Kreşendo tarafından düzenlenen “Bu Festival Bizim”, bu yıl 12-14 Kasım tarihlerinde 5. kez müzikseverleri ağırlayacak. Sahnede dünya çapında da önemli bir hayran kitlesi bulunan Melody’s Echo Chamber’ın yanı sıra Güneş, Lady Shaka, Dilan Balkay, aisu ve Stella and the Longos gibi bağımsız ve ana akım sahnenin özgün temsilcileri yer alıyor. Festivalde konserlerin dışında söyleşi ve atölyeler yapılacak, ayrıca pop-up market alanı da bulunacak.
İlk yılından bugüne izleyiciye farklı bir deneyim yaşatmak isteyen festivali, Kreşendo’nun kurucusu Beril Sarıaltun ile konuştuk.
– İlk festivalden bu yana katettiğiniz yola baktığınızda, festivalin müzik sektöründeki cinsiyet temsiliyeti ve bağımsız sahne üzerindeki etkisine ilişkin geri dönüşler alıyor musunuz?
Alıyoruz. Bazen bir konserin ardından yanımıza gelen bir dinleyiciden, bazen festivalden sonra bize yazan genç bir müzisyenden. Ama en kıymetli geri dönüşler çoğu zaman bir cümleyle değil, yıllar içinde izlediğimiz yollarla geliyor. Beş yıl, bir müzisyenin ilk sahnesinden bugününe kadar neler olduğunu görebilmek için yeterince uzun bir süre. Bir festivalin etkisini de bence en iyi o sahneye çıkanların sonrasında nereye vardığına bakarak anlayabiliyorsunuz.
İlk festivalimizde Elif Dikeç’in şefliğinde özel bir orkestra projesi yapmıştık. O orkestrada gitar ve bas gitar çalan İpek Ektaş ve Seda Kireççi bugün çok farklı yerlerde. İpek kendi projelerinin yanında Melike Şahin’le çalışıyor, Seda’yı pek çok müzisyenle sahnede görebilirsiniz. İlk festivalimizde sahneye çıkan Dilan Balkay bu yıl yine bizimle. Bir müzisyeni beş yıl boyunca büyürken izlemek bu işin en güzel geri bildirimi.
Bugün bize gelen en sık geri bildirim de festivalin “başka türlü bir program mümkün” dediğini görmek oluyor. Ama bunu abartmak da istemem. Festival programları cinsiyet temsili konusunda hâlâ büyük ölçüde sınıfta kalıyor, sahne arkası ise çok daha yavaş değişiyor. Biz bu tablonun küçük bir parçasını değiştirmeye çalışıyoruz.
‘KONSERDEN İBARET DEĞİL’
– Her sene sanatçılar belirlenirken nasıl bir denge gözetiliyor? Ana akım ile bağımsız sahne, yerel ile uluslararası isimler nasıl belirleniyor?
Bizim için ana ölçü ölçek değil, ses. Bir sanatçının ne kadar dinlendiğinden önce, kendine ait bir sesi olup olmadığına bakıyoruz. Aleyna Tilki’yle The Space Lady’yi aynı festivalin parçası yapabilmemizin nedeni de bu. Biri ana akım pop’un tam ortasından geliyor, diğeri yıllarca sokakta çalmış, sonradan kült olmuş bir isim. İkisini de aynı ciddiyetle ağırlıyoruz. Bu yıl her gün kendi hikâyesini anlatıyor. Bir gün rüya ve gece, diğer gün yeni pop’un İstanbul’u. Denge de biraz bu farklı dünyaları yan yana koyabilmekten geliyor.
– Festival zihnimizi açma ve kalıpları esnetme hedefini gerçekleştirmek için neler yapıyor?
Bence en etkili yol insanları tanımadıkları bir şeyle karşılaştırmak. Birine bir sanatçı için gelip festivalden hiç bilmediği başka biriyle ayrılan dinleyici, bizim için festivalin amacına ulaştığı an. Programı bu yüzden tek bir türe ya da kitleye göre kurmuyoruz. Bunun yanında festivali yalnızca konserlerden ibaret görmüyoruz. Bu yıl iki söyleşimiz var: Biri müziğin içerikle ilişkisini, diğeri kulüp kültürünün bugününü tartışıyor. Bir de yaşadığımız zamanla ilgili bir derdimiz var. Her şeyin birbirine benzediği, bir şarkının ilk on beş saniyede yargılandığı bir dönemde, insanların telefonu bırakıp gerçekten dinlediği birkaç an yaratabilirsek kalıpları biraz da olsa esnetmiş oluruz.
– Türkiye’de bağımsız bir kültür-sanat etkinliği ve festival sürdürmenin ekonomik koşulları pek parlak değil. Festivalin sürekliliğini sağlamakta ne gibi stratejiler izliyorsunuz?
Parlak değil, saklamaya gerek yok. Yabancı sanatçı ücretleri döviz üzerinden belirleniyor, prodüksiyon maliyetleri her yıl artıyor, dinleyicinin bir konsere ayırabileceği bütçe ise daralıyor. Her festival bizim için başlı başına bir mali risk. Bu riski tek başımıza taşımamaya çalışıyoruz. Küçükten büyüğe her ölçekte işbirliği kurmak, Kreşendo’nun başından beri en önemli stratejisi oldu. Mekân ortaklarımızla, başka festivallerle ve organizasyonlarla, kurumlarla birlikte çalışıyoruz. Ücretsiz modelden biletli festivale geçmek de bu yolda verdiğimiz önemli bir karardı. Kültürel bir işin de sağlam bir iş modeline ihtiyacı olduğunu bugün çok daha net görüyorum. Ama hangi model olursa olsun bir şey değişmiyor: Küratöryel kararlar bize ait.
– Bu yıl festivalde yer alacak müzisyenlerden kişisel olarak özellikle izlemek istediğiniz isimler var mı?
Açıkçası iki günde de herkesi çok merak ediyorum. Festival boyunca koşturmanın arasında olabildiğince müziği dinlemeye çalışıyorum. Ama seçmem gerekirse 13 Kasım’da Dilan Balkay ve Melody’s Echo Chamber’ı arka arkaya izlemek istiyorum. İkisinin müziğinde de insanı kendi iç dünyasına çeken, rüya gibi bir taraf var. Bir de gecenin sonunda Lady Shaka’yı çok merak ediyorum. Dans etmemenin mümkün olmadığı bir set olacak. Bir şansım da var: 12 Kasım’da Komünite’deki açılış o kadar hengameli bir gün olmayacak. O gün Stella and the Longos’u çok temiz dinleyeceğim bence.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
