2023 yılı için açıklamış olduğu hedeflerini ne kadar tutturduğunu inceledik.

Peki 2002’den bu yana iktidarda bulunan AK Parti hükümetleri, 2023 ekonomik hedeflerini ne kadar tutturdu? Hedefler neydi, bunların ne kadarı gerçekleşti?

Henüz yılın sonuna gelinmemiş olsa da 2023 verileri ortaya çıkıyor. Ekim sonu itibariyle açıklanan son güncel veriler eşliğinde AK Parti’nin 2023 ekonomik hedeflerinin gerçekleşme durumuna mercek tutmak mümkün.

En önemli hedefler şüphesiz Türkiye’nin milli gelirinin büyümesiydi. Hükümet 2023 yılı için Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) hedefini 2 trilyon dolar olarak koymuştu. Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Ekim 2023 tahminlerine göre Türkiye’nin 2023 sonunda GSYH’si 1 trilyon 155 milyar olacak.

Bu dönemde Türkiye’nin ekonomisi giderek büyüdü ancak aynı dönemde diğer ülkelerin ekonomileri de hızla büyüyor. Türkiye GYSH büyüklüğünde hedefin yarısını az farkla geçecek.

Zaten bu hedef gerçekleşse idi Türkiye Kanada’nın altında; Rusya’nın ise üzerinde dünyadaki en büyük 11. ekonomi olacaktı.

Hükümet Eylül 2023’te açıkladığı On İkinci Kalkınma Planı’nda (2024-2028) ise 2028 yılı için GSYH hedefini 1,6 trilyon dolara düşürdü.

Kişi başına gelir hedefi 25 bin dolardı, 13 bin oldu

AK Parti’nin kişi başına düşen milli gelir hedefi 25 bin dolar idi. Ancak IMF’nin Ekim 2023 tahminlerine göre bu miktar 13 bin 384 dolar olacak. Böylece hedefin yarısı az farkla aşılacak.

OVP’ye göre ise 2028 hedefi 17 bin 554 dolar.

En büyük 10 ekonomi hedefi tutturulamadı

2023 hedeflerinden birisi de GSYH büyüklüğü bakımından dünyanın ilk 10 ekonomisi arasına girmekti. Bu hedef Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından da sık sık dile getiriliyor. Ancak IMF’nin 2023 tahminlerine göre Türkiye bu hedefin oldukça uzağında.

2023 sonunda Türkiye’nin GSYH’sinin 1 trilyon 155 milyar dolar olması bekleniyor. Sıralamada ise 17. durumda olacak.

İlk 10 için milli gelir ikiye katlanmalı

10. sıradaki Kanada’nın yıllık milli geliri 2,12 trilyon dolar. İlk 10 hedefi için diğer ülkelerin GSYH’si artmazken Türkiye’nin milli gelirini iki katına çıkarması gerekiyor. Ancak diğer ülkeler de düzenli olarak büyük ölçüde milli gelirlerini arttırıyor.

İhracat hedefi 500 milyar dolar idi. Ancak Ekim 2022-Eylül 2023 arasını kapsayan son bir yılda ihracat toplamı 253,6 milyar dolar oldu. Sene sonunda yıllık ihracatta büyük bir fark beklenmiyor. OVP’de 2028 ihracat hedefi de 375 milyar dolar olarak güncellendi.

Türkiye’nin ihracatı artış eğiliminde ancak aynı anda ithalat da artıyor. Sonuç ise dış ticaret açığı. Hükümet cari açığı kapatıp cari fazla vermeyi amaçlıyordu. Ancak Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB) verilerine göre 2023 yılı Ağustos ayı itibarıyla yıllıklandırılmış cari işlemler açığı ise 57 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

2023 hedeflerinde enflasyonun tek hanelere düşmesi planlanıyordu ancak Eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 61,5 oldu. 2028 hedefi ise yüzde 4,7 olarak güncellendi.

AK Parti hükümeti 2011’deki seçim beyannamesinde işsizlik hedefini yüzde 5 olarak belirlemişti. Ancak Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre işsizlik yüzde 9,2 seviyesinde. Yeni açıklanan 2028 hedefi ise yüzde 7,5.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

30 Ekim 2023
Avrupa’da reel ücret neredeyse tüm ülkelerde geriledi, Türkiye’de durum ne?

Reel ücret, enflasyonu dikkate alarak hesaplanıyor. AB’de tarihi seviyelere yükselen enflasyon işçi ve memurların alım gücünü sarstı. -GRAFİK

Avrupa’da enflasyonun tarihi seviyeleri görmesiyle reel ücret neredeyse tüm ülkelerde geriledi. Bu da işçi ve memurun alım gücünü düşürdü.

REKLAM

2022 yılının ekim ayında Avrupa Birliği’nde (AB) yıllık enflasyon yüzde 11,5 oldu. Bu son 40 yılın en yüksek enflasyon oranı olarak kayıtlara geçti.

AB’de sıra dışı şekilde yükselen enflasyon işçi ve memurların alım gücünü sarstı çünkü gerçek ücretler neredeyse tüm ülkelerde düşüş gösterdi.

Peki, Avrupa’da enflasyon maaşları ve alım gücünü nasıl etkiledi? Türkiye’de durum ne?

Dünya Bankası verilerine göre 1960’dan bugüne AB’de enflasyonun yüzde 10’u aştığı zamanlar oldukça az.

1974 yılında yüzde 13,2 ile en yüksek değeri gördü. 1980’de ise AB’de yıllık enflasyon yüzde 12,9 oldu. Bu tarihten bu yana en yüksek oran Ekim 2022’de görülen yüzde 11,5 oldu.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) Yapay Zeka ve İşgücü Piyasası raporu Avrupa ülkelerinde gerçek (reel) ücretlerin son yıllarda nasıl düştüğünü açıkça gösteriyor.

Reel ücret, enflasyonu dikkate alarak hesaplanıyor. OECD üyesi olmasına rağmen Türkiye raporda yer almıyor. Türkiye’deki değişimi ise TÜİK verilerine dayanarak inceledik.

2022-2023 ilk çeyrekler arasında Avrupa’da 25 ülkenin 23’ünde saatlik reel ücretler düştü.

En büyük düşüş yüzde 15,6 ile Macaristan’da gerçekleşti. Macaristan’ı yüzde 13,4 ile Letonya ve yüzde 10,4 düşüş ile Çekya takip etti.

Reel ücretin arttığı iki ülke ise yüzde 2,9 ile Belçika ve yüzde 0,4 ile Hollanda oldu.

Diğer bazı ülkelerdeki düşüş oranı ise şöyle oldu: İtalya yüzde 7,3; Almanya yüzde 3,3; İngiltere yüzde 2,9; Fransa yüzde 1,8 ve İspanya ile Yunanistan yüzde 1,2.

COVID-19 döneminde ücretler nasıl değişti?

COVID-19 salgını da Avrupa’da ekonomiyi derinden etkiledi. Buna ücretler de dahil. 2019-2022 son çeyrekler arasında saatlik gerçek ücretin kümülatif olarak ne kadar değiştiğine bakıldığında 25 ülkenin 17’sinde düşüş görülürken sekizinde artış yaşandı.

REKLAM

Saatlik reel ücrette en büyük düşük yüzde 9,6 ile Estonya’da yaşanırken Çekya (yüzde 8,3), İtalya (yüzde 7,5), Hollanda (yüzde 7,4) ve İtalya (yüzde 7) bu ülkeyi takip etti.

Bu dönemde reel ücretin en çok arttığı ülke ise yüzde 7,1 ile Litvanya olurken ardından yüzde 5,5 ile Slovenya ve yüzde 4,7 ile Macaristan geldi. Bu dönemde Almanya’da reel ücret yüzde 3,2 geriledi.

Nominal ücretlerde artış

Enflasyonun dikkate alınmadığı nominal ücretler ise artış gösterdi.

2022-2023 ilk çeyrekler arasında Litvanya’da nominal ücret yüzde 13,6 artarken en az artış yüzde 0,6 ile Finlandiya’da görüldü.

2019-2022 son çeyrekler arasında ise Litvanya’da nominal ücret yüzde 41,9 artarken en düşük artış yüzde 1,5 ile İsveç’te kaydedildi.

REKLAM

Düşük ücretli sektörler nispeten daha iyi durumda

OECD raporuna göre, reel ücretler genel olarak düşerken, düşük ücretli sektörlerde çalışanlar genellikle nispeten daha iyi durumda.

2022 ve 2023’ün ilk çeyrekleri arasındaki değişim, Avrupa’da verileri mevcut olan 23 ülkeden 13’ünde reel ücretlerin düşük ücretli sektörlerde, yüksek ücretli sektörlere kıyasla daha iyi performans gösterdiğini ortaya çıkardı

Yunanistan bunun güzel bir örneği. Düşük ücretli sektörlerde reel ücretler yüzde 5,1 artarken yüksek ücretli sektörlerde yüzde 2,9 düştü.

Öte yandan, İtalya, Portekiz, Birleşik Krallık gibi bazı ülkelerde yüksek ücretli sektörlerdeki değişimler düşük ücretli alanlardan biraz daha iyi durumda.

Türkiye’de durum ne?

OECD verilerinde Türkiye’nin son yıllardaki ücret verileri yer almıyor. Tam kıyas olmasa da asgari ücret ve memur maaşlarından hesaplama yapmak mümkün. Buna göre 2022 ilk çeyrekte aylık asgari ücret 4 bin 253 lira 40 kuruş oldu. Bu miktar 2023’ün aynı çeyreğinde ise 8 bin 507 lira gerçekleşti.

REKLAM

2023’ün ilk çeyreğinde 2022’nin aynı dönemine göre enflasyon yüzde 54,34 oldu. Bu durumda nominal asgari ücret yüzde 100 artarken reel asgari ücret yüzde 46 artış gösterdi.

AA verilerine göre üniversite mezunu memurun maaşı 2022’nin ilk çeyreğinde 6 bin 854 TL iken bu ücret 2023’ün aynı döneminde 12 bin 149 liraya yükseldi. Bu durumda memur maaşı nominal olarak yüzde 77 yükselirken reel artış ise yüzde 23 oldu.

Bu durumda asgari ücret ve memur maaşlarının reel olarak en çok arttığı ülke Türkiye oluyor.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

21 Eylül 2023