Tutsaklar temiz havaya erişemiyor: Cezaevi için inceleme talebi

Erzincan Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nde sanayi kaynaklı hava kirliliği nedeniyle tutsaklar temiz havaya erişemediği belirtildi. DEM Parti Milletvekili Onur Düşünmez, cezaevinde inceleme yapılması ve mahpusların sağlık durumlarının araştırılması için Meclis’e başvurdu

Erzincan Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nde tutulan tutsaklar, aile ve avukat görüşmelerinde cezaevi yerleşkesine yakın mesafede bulunan sanayi tesisleri ve fabrikalardan çıkan salınımlar ve zehirli gazlar nedeniyle nefes almakta zorlandıklarını belirtti.

Tutsaklardan Semih Altun’un yakınları nefes almakta zorlandıkları için kimi tutsakların daha önce sevk talebinde bulunduğu ve taleplerin reddedildiğini belirtti. Avukatlar ise tutsakların yeniden sevk talebinde bulunacağını aktardı. Ayrıca buna karşı cezaevi idaresine yapılan sözlü başvuruda, “Çözüm için bir şey yapamıyoruz. Sağlık tehdidi olarak görmüyoruz” denildiği aktarıldı.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Colemêrg (Hakkari) Milletvekili Onur Düşünmez, yaşananlar üzerine Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’na (İHİK)  ve Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle Meclis’e soru önergesi sundu.

Başvuruda, birçok tutsakta kronik solunum yolu rahatsızlıkları, akciğer deformasyonları, alerjik ve reaksiyonel rahatsızlıklar geliştiği kaydedildi. Mevcut çevresel kirliliğin, cezaevinde uzun süredir bulunan tutsaklarda kronik ve sürekli hastalıklara neden olduğu kaydedildi. Başvuruda, “Mahpusların tutuldukları alanların çevresel kirleticilerden ve zehirli gazlardan arındırılması, sağlık hakkına erişimlerinin sağlanması yasal ve insani bir zorunluluktur. Yüksek Güvenlikli Cezaevlerinin yapısal mimarisi (dar havalandırma alanları, yüksek duvarlar vb.) zaten hava sirkülasyonunu ciddi oranda kısıtlarken; dışarıdaki zehirli gaz emisyonu sebebiyle mahpuslar havalandırma saatlerinde dahi temiz havaya erişememektedir. Dışarıdaki kimyasal kokulara maruz kalan mahpuslar, bu durum sebebiyle katmerli bir tecride ve fiili olarak nefessiz bırakılmaya zorlanmaktadır” ifadelerine yer verildi.

Başvuruda İHİK’in, hak ihlallerine karşı tespit, denetleme, araştırma, iyileştirme ve çözüm önerilerinde bulunması gerektiği vurgulanırken, Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu’nun Erzincan Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’ni ziyaret etmesi, inceleme ve raporlama faaliyetinde bulunması, ilgili kişilerden yazılı ve sözlü bilgi alması ve meydana gelen hak ihlallerinin tespitini yapması talep edildi.

Meclise sunulan soru önergesinde ise Bakan Gürlek’e şu sorular yöneltildi:

• Erzincan Organize Sanayi Bölgesi (OSB) dâhilinde, Gümüştarla Mahallesi mevkisinde yer alan Erzincan Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki zehirli gaz emisyonu ve hava kirliliğine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış veya yaptırılmış bir ölçüm ve denetim bulunmakta mıdır?
• Cezaevi çevresindeki sanayi tesislerinden yayılan kimyasal ve zehirli gazlar nedeniyle kronik solunum yolu rahatsızlığı, akciğer deformasyonu ve alerjik hastalıklar gelişen mahpus sayısı kaçtır? Bu mahpusların tedavi süreçleri nasıl takip edilmektedir?
• Yüksek Güvenlikli Cezaevi mimarisinin getirdiği kısıtlı havalandırma koşulları ve dışarıdaki sanayi emisyonu nedeniyle mahpusların temiz havaya erişememesi, Anayasa’nın 56. maddesinde düzenlenen “Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı” ile Anayasa’nın 17. maddesi ve AİHS’in 2. ve 3. maddelerinin ihlali değil midir?
• Dışarıdan gelen zehirli gazlar sebebiyle havalandırma saatlerinden dahi yararlanamayan ve fiili bir katmerli tecride maruz kalan mahpusların beden ve ruh bütünlüğünü korumak adına Bakanlığınızın aldığı ya da alacağı acil tedbirler nelerdir?
• İlgili bakanlıklar (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı) ve Türk Tabipleri Birliği (TTB) gibi bağımsız meslek örgütleri ile iş birliği yapılarak cezaevinde acil bir çevre ve sağlık taraması yaptırılması planlanmakta mıdır?
• Mahpusların yaşam hakkı ve sağlık hakkını doğrudan tehdit eden bu çevresel kirlilik karşısında, cezaevinin nakli veya tutsakların başka ceza infaz kurumlarına sevk edilmesi gündeminizde midir?

Konuya dair defalarca aradığımız cezaevi yönetiminin telefonları sürekli meşgul çaldı.

Haber: Rukiye Payiz Adıgüzel\ MA