17 yaşındaki Lütfillah’ın ölümünde 12 yıl sonra yeniden yargılama

2014 yılında Van Geri Gönderme Merkezi’nde polis şiddetine maruz kaldıktan sonra yaşamını yitiren 17 yaşındaki Lütfillah Tacik’in ölümüne ilişkin dava yeniden görülecek. Dosya avukatı Mahmut Kaçan, delillerin karartıldığını belirterek, ‘Bu ağır insan hakları ihlali maalesef yargı eliyle cezasız bırakıldı’ dedi

2014 yılında Afganistan’dan Türkiye’ye iltica etmek üzere gelen 17 yaşındaki Lütfillah Tacik, Îdir sınırında beraberindeki 20 kişiyle birlikte gözaltına alındı. Van Geri Gönderme Merkezi’ne (GGM) götürülen Lütfillah Tacik, sınır dışı işlemleri devam ederken gözaltına alındığı kişilerle birlikte Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı Çocuk ve Gençlik Merkezi’ne (ÇOGEM) yerleştirildi.

27 Mayıs 2014’te yaş ve sağlık kontrolü gerekçesiyle yeniden GGM’ye götürülen Lütfillah Tacik, burada görevli bir polis tarafından darp edildi. Polis, 17 yaşında olduğunu söyleyen Lütfillah Tacik’in beyanına inanmayarak şiddet uyguladı. Darp edilmesinin ardından hastaneye kaldırılan Lütfillah Tacik, yoğun bakım servisinde 31 Mayıs’ta yaşamını yitirdi.

Lütfillah Tacik’in ölümüne ilişkin açılan davada yargılanan polis memuru Serdar Oran’a “basit yaralama ve ölüme sebebiyet verecek şekilde kasten yaralama” suçlamasıyla verilen 5 aylık hapis cezası ile polis Hasan Özgür Özdemir’e “görevi kötüye kullanmak” suçlamasıyla verilen beraat kararı istinaf tarafından bozuldu. Davanın ilk duruşması 17 Kasım’da Van 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’nde yeniden görülecek. 12 yıldır aydınlatılamayan olaya ve yeniden görülecek davaya ilişkin dosya avukatı Mahmut Kaçan değerlendirmelerde bulundu.

12 yıllık yargılama sürecinde adalet sağlanamadı

Dosyanın 2014 yılından bu yana devam ettiğini belirten avukat Mahmut Mahmut Kaçan, olayın yaşandığı dönemde Göç İdaresi yerine Yabancılar Şube Müdürlüğü’nde görev yapan iki polis memurunun Lütfillah Tacik’i yaşına inanmadıkları gerekçesiyle darp ettiğini söyledi.

Lütfillah Tacik’in darp edilmesinden uzun süre sonra hastaneye götürüldüğünü ve üç günlük yoğun bakım sürecinin ardından yaşamını yitirdiğini aktaran Mahmut Kaçan, şöyle konuştu:

“Oldukça eski bir dosya. 2014 yılının Mayıs ayında idari gözetim altına alındıktan sonra dahil olduğum bir dosyadır. O dönemde Göç İdaresi yerine, Yabancılar Şube Müdürlüğü’nde çalışan iki polis memuru tarafından yaşını doğru söylemediği gerekçesiyle darp edilerek ve bu darp eyleminin üzerinden epeyce bir süre geçirildikten sonra hastaneye götürülen ve hastanede 3 günlük bir yoğun bakım sürecin ardından yaşamını yitiren 17 yaşındaki bir Afgan çocukla ilgili bir yargılama söz konusu.”

Davanın 2015 yılında iki polis memuru hakkında soruşturma açılmasıyla yeniden gündeme geldiğini belirten Mahmut Kaçan, uzun yargılama sürecinin ardından polis memuruna erteleme kararıyla birlikte 5 ay hapis cezası verildiğini hatırlattı.

Bu karara karşı istinaf yoluna başvurduklarını kaydeden Mahmut Kaçan, uzun süre istinaf mahkemesinde bekleyen dosyada 2026 yılında yerel mahkeme kararının bozulduğunu ve yeniden yargılama sürecinin başladığını ifade etti.

İstinaf kararı ölüm ile darp arasındaki bağı yeniden tartışmaya açtı

17 Kasım’da görülecek duruşmaya dikkat çeken Mahmut Kaçan, bozma kararının polis memurunun lehine sonuçlar doğurabilecek nitelikte olduğunu belirtti.

Önceki kararda polis memurunun eylemiyle Lütfillah Tacik’in ölümü arasında nedensellik bağı kurulmadığını, bu nedenle yalnızca tokat atma eyleminin basit yaralama kapsamında değerlendirildiğini aktaran Mahmut Kaçan, istinaf mahkemesinin alınan raporları yetersiz bularak ölüm ile darp arasındaki ilişkinin somut ve kesin biçimde belirlenmesini istediğini söyledi.

Bozma kararının ardından yeniden adli tıp kurulu raporu alındığını ancak bu raporda da önemli eksiklikler bulunduğunu belirten Mahmut Kaçan, şunları kaydetti:

“Bozma kararı kısmen de olsa polis memurunun lehine bir bozma kararı niteliğinde. Çünkü önceki kararda polisin eylemiyle ölüm arasında bir nedensellik illiyet bağı olmadığı için sadece çocuğa tokat atma eyleminden kaynaklı olarak ‘basit yaralama suçu’ olarak kabul edilerek bu ceza verilmişti. Şimdi istinaf mahkemesi de bu konuyla ilgili alınan raporların yetersiz olduğunu, bu aradaki nedensellik ilişkisinin somut ve kesin olarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle bu kararı bozdu. Bozmadan sonra yine bir adli tıp kurulu raporu alındı. Bu raporda da büyük oranda eksiklikler var. Aslında yaşam hakkına yönelik ve bu eylemin özellikle işkence ve kötü muamele olarak değerlendirilebilecek eylemlerin failin polis olmasından hareketle cezasız bırakılmaya çalışıldığını söylemek mümkün.”

Kamera kayıtları silindi, tanık çocuklara ulaşılamadı

Dosyadaki delillerin karartıldığını ve olaya tanıklık eden çocukların süreç içerisinde ortadan kaybolduğunu ileri süren Mahmut Kaçan, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu tarafından yayımlanan raporda da bu hususlara ilişkin tespitlerin bulunduğunu söyledi.

Olayın aydınlatılmasını sağlayabilecek kamera görüntülerinin silindiğini belirten Mahmut Kaçan, koruma altında bulunan tanık çocukların ise “kaçtılar” denilerek dosyadan uzaklaştırıldığını ifade etti.

Mahmut Kaçan, dosyadaki delillerin durumuna ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

“Kaçtılar denilerek aslında bir nevi ortadan kaldırıldılar. Bu hususları tespit eden Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun yayınladığı bir rapor da mevcut. Kamera görüntüleri silindi, yok edildi. Bunun gibi birçok ayrıntılı örneği verilebilecek hususlarda deliller karartıldı.

Bir kere bu olayın faili olduğunu düşündüğümüz sanık polis ertelemeli 5 aylık hapis cezasıyla aslında ödüllendirilmiş oldu. Yani bu ağır insan hakları ihlali maalesef yargı eliyle cezasız bırakıldı. Bu kişi olayın başlangıcında görevden uzaklaştırılmasına rağmen çok kısa bir süre sonra tekrar görevine iade edilerek başka bir kente ataması yapıldı. Yargı eliyle sistematik olarak bu tür yaşam hakkı, işkence ve kötü muamele suçlarıyla ilgili bir geleneksel refleks gösterildiğini söylemek mümkün.”

Mahmut Kaçan: Verilen ceza göstermelikti

Yeniden yargılama sonucunda kararın değişeceğine ilişkin beklentisinin düşük olduğunu belirten Mahmut Kaçan, önceki cezanın göstermelik nitelikte olduğunu savundu. Dosyanın istinaf aşamasında uzun süre bekletildiğini ve kararın olayın esasına girilmeden usule ilişkin gerekçelerle bozulduğunu ifade eden Mahmut Kaçan, şöyle konuştu:

“Mahkemece verilen bu ceza tamamen göstermelik bir ceza oldu. Yine istinaf incelemesinde bekletildikten sonra da olayın çok da esasına girmeden birkaç usuli gerekçeyle bu şekilde bir bozma kararı verildi. Açıkçası ben davayı en başından beri takip eden bir avukat olarak sonucun çok fazla değişebileceğini düşünmüyorum. Çünkü arkasında böyle bir güç var. Dolayısıyla bu olayın yine cezasız bırakılacağı yönünde tarafımızda güçlü bir kanaat hasıl olmuştur.”

Ailenin davayı takip etme olanakları sınırlı

Lütfillah Tacik’in ailesinin Afganistan’da, uzak bir dağ köyünde yaşadığını ve Türkiye’deki yargılama sürecine doğrudan katılma imkânlarının bulunmadığını aktaran Mahmut Kaçan, dosyanın sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucularının girişimleriyle takip edildiğini belirtti.

Ailenin Türkiye’ye gelerek davayı izleme ve avukat yetkilendirme olanaklarından yoksun olduğunu ifade eden Mahmut Kaçan, kamuoyu oluşturma çabaları sayesinde dosyaya belli ölçülerde dahil olabildiklerini söyledi. Mahmut Kaçan, yeniden görülecek davada olayın bütün yönleriyle aydınlatılmasını ve sorumluların cezalandırılmasını sağlayacak etkin bir hukuki zeminin bulunmadığı yönündeki kaygısını da dile getirdi.

‘Adalet için kamuoyu davayı takip etmeli’

Yaşam hakkı ihlalleri, işkence ve kötü muamele iddialarının yer aldığı davalarda kamuoyu ilgisinin önemli olduğunu vurgulayan Mahmut Kaçan, duyarlı kesimlere davayı takip etme çağrısı yaptı. Yargılama sürecinde adaletin sağlanması için mücadele etmeyi sürdüreceklerini belirten Mahmut Kaçan, kamuoyu ilgisinin azaldığı dosyalarda faillerin cezasız kalma ihtimalinin arttığını ifade etti.

Mahmut Kaçan, “Sürecin gerçek adalete ulaşması için elimizden geleni, çabaları sürdürmeye devam edeceğiz. Özellikle yaşam hakkı, işkence ve kötü muamele içeren bu tür vakalarda kamuoyunun yakın ilgisi çok önemli. Bu ilginin azaldığı, ortadan kaybolduğu vakalarda biliyoruz ki gerçekten failler büyük oranda cezasız bırakılıyorlar. Kamuoyu ilgisi ne kadar bu davanın üzerine olursa belli ölçülerde bu cezasızlık politikası ve halini ortadan kaldırabileceğimizi düşünüyorum” dedi.

Haber: Özlem Yacan\MA