FON VURGUNU | 7 aşamalı plan: Para nerede, ödeme ne zaman?

Tasfiye edilen 131 fondaki 455 bin 758 yatırımcı için 7 aşamalı bir ödeme modeli üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Medyaya yansıyan haberlere göre küçük tutarlı alacaklara ve düşük riskli fonlara öncelik verilecek, yüksek tutarlı ve yüksek riskli fon yatırımcıları ise daha sonraki aşamalarda ödeme alacak. Ancak asıl sorun ödeme sırası değil, tasfiye edilen fonların ellerindeki varlıkların ne kadarının bugün nakde çevrilebildiği önemli… Ne kadar nakit bulunduğu, hangi varlıkların satılamadığı ve her gruba hangi tarihte ödeme yapılacağı net olarak açıklanmalı…

Fon krizinde şimdi en kritik aşamaya gelindi: 455 bin 758 yatırımcıya paralarının nasıl geri ödeneceği konusu… Zira devlet denetim görevini layıkıyla yapmadığı için binlerce insan dolandırıldı! Gündeme gelen modele göre yatırımcılar 7 ayrı gruba ayrılacak. İlk sıraya 250 bin TL’nin altında alacağı bulunanlar alınacak. Ardından 500 bin TL’ye ve 1 milyon TL’ye kadar alacağı bulunan yatırımcılar gelecek.

Sonraki aşamalarda fonların risk derecesi devreye girecek. Düşük riskli fon yatırımcılarına daha erken ödeme yapılması, risk derecesi 6-7 olan serbest fonlardaki yatırımcıların ise daha sonraki aşamalara bırakılması planlanıyor. 1 milyon TL’nin üzerinde alacağı bulunan yatırımcılar da ödeme sırasının son bölümlerinde yer alacak.

Kağıt üzerinde plan basit: Küçük yatırımcıdan başlanacak, ödeme imkanları arttıkça diğer gruplara geçilecek. Ancak fon krizinin asıl sorunu tam da burada başlıyor.

SORUN SIRA DEĞİL, NAKİT

Tasfiye edilen fonların yatırımcılara ödeme yapabilmesi için ellerindeki varlıkların önce nakde çevrilmesi gerekiyor. Fonların önemli bölümünde ise kriz sırasında sert değer kaybeden, taban fiyatlara gerileyen ve yeterli alıcı bulunamayan hisseler bulunuyor. Bu hisseler kağıt üzerinde bir değere sahip olsa bile, satış için yeterli talep yoksa yatırımcıya ödeme yapmak için kullanılabilecek gerçek nakit yaratılamıyor. Dolayısıyla yatırımcıları 7 gruba ayırmak tek başına para yaratmıyor.

Asıl bilinmesi gereken, tasfiye kapsamındaki fonların bugün ellerinde ne kadar nakit bulunduğu ve portföylerindeki varlıkların ne kadarının gerçekçi fiyatlardan satılabildiği. Eğer ilk üç gruptaki yatırımcıların alacağını karşılayacak nakit hazır değilse, 250 bin TL, 500 bin TL ve 1 milyon TL şeklinde oluşturulan sıralamanın pratikte ne kadar anlam taşıdığı tartışmalı hale geliyor.

ÖDEME PLANI MI, ZAMANA YAYMA MODELİ Mİ?

7 aşamalı sistem bu nedenle yeni bir tartışmayı da beraberinde getiriyor. Küçük tasarruf sahibine öncelik verilmesi anlaşılabilir bir tercih. Ancak ödeme sırasının açıklanması ile ödeme yapabilecek kaynağın mevcut olması aynı şey değil. Elde para olmadıktan sonra istediğiniz kadar ‘ödeme planı’ yapın!

Örneğin ilk gruba ödeme yapıldıktan sonra ikinci ve üçüncü gruba geçebilmek için fonların yeni nakit yaratması gerekiyorsa, sistem tamamen eldeki hisselerin satılabilmesine bağlı olacak.

Bu durumda 5’inci, 6’ncı veya 7’nci gruptaki yatırımcıların ne zaman ödeme alacağı yalnızca sıraya değil, tasfiye edilen varlıkların ne kadar süre içinde ve hangi fiyattan satılabileceğine bağlı hale geliyor.

Bu da şu soruyu ortaya çıkarıyor: 7 aşamalı model gerçekten ödemeleri hızlandırmak için mi hazırlanıyor, yoksa yetersiz likiditenin yarattığı sorunu zamana yaymak için mi?

Bu sorunun yanıtı ancak rakamların açıklanmasıyla verilebilir.

CEVAP BEKLEYEN SORULAR

Fon yatırımcılarını 7 gruba ayırmak yerine, öncelikle şu soruların yanıtlanması gerekiyor:

Tasfiye edilen 131 fonda bugün itibarıyla toplam ne kadar nakit bulunuyor?
Fon portföylerindeki varlıkların ne kadarı halen satılamıyor?
İlk üç gruptaki yatırımcıların tamamını ödeyecek nakit hazır mı?
Her grup için kesin veya tahmini bir ödeme tarihi var mı?
Risk derecesi neden tasfiye ödemesinin öncelik kriteri yapılıyor?

455 bin yatırımcıya ne kadar para ve hangi tarihte ödeneceği henüz açıklanmış değil. Buna karşılık yatırımcıların hangi sırayla ödeme alacağına ilişkin ayrıntılı bir gruplandırma gündeme getiriliyor. Bu nedenle 7 aşamalı planın gerçek işlevi ancak tasfiye fonlarının nakit durumuyla birlikte açıklanırsa anlaşılabilir. Fonlarda ne kadar para kaldığı, ne kadar varlığın satılabildiği ve her grubun hangi tarihte ödeme alacağı açıklanmazsa, bu model bir ödeme planından çok belirsizliği zamana yayan bir mekanizma görüntüsü verecek.

Asıl soru da burada: 455 bin yatırımcı için hazırlanan bu model ödemeyi hızlandırmak için mi, yoksa fonlardaki likidite açığını zamana yaymak için mi?

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***