Dünya Ticaret Örgütü, Türkiye’nin Çin’den ithal edilen elektrikli ve belirli hibrit otomobillere uyguladığı ek vergilerin önemli bölümünü uluslararası ticaret kurallarına aykırı buldu. Panel (heyet), bazı vergilerin Türkiye’nin DTÖ kapsamında taahhüt ettiği sınırları aştığına, ithalat izin sistemindeki bazı şartların da Çin menşeli araçlara ayrımcı muamele oluşturduğuna karar verdi. YENİ Parti Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, kararın Türkiye’ye yıllık maliyetinin en az 100 milyon dolar, yaklaşık 4,5 milyar TL olacağını öne sürdü.
Çin’in Türkiye’nin otomobil ithalatına yönelik ek vergi ve izin uygulamalarını Dünya Ticaret Örgütü’ne taşımasının ardından kurulan panel, uyuşmazlığın önemli başlıklarında Türkiye aleyhine karar verdi. 28 Temmuz 2026’da açıklanan panel raporunda, Çin’den ithal edilen elektrikli otomobillere getirilen ek vergilerin Türkiye’nin DTÖ kapsamında kabul ettiği gümrük vergisi sınırlarını aştığı belirtildi.
Panel, belirli hibrit otomobillere yönelik ek vergilerin de aynı nedenle DTÖ kurallarıyla uyumsuz olduğuna hükmetti. Buna karşılık Çin’in içten yanmalı motorlu otomobillere uygulanan ek vergilere yönelik bazı iddiaları kabul edilmedi. Türkiye, Çin menşeli binek otomobillere yönelik vergileri 2023 ve 2024 yıllarında artırmıştı. 2024’te yapılan düzenlemeyle Çin’den ithal edilen binek otomobiller için ithalat değerinin yüzde 40’ı veya araç başına 7 bin doların yüksek olanı kadar ek mali yükümlülük getirilmişti.
Panelin incelediği bir diğer başlık ise ithalat izin sistemi oldu. Çin’den gelen elektrikli ve dışarıdan şarj edilebilir hibrit araçlar için servis ağı, yetkili temsilci, çağrı merkezi ve batarya sistemleri gibi ek şartlar aranıyordu. DTÖ paneli, bu şartların ve bunların ithalat iznine bağlanmasının Çin’den gelen araçlara Türkiye’deki benzer ürünlerden daha olumsuz muamele oluşturduğuna karar verdi.
Türkiye’nin söz konusu uygulamaları insan, hayvan ve bitki sağlığının korunması ile doğal kaynakların korunması gerekçeleriyle savunması da panel tarafından yeterli bulunmadı.
Buna karşılık Türkiye’nin serbest ticaret anlaşması yaptığı ülkelerden gelen araçları ek vergiden muaf tutmasının büyük bölümü DTÖ kurallarına uygun bulundu. Panel, Venezuela’ya sağlanan muafiyeti ise bu kapsamda değerlendirmedi ve Çin’in itirazını haklı buldu. Panel sonuç olarak Türkiye’den kurallara aykırı bulunan uygulamalarını DTÖ yükümlülükleriyle uyumlu hale getirmesini istedi.
YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz ise kararın Türkiye açısından çok daha ağır bir mali sonuç doğuracağını savundu. Yavuzyılmaz’ın konuyla ilgili paylaşımı şöyle:
AKP, Dünya Ticaret Örgütü’ndeki ‘Çin otomobilleri’ davasını kaybetti!
AKP’nin Çin menşeili otomobil şirketi BYD’ye, yatırım teşviki adı altında, devasa tutarda bir vergi avantajı sağlamasına rağmen;
Şirketin Türkiye’de bugüne kadar yatırım yapmaması skandalının ardından⬇️
Yeni bir rezaleti daha ortaya çıkardık!
Bu kez de BYD dışındaki diğer Çinli otomobil şirketlerine uygulanan ek vergiler nedeniyle;
Çin’in, İsviçre Cenevre’de, Dünya Ticaret Örgütü’ne yaptığı şikayet üzerine başlatılan panel yargılaması Ticaret Bakanlığı marifetiyle kaybedildi.
122 sayfalık Panel Kararı’na göre;
Ticaret Bakanlığı’nın dava konusu edilen ek vergi uygulamalarının büyük bölümünün, uluslararası ticaret kurallarına aykırı olduğuna hükmedildi.
Sonuç⬇️
Yaptığımız hesaplamalara göre;
Davanın Türkiye’ye faturası yıllık en az 100 Milyon Dolar olacak!
Güncel kurla yıllık 4 Milyar 486 Milyon Lira!
Çin Türkiye’ye, ya zararımı hemen ödersin ya da bu tutarda bir ticari misilleme yaparım diyecek.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a sesleniyorum!
Dünya Ticaret Örgütü’ndeki kararın temyizi için son gün 26 Eylül 2026!
Bir an önce temyiz başvurusunu yapın!
Ondan önce de bir zahmet istifa edin!
2 yılda 5 kez araçların ek vergi oranlarını değiştirirseniz, bu işi çocuk oyuncağına çevirirseniz, olacağı budur!
Kaynak: WT/DS629/R numaralı ‘Dünya Ticaret Örgütü Panel Yargılaması Raporu’ (İngilizce Orjinal, Türkçe Çeviri)⬇️
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Panel Yargılamasının Sonucuna göre;
🔴 Elektrikli araçlar ve belirli hibrit araçlarda vergi sınırının aşılması konusunda;
Çin haklı bulundu.
Türkiye’nin DTÖ kapsamındaki vergi sınırlarını aştığı tespit edildi.
🔴 Elektrikli araçlar ve belirli hibrit araçlarda Çin’e karşı ayrımcı muamele yapıldığı konusunda;
Çin haklı bulundu.
AKP’nin bu araçlarda Çin’e ayrımcı (diğer ülkelere göre daha olumsuz olarak) muamele uyguladığı tespit edildi.
🔴 İnsan, hayvan ve bitki yaşamını ve sağlığının korunmasına konusundaki;
AKP’nin savunması reddedildi.
AKP, ek vergilerin bu amaçla gerekli olduğunu ispatlayamadı.
🔴 Doğal kaynakların korunması konusundaki;
AKP’nin savunması reddedildi.
AKP, ek vergilerin doğal kaynakların korunmasıyla bağlantılı olduğunu ispatlayamadı.
🔴 “İthalat İzin Belgesi Sistemi” (İİBS) konusunda;
Çin haklı bulundu.
Çin’den gelen elektrikli ve menzili uzatılmış hibrit araçlara servis, yetkili temsilci, çağrı merkezi ve batarya gibi ek şartlar getirilmesi ayrımcılık olarak değerlendirildi.
🔴 Çin’in diğer İİBS iddiaları konusunda;
Panel, Çin’in diğer iddialarını bu panelin konusu yapmadı.
🔵🔴 Türkiye’nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yaptığı ülkelerin ek vergiden muaf tutması konusunda;
Çin büyük ölçüde haksız bulundu.
Venezuela hariç, STA yapılan ülkelerden gelen araçların ek vergiden muaf tutulmasını DTÖ kuralları uygun bulundu.
Venezuela açısından ise Çin haklı bulundu.
🔵İçten yanmalı (benzinli) araçlardaki ek vergiler konusunda;
Çin, bu vergilerin DTÖ kurallarına aykırı olduğunu ispatlayamadı.
🔵 Belirli 34 tarife pozisyonu dışında kalan bazı hibrit araçlara konan ek vergiler konusunda;
Çin’in iddiaları kabul edilmedi.
Sonuç: Panel, Türkiye’nin ihlal tespit edilen tedbirlerinin DTÖ kurallarına uygun hale getirilmesini istedi.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
