Çağlar Demirel: Kürtler statüsüz yaşamak istemiyor

TJA aktivisti Çağlar Demirel ile Kürt ulusal birliğini konuştuk:

• Amacımız tartışmalarımızda Kürt kadınlarının ulusal birliğinin nasıl sağlanacağını, özgün konferanslardan sonra bir ulusal demokratik kongrenin nasıl yapılacağını veya nasıl buna öncülük edeceğimize dair bir tartışma yürütmekti
• Halklar birlikte hareket etmenin ve Kürtlerin Ulusal Demokratik Kongresi’ni yaparak kurumsallaşmasını ve bir bütün ortak diplomasisini, ortak örgütlülüğünü, ortak statüsünü, dilini, kültürünü tartışacağı bir mekanizmanın açığa çıkması gerektiğini gördü ve istedi
•  Siyasi partiler bunun (ulusal birliğin) önünü tıkayacaksa, sivil toplum demokratik bir şekilde, sanatçısından akademisyenine, kadın kurumlarımızdan, dil, kültür, bütün alanlarımızın bu süreçte devreye girmesi, öncülük etmesi gerekiyor

Reyhan Hacıoğlu

2023 yılının 7 Ekim’inde Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısından bu yana Ortadoğu’da sürekli yeni gelişmeler yaşanıyor. Ortadoğu’nun kalbindeki Kürdistan da bu gelişmelerden ilk derecede etkileniyor.

Türkiye’de başlayan süreç, Rojava’ya yönelik katliam saldırıları ve bugünlerde de bir kez daha cereyan eden İran-ABD/İsrail savaşı… Kürtler için deyim yerindeyse dört ülkede de kader tayin edici gelişmeler yaşanırken, Rojava’ya yönelik saldırılar karşısında sınırları yerle bir eden halkın eylemlerde boy veren “ulusal birliği”, artık ihtiyaçtan öte, bir zorunluluk olarak karşımıza dikilmiş durumda.

İşte bu zorunluluk karşısında, kadınlar bir kez daha birlik sürecinin öncüsü olmaya hazırlanıyor.

Geçtiğimiz yıl Silêmanî’de kurulan Kürt Kadın Birliği Platformu, 2 Mart’ta Amed’de geniş katılımlı bir toplantı gerçekleştirdi. Kürdistan’ın dört parçasından ve Avrupa’dan katılımlarla planlanan toplantı, son gelişmeler nedeniyle sadece Türkiye ve Bakûr’dan kadınların katılımıyla yapıldı. Toplantının sonuç bildirgesinde kadınların, “Jin Jiyan Azadî” felsefesiyle “Ulusal Birlik” çalışmalarına hız vereceği mesajı verildi.

Toplantının organizesinde yer alan isimlerden Özgür Kadın Hareketi-Tevgera Jinên Azad (TJA) aktivistlerinden Çağlar Demirel, Kürt Kadınlar Birliği Platformu’nun toplantısını ve kadınların yeni süreçteki rolüne ilişkin gazetemizin sorularını yanıtladı.

Amed’de yapılan toplantıyı, 30-31 Ocak tarihlerinde yine Silêmanî’de yapmayı planladıklarını, ancak Rojava’ya yönelik saldırılar nedeniyle yapamadıkları bilgisini veren Demirel, yaptıkları toplantının amacının kadınların hem sürece, hem de “Ulusal Birliğe” öncülüğünü örgütlemek olduğunu belirtti. Demirel, kadınların daha önce de benzer çabalarının olduğunu, özellikle 2010 yılında bu yönlü çalışmalar yürüttüklerini hatırlattı.

Demirel, güncel konjonktürde, yaptıkları toplantının Kürt ulusal birliği yolunda Kürt Ulusal Birlik Kongresi’nin öncü bir adımı olduğunu ifade etti. Başûr’dan, diğer parçalardan ve Avrupa’dan geniş bir bileşenle Türkiye’de yürüyen “Barış ve Demokratik Toplum Süreci” ile Ortadoğu’daki durumu tartışmak istediklerini aktaran Demirel amaçlarına ilişkin şunları söyledi: “Amacımız tartışmalarımızda Kürt kadınlarının ulusal birliğinin nasıl sağlanacağını, özgün konferanslardan sonra bir ulusal demokratik kongrenin nasıl yapılacağını veya nasıl buna öncülük edeceğimize dair bir tartışma yürütmekti.”

Toplantıda, Ortadoğu’yu dizayn eden hegemonik güçlerin Kürtleri bu dizaynın dışında bırakacağı bir süreci kabul etmeyeceğinin vurgulandığını belirten Demirel, ikinci mesajlarının ise, kadınların özgürlük mücadelesine, özgür yaşama iradesine yönelik Rojava’daki saldırılara karşı güçlü bir ortak tutum sergilemek olduğunu söyledi.

Rojava’ya yönelik saldırıların sadece orayla sınırlı kalmadığını ifade eden Demirel, gelinen aşamada Ortadoğu’da kanlı bir süreç yaşandığını hatırlatarak, bu saldırıların amacının tüm Kürtleri soykırıma uğratmak ve kadın özgürlük paradigmasına yönelik bir saldırı olduğuna dikkati çekti.

Bu saldırıların benzerlerini daha önce DAİŞ tarafından Reqa, Tebqa ve birçok yerde gördüklerini ifade eden Demirel, “Benzer saldırılar Ortadoğu’da, Afganistan’da, Ortadoğu’nun birçok ülkesinde de oluyor. O yüzden ‘Jin Jiyan Azadî’ direnişi ile birlikte dünyaya yayılan Kürt kadın hareketinin mücadelesi, Kürtlerin birliği ve kadınların birliğini ifade eden bir mücadeledir” dedi.

Sınırları aşan bir mücadele

“Bizler ‘Jin Jiyan Azadî’ felsefesi ile birlikte demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü paradigmanın Kürtler, Kürt kadınları üzerinden başlayıp Ortadoğu’da ve Ortadoğu’yla birlikte tüm dünyaya sirayet eden bir yerden hareket ediyoruz” diyen Demirel devamında şunları söyledi:“O yüzden Kürt Kadınlar Birliği Platformu olarak bir araya gelip birlikte hareket ederek, sınırlarla, 100-200 yıllık inkar, imha, asimilasyon ve ulus devlet politikalarıyla bizi birbirimizden ayıranlara karşı sınırları tanımadan, sınırlar üzerinden köprüler kurarak bir araya gelebileceğimizi göstermek istedik.”

Demirel, “Kadınlar olarak birliğe nasıl öncülük edeceksiniz?” sorusuna şu yanıtı verdi: “Ulusal Kongre şu ana kadar partiler üzerinden yürütüldü. Dolayısıyla partiler küçük çıkarlar doğrultusunda bir araya gelemedi. Bir türlü bunu gerçekleştiremediler ve geçmişte de aslında bunun öncülüğünü yapan kadınlar oldu. Örneğin 2010’da Kadın Platformu bunun öncülüğünü yaptı ve her yerden kadınları toplayarak birkaç toplantı yaptı. Sonrasında 2012’de Hewlêr’de büyük bir konferans gerçekleştirildi. Yani kadınlar genele öncülük etti. Bugün de öyle; Kadınlar bu sürece öncülük yapacak.”

Ortak örgütlülük isteniyor

Rojava’daki saldırıların Kürtleri tek yürek yaptığını ve halkın birlik istediğini vurgulayan Demirel, Kürtlerin artık statüsüz yaşamak istemediğine vurgu yaparak konuşmasını şöyle sürdürdü: “Halklar birlikte hareket etmenin ve Kürtlerin Ulusal Demokratik Kongresi’ni yaparak kurumsallaşmasını ve bir bütün ortak diplomasisini, ortak örgütlülüğünü, ortak statüsünü, dilini, kültürünü tartışacağı bir mekanizmanın açığa çıkması gerektiğini gördü ve istedi. Kürtler artık statüsüz yaşayamayacaklarını da ifade etti. Kürtlerin statüsünü Kürtlerin birliğiyle inşa edileceklerini ifade etti. Dolayısıyla bugünkü süreçte Kürtlersiz bir Ortadoğu dizayn edilmek isteniyor. Ancak Kürtlersiz bir Ortadoğu’yu başta kadınlar kabul etmiyor.”

“Kadınlar hem kadın kimliğiyle hem Kürt kimliğiyle Ortadoğu’da bütün inançlarla, farklılıklarla, kendi düşünsel özgün yapıları olarak bulundukları yerlerde kendilerini ifade edecekleri statülere kavuşmak istiyor” diyen Demirel, statünün de Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın ‘Barış ve Demokratik Toplum’ çağrısında ifade ettiği demokratik entegrasyonla olacağının altını çizdi. Demokratik entegrasyonun çok iyi anlaşılması gerektiğini ifade eden Demirel, “Biz artık asimilasyonu, inkârı, imhayı aştık. Artık tüm dünya Kürtlerin varlığını ve Kürtlerin özgür mücadelesini konuşurken, bizler de Kürtler olarak, Kürt kadınları olarak bu sürecin öncülüğünü yapıp kendi konferanslarımızı, kurultaylarımızı, toplantılarımızı yaparak burada güçlü bir şekilde ulusal birlik için öncülük yapmaya hazır olduğumuzu ifade etmek istiyoruz” dedi.

Partiler üstü birlik

Yaptıkları toplantının Kürt kadınları için ortak bir zemin yaratacağını ve bununla “Ulusal Kongreye” çağrı yapacaklarını belirten Demirel, durumun artık partiler üstü olduğunu, çünkü halkların, inançların yok edilmek ile karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Kadınların sürece daha çok örgütlenerek ve mücadele ederek öncülük edeceğini dile getiren Demirel, “Kadın örgütlülüğümüz var. Çünkü en çok buna ihtiyaç duyan kadınlardır. Dolayısıyla kadınların yok sayıldığı, hiçleştirildiği, eve kapatıldığı, köleleştirildiği bir Ortadoğu’dan bahsediyoruz. Bu zihniyeti aşacak Kürt kadın hareketidir ve dünya kadın hareketleri ile birlikte ortak hareket ederek bulundukları her yerde kendi özgürlükleriyle, kimlikleriyle, inançlarıyla kadın bakış açısını, demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü paradigmasını tüm yaşama yedirebilecek bir öncülüğe sahip” diye konuştu.

Ortadoğu’da en fazla saldırı altında olan kadınların, kendilerini mücadelenin ve direnişin en önünde göstererek özgürlüğe yürüdüğünü ve bunun bir entegrasyon olduğuna dikkati çeken Demirel, entegrasyona ilişkin şunları kaydetti: “Kendi kimliğiyle, varoluşuyla, düşüncesiyle, ideolojisiyle kendisini bulunduğu yerde var etmesi ve özgürce yaşamı inşa etmesidir. Kadınlar bunun öncülüğünü yaparak geneli de bu konuda harekete geçirecek. Buradaki en büyük rol ve misyon kadınlarındır.”

Dünya kadınlarına ilham olundu

Kürt kadınlarının bugüne kadar verdikleri mücadele ile dünya kadınlarına da ilham olduğuna dikkati çeken Demirel, “‘Kürt kadınlarından ilham alıyoruz, cesaret alıyoruz’ diyorlar bize. Bugün Kürt kadınları kendi öz savunmalarını inşa etmiş durumda. Gördüğünüz gibi Rojava’da en önde saldırıya uğrayanlar kadınlardı. Kadınların saçına, bedenlerine yönelik bu saldırıda tüm dünya kadınları kenetlendi. O yüzden Kürt kadınları yaşamın her alanında öncülük rolünü ifade ediyor. Bu da çok açık ifade edelim ki demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü paradigmayla sağlanıyor” dedi.

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın kadınların özgürleşmesi için bir yol ve ufuk açtığını vurgulayan Demirel, kadınlar arası dayanışmaya da vurgu yaparak, “Kadınlar bugün Afganistan’da, Sudan’da, İran’da, dünyanın neresinde olursa olsun hep birlikte barışı haykırdı. Türkiye’deki sürece ya da Rojava’ya saldırdıklarında Türkiye’deki kadın örgütleri ve dünyadaki kadınlar bizimle dayanışmada oldu” diye konuştu.

Kadınlara “Siz sınırlarınızda DAİŞ çetelerini mi istersiniz yoksa özgür kadın yaşamını mı?” diye sorduklarını belirten Demirel şöyle devam etti: “Herkes bu konuda düşünsel olarak farklı da olsa, ‘Kadın özgürlük yaşamının sınırlarımızda ve çeperimizde veya her yerde olmasını isteriz,’ dediler. Herkes Rojava’daki kadın mücadelesinin sadece Rojava’yı etkilemediğini, Ortadoğu’da ve dünyadaki bütün kadınlara enternasyonal bir bakış açısı kazandırdığını söyledi. Dünyadaki bütün kadınların bizimle kenetlendiği en önemli nokta şuydu: Biz Rojava’daki kadınların özgür yaşamı, bütün kadınların özgür yaşamı olarak savunduğunu gördük.”

Bu toplantılarının da böyle bir zemin olduğunu belirten Demirel son olarak şu çağrıyı yaptı: “Siyasi partiler bunun (ulusal birliğin) önünü tıkayacaksa, sivil toplum demokratik bir şekilde, sanatçısından akademisyenine, kadın kurumlarımızdan, dil, kültür, bütün alanlarımızın bu süreçte devreye girmesi, öncülük etmesi gerekiyor. Siyasi partilerimize de bir kez daha birlikte hareket etme çağrısı yapıyoruz. Çünkü zaman birlik ve özgürlük zamandır.”