Yeni eğitim-öğretim yılı başlarken anadilde eğitim açıklamaları: Anadilde eğitim temel bir haktır

Okulların açılması nedeniyle birçok ilde Kürtçe anadilde eğitim talebiyle eylemler gerçekleştirildi. Yapılan açıklamalarda anadilde eğitim bir lütuf ya da ayrıcalık olmadığı vurgulanarak çocukların okullarda kendi anadilinde eğitim görmesi gerektiği belirtildi

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Ankara Eğitim Komisyonu, okulların açılmasıyla birlikte eğitim ve öğretimde yaşanan sorunlara dikkat çekmek ve taleplerini açıklamak için Eğitim Bakanlığı önünde basın açıklaması gerçekleştirdi.

Açıklamayı DEM Parti Ankara Eğitim Komisyonu Eşsözcüsü Sevim Fidan yaptı. Sevim Fidan, ekonomik sorunlar nedeniyle birçok çocuğun okula aç gittiğine dikkat çekerek, okullarda en az bir öğünün ücretsiz ve sağlıklı şekilde verilmesi gerektiğini belirtti. Fidan, ücretsiz okul yemeğinin bir yardım değil, çocukların temel hakkı olduğunu vurguladı.

 ‘Anadilinde eğitimin önündeki engeller kaldırılmalıdır’

Anadilde eğitimin temel bir hak olduğunu belirten Sevim Fidan, “Türkiye’nin çok dilli ve çok kültürlü toplumsal yapısı eğitim politikalarında da karşılığını bulmalıdır. Başta Kürtçe olmak üzere farklı dillerin eğitim yaşamında özgürce kullanılmasının ve anadilinde eğitimin önündeki engeller kaldırılmalıdır. Anadilinde eğitim bir ayrıcalık değil, temel bir demokratik haktır. Kardeşlik, farklılıkları yok saymak değil; farklılıklarla eşit haklar temelinde birlikte yaşamaktır. Farklı inanç gruplarının bulunduğu bir ülkede tek din ve mezhep üzerinden yürütülmeye çalışılan eğitim sistemi temel insan haklarına aykırıdır” dedi.

Sevim Fidan, komisyon olarak talepleri şöyle sıraladı:

• Tüm devlet okullarında en az bir öğün ücretsiz ve dengeli yemek uygulaması başlatılsın.
• Okulların ve okul çevrelerinin güvenliği sağlansın.
• Tüm okullar yeterli personel ve kaynakla düzenli olarak temizlensin.
• Tuvalet, içme suyu ve diğer ortak kullanım alanları sağlık ve hijyen standartlarına uygun hale getirilsin.
• Eğitim kurumlarının ihtiyaçları için yeterli ve düzenli kamusal bütçe ayrılsın.
• Çocukların sağlıklı, güvenli ve eşit koşullarda eğitim görmesi devletin temel sorumluluğu olarak kabul edilsin.

Açıklamanın ardından konuşan DEM Parti Amed Milletvekili Sevilay Çelenk Özen, anadilde eğitimin temel hak olduğunu, çocukların okullarda kendi anadilinde eğitim verilmesi gerektiğini vurguladı.

Dêrsim

Emek Partisi (EMEP) Dersim İl Örgütü, yeni eğitim öğretim yıl dönümüne dair Eğitim Müdürlüğü önünde açıklama yaptı. Açıklama yapan EMEP Dêrsim İl Başkanı Ergin Tekin, devlet okullarının temel ihtiyaçları yeterince karşılanmadığını, velilerden kayıt parası, bağış, temizlik malzemesi ve çeşitli adlar altında ödeme talep edildiğini söyledi.

Eğitimin temel bir hak olduğunu belirten Tekin şu ifadeleri kullandı:

“Bu hakkın gereği devlet tarafından yerine getirilmelidir. Bir çocuğun eğitim alabilmesi, ailesinin gelirine bağlı olamaz. Çocukların hangi mahallede, hangi ailede doğduğu, alacağı eğitimin niteliğini belirlememelidir. Her çocuğun parasız, bilimsel, laik, demokratik, nitelikli ve anadilinde eğitim alma hakkı güvence altına alınmalıdır. Okullarda en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek verilmesi talebine yıllardır kulak tıkayanlar, çocukların beslenmesini dahi ailelerin gelirine bırakıyor. Üstelik bu yalnızca siyasi iktidarın bir tercihi olarak kalmıyor; yakın zamanda Danıştay’ın verdiği karar da bu yaklaşımı açıkça ortaya koyuyor. MEB’in okul öncesi eğitimde bir öğün ücretsiz yemek uygulamasını kaldırmasına ilişkin davada Danıştay 8. Dairesi, ‘mali kaynaklar ve ihtiyaçlar arasında denge’ gerekçesiyle uygulamanın kaldırılmasını hukuka uygun buldu. Biz buradan bir kez daha soruyoruz: Çocukların sağlıklı beslenmesi devletin önceliği değilse, devletin önceliği nedir?”

Tekin, “Her çocuğa, ayrım gözetilmeksizin, okulda en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlanması bir lütuf değil, kamusal bir haktır” dedi.

Wan

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim-Sen) Wan Şubesi Kürtçe Dil Komisyonu, anadilde eğitim ve Kürtçeye statü talebiyle basın açıklaması düzenledi. Rêya Armûşê (İpekyolu) ilçesinde bulunan Sanat Sokağı girişinde yapılan açıklamaya kentte bulunan Kürtçe dil kurumları, siyasi parti ve demokratik kurum örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katıldı.

‘Kürdistan’daki çocuklar hala anadilde eğitim hakkından mahrum’

Açıklamada konuşan Eğitim-Sen Wan Şube yöneticisi Lokman Babat, milyonlarca çocuğun eğitim öğretim yılına başladığını ancak özellikle Kürdistan’daki çocukların hala anadilde eğitim görme hakkından mahrum olduğunu belirtti. Eğitimin yalnızca bir öğretme ve öğrenme süreci olmadığını ifade eden Babat, “Eğitim temel bir hak, eşitliğin bir aracı ve özgür ve demokratik bir toplumun inşasının temelidir. Bu nedenle bir çocuğun dünyayı tanıdığı, düşündüğü ve kendisini ifade ettiği dilin eğitim sistemi içerisinde de yer alması gerekir” dedi.

Eğitim sürecinde dilin merkezi bir rolü olduğunu söyleyen Babat şöyle devam etti:

“Dil, çocukların kimliğini ve aidiyet duygusunu şekillendirir. Bu nedenle bizler, dil kurumları olarak anadilinde eğitim hakkının kullanılmasının önündeki engelleri Kürt kimliğinin önündeki engeller olarak görüyoruz. Barışın ve demokratik toplumun inşası için Türkiye’nin eğitim sistemi de yeniden yapılandırılmalıdır. Asimilasyon nasıl dilin yasaklanmasıyla başladıysa, eşitlik ve barış için atılacak ilk adımlar da dil alanında atılmalıdır.”

Erzirom

Erzirom Demokratik Kurumlar Platformu, yeni dönem eğitim yılının başlamasına dair Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Erzirom il binası önünde basın açıklaması gerçekleştirdi.

 ‘Anadilinde eğitim bir ayrıcalık değil, temel bir demokratik haktır’

Milyonlarca öğrenci için yeni eğitim yılının başladığına dikkat çeken DEM Parti Erzirom il örgütü yöneticisi Yavuz Karabudak, eğitimin parasız, laik ve bilimsel olması gerektiğini söyledi. Anadilde eğitim temel insan hakkı olduğunu kaydeden Karabudak, “Türkiye’nin çok dilli ve çok kültürlü toplumsal yapısı eğitim politikalarında da karşılığını bulmalıdır. Başta Kürtçe olmak üzere farklı dillerin eğitim yaşamında özgürce kullanılmasının ve anadilinde eğitimin önündeki engeller kaldırılmalıdır. Anadilinde eğitim bir ayrıcalık değil, temel bir demokratik haktır” şeklinde konuştu.

Mêrdîn

Mêrdîn Demokratik Kurumlar Platformu, yeni eğitim-öğretim yılına dair basın açıklaması yaptı. Artûklû (Artuklu) ilçesinde bulunan Karayolu Parkı’nda gerçekleşen açıklamaya siyasi parti temsilcileri, sivil toplum örgütleri ve çok sayıda kişi katıldı. Açıklamayı platform adına Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Mêrdîn Şube Eşbaşkanı Mahmut Kuzu okudu.

Dilin halkların hafızası, kimliği ve ortak yaşamının temel değerlerinden biri olduğunu belirten Kuzu, anadil özgürlüğünün yalnızca kültürel bir hak olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti. Kürtçenin uzun yıllardır tekçi politikalar nedeniyle baskı altında tutulduğunu belirten Kuzu, milyonlarca Kürt çocuğun anadilinde eğitim hakkından mahrum bırakıldığına işaret ederek “Anadilde eğitim hakkının tanınmaması toplumsal sorunların en önemli nedenlerinden biri olmayı sürdürüyor. Toplumsal barış ancak demokratik değerlerin güçlendirilmesi ve toplumsal uzlaşının sağlanmasıyla mümkündür” dedi.

Kuzu, “Anadilde eğitim eşitliğin ve birbirini tanımanın şartı, toplumsal barışın ve demokratik toplumun temelidir. Kürtçe eğitim kırmızı çizgimizdir. Her yerde anadilde eğitim hakkımızı savunacağız. Kürtçe eğitim, Kürt halkının temel talebi ve meşru hakkıdır” şeklinde konuştu.

Kaynak: MA