BIFED 13. Kez Bozcaada’da başladı Açılışta katledilen madenciler anıldı: Hesabı kim verecek?

13. yılında yeniden Bozcaada halkıyla buluşan Bozcaada Uluslararası Ekolojik Belgesel Filmleri Festivali (BIFED) dün akşam yapılan açılış töreniyle başladı. 11 Ekim tarihine kadar sürecek festivalde 70’ten fazla ülkeden seçilen 44 belgesel Bozcaada Halk Eğitim Merkezi ve Salhane’de izleyiciyle buluşacak. Bu yıl festival jürisinde Patricia Andres, Isha Tomar, Murad Özdemir, Onur Aytaç, Güzin Çamur, Ben Bassauer, Bruno Schneider bulunuyor. Bu yılki festival afişini ise Seda Portakal hazırladı. 

Festival her yıl olduğu gibi Ekolojik yıkımı merkezine alırken iklim değişikliğinin ve gelişen teknolojinin çıktılarını da sorguluyor. Dünyanın dört bir yanından gelen benzer hikayelerin buluştuğu filmler yalnızca ekoloji karşıtı girişimlerle değil sömürgeci hareketlerle, göçmen ve işçilerin sorunlarıyla, savaşlarla ve eşitsizliklerle de hesaplaşıyor. 

BU YIL KONSEPT HESAP VERME SORUMLULUĞU!

Festivalin açılış konuşmasını yapan BIFED Etkinlik Koordinatörü Nigar Mat festivalin konseptini anlatırken soykırıma uğrayan Filistin halkına ve savaşın yıktığı tüm coğrafyaya selam gönderdi:

“Hiçbir şeyin birbirinden bağımsız olmadığını hatırlamak gerekiyor. Madem ki hiçbir sonuç nedensiz değil, madem ki hiçbir karar sorumsuz değil, o zaman hiçbir sorumluluk da sahipsiz kalmamalı. Bunu söylediğimizde Filistin’i düşünmemek mümkün mü? Yıllardır gözümüzün önünde süren yıkımı, öldürülen insanları, çocukları, yok edilen kentleri, hastaneleri, okulları, toprağa yitip giden bir kültürü, hafızayı düşünmemek mümkün mü? İran’da yaşanan savaşı, bombardımanları, sürekli tehdit altında yaşayan insanları düşünmemek mümkün mü? Tüm o coğrafyayı düşünmemek mümkün mü? Sudan’ı, Kongo’yu, Somali’yi düşünmemek mümkün mü?Savaşları haritalarla, devletlerin resmî açıklamalarıyla, stratejik hedeflerle mi konuşacağız? Sormayacak mıyız? Kararı kim verdi, bedeli kim ödedi, kim konuşabildi, kimin sesi çıkmadı, kim öldü, kim kazandı ve bütün bunların sonunda hesabı kim verdi?”

(BIFED Etkinlik Koordinatörü Nigar Mat)

Konuşmasında BIFED kurucuları festival yönetmeni Petra Holzer ve festival koordinatörü Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Ethem Özgüven’in 20 yıl önce Bergama’da altın madenciliğine karşı gösterilen direnişi belgelediklerini anımsattı: 

“Bazen hesap vermek zorunda kalmamanın ilk koşulu, olup biteni görünmez kılmaktır. Belki bu nedenle belgesel sinema çok önemli. Çünkü belgesel bazen yalnızca bir şeyi göstermez. Görünmez bırakılmak istenen bir şeyi görünür kılar.Bundan 20 yıl önce belgesel yapan iki kişi çıkar, 11 yıl emek verip Bergama’da siyanürlü altın madenciliğine karşı halkın mücadelesini, direnişini ve yürüttüğü hukuki süreci anlatır. Belgesel, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde halkın tanıklığı olarak referans alınır. Bahsi geçen belgeselciler BIFED’i bu küçük adaya hediye eden Petra Holzer ve Ethem Özgüven’dir”

KATLEDİLEN MADENCİLER ANILDI!

Festival açılışında 1 Ekim’de Soma’da meydana gelen maden faciasında hayatını kaybeden işçiler Halit Erçay, Kerim Ören, Ramazan İnce, İsa Olcay, Ömer Karakaya anıldı. “Bir maden çökmüş. Sormayacak mıyız? Neden oldu? Önlenebilir miydi? Kim biliyordu? Kim karar verdi? Kim denetledi? Kim denetlemedi?” Diyen Nigar Mat, “Ve işte yine aynı noktadayız: Hesabı kim verecek? Hesap verme sorumluluğu, felaketten sonra suçlu aramak değildir yalnızca. Felaket gerçekleşmeden önce sorumluluk almaktır aynı zamanda” diye ekledi.  

“NEFES ALABİLECEK MİYİZ?”

Açılışta kürsüye gelen Petra Holzer de konuşmasına Filistin mesajıyla başladı: 

“On üçüncü kez, açılış etkinliğimizde sizlere hitap etmenin onurunu ve mutluluğunu yaşıyoruz. Bu yıl, bu etkinliğin gerçekleşmesini sağlamak için uzun ve zorlu bir mücadelenin ardından burada duruyorum. Gazze’deki soykırımın üçüncü yıl dönümünü geride bırakırken burada durduğum için duygularımı nasıl ifade edeceğimi gerçekten bilmiyorum. Floransa’dan arkadaşımız Sofia Rerta’nın burada bizimle olması gerekiyordu, ancak partnerini zeytin hasadına katılmak üzere Filistin’e gönderdiği için aramızda olamadı. Cesur bir grup insan, gıda egemenliğini güvence altına almak için Filistin’e zeytin hasadına gidiyor. Barışın sembolü olan kadim zeytin ağacı yalnızca iklim değişikliği ve buna benzer saldırgan yapılaşma ve projeler nedeniyle değil, aynı zamanda işgal güçlerinin buldozerleri ve bombaları nedeniyle de tehdit altında. Gıda egemenliği, gıda hakkı ve tarım yapma hakkı için hayatlarını tehlikeye atan gönüllülere selamlarımızı göndermek istiyoruz.”

Holzer sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu yılki programımız, çıkarılmasından sahada hayata geçirilmesine kadar, saldırgan yenilenebilir enerji projelerinin sonuçlarına dikkat çekiyor ve şu soruyu soruyor: Bundan kim kâr ediyor, kim bir kez daha denklemin dışında bırakılıyor? Nefes alabilecek miyiz? Canlılar hayatta kalabilecek mi? Bunun bedelini kim ödeyecek? Önümüzdeki yıllarda üzüm bağlarımızdan ve zeytinliklerimizden ürün alabilecek miyiz?”

(BIFED Festival Yönetmeni Petra Holzer)

“FİLMLER İZLEYİCİYİ SORUMLULUĞA ÇAĞIRIYOR”

Bozcaada Belediye Başkanı ve BIFED Başkanı Yahya Göztepe ise açılış konuşmasında, belgesellerin yalnızca başka insanların hikâyelerini anlatmadığını, izleyiciyi kendi yaşadığı yere ve kendi sorumluluklarına da bakmaya çağırdığını söyledi. Göztepe, BIFED’in Bozcaada’da düzenlenmesinin önemine dikkat çekerek, adanın insanları, toprağı, bağları, denizi ve doğal yaşamıyla korunması gereken özel bir yer olduğunu vurguladı. “Nasıl bir Bozcaada’da yaşamak istiyoruz? Çocuklarımıza nasıl bir ada bırakmak istiyoruz?” sorularını gündeme getiren Göztepe, Bozcaada’nın geleceğinin bugün alınan kararların yarın yaratacağı sonuçlarla şekilleneceğini belirtti.

Göztepe, 13. BIFED’in Bozcaada’ya, Türkiye’ye ve dünyaya yeni düşünceler, yeni sorular ve yeni umutlar getirmesini diledi.

(Bozcaada Belediye Başkanı Yahya Göztepe)

AÇILIŞ FİLMİ: ZEYTİNLİKLER ARASINDA ZAMAN

Konuşmaların ardından açılış filmi yönetmen Fany de la Chica imzalı “Zeytinlikler Arasında Zaman” izleyiciyle buluştu. Yönetmen Chica, çocukluğunu geçirdiği Orcera kasabasındaki Zeytin üretimine çeviriyor kamerasını. Film zeytin üretiminin kuşaklar ilerledikçe değişen koşulları, kuraklık ve iklim değişikliğinden kaynaklı hasat sorunlarıyla beraber çiftçilerin gelir kaynağı zeytini yavaş yavaş terk etmesine odaklanıyor. Çocuk karakter Carmen ile özdeşleşerek kendi geçmişine uzanan Chica, coğrafyamızın da yakından tanıdığı bir hikaye anlatıyor: Üretimden alınan verimin azalmasıyla geliri düşen çiftçilerin çocukları kasabayı terk etmeye başlar, bir zamanlar yerli halkın gözbebeği olan zeytin giderek sahipsizleşir, gençler kasabayı terk ederek şehre okumaya gider, göçle birlikte köklenme sorunları ortaya çıkar. Artık terk eden şehre de kasabaya da ait olamamaktadır. Yönetmen Chica, çocuk Carmen’i 10 yıl sonra kente okumaya gitmiş genç Carmen olarak görüntülerken hissettiklerini şöyle ifade ediyor: “Döndüğünde ise hiçbir şey eskisi gibi değildir.”  Film hikayesinin yanı sıra güçlü görselliği ve müziğiyle de beğeni topladı.