‘Çerçeve yasa’ nasıl uygulanabilir?

Fuat Ali Rıza, Yeni Özgür Politika gazetesi için kaleme aldığı yazıda önemli tespitlerde bulundu:

• Her şeyden önce yasanın kapsayıcı olması ve başta Önder Abdullah Öcalan olmak üzere tüm PKK’lileri ve bağlılarını kapsaması lazım
• Uygulanmasını, tüm silahların bırakılmasına; teyit ve tespitine bağlamak yanlıştır. Bunun düzeltilerek isteyen herkese anında uygulanabilir hale getirilmesi gerekir
• ‘Önder Abdullah Öcalan ile örgüt görüşmemeli’ biçimindeki ucube yaklaşım aşılmalı, tersine Önder Apo’nun isteyen her PKK’li ile görüşmesinin önü açılmalı.
• Hepsini kapsama temelinde en önemlisi de Önder Abdullah Öcalan, özgür yaşar ve çalışır koşullara kavuşturulmadan yasanın uygulanması mümkün değildir

Meclis’te kabul edilen ve yasallaşan çerçeve yasaya ilişkin Yeni Özgür Politika için önemli bir yazı kaleme alan Fuat Ali Rıza, yasanın nasıl uygulanabileceğine dair önemli tespitlerde bulundu.

Yeni Özgür Politika gazetesi yazarı Fuat Ali Rıza’nın kaleme aldığı yazı şöyle:

Meclis’ten 10 Ağustos gecesi rekor oyla geçen ve ‘çerçeve yasa’ adıyla bilinen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” çıkarılalı yaklaşık bir ay oldu. Geçen süre içerisinde söz konusu yasa üzerine çok yoğun tartışmalar yapıldı ve bu tartışmalar devam ediyor.

Hemen herkes, yasanın tarihsel öneminden ve gecikmeden uygulanması gerektiğinden söz ediyor, ancak bu yönlü atılmış yeni bir adım görülmüyor. Bu doğrultuda atılan en ciddi adım, yasanın tanımladığı ‘Takip ve Değerlendirme Kurulu’nun 24 Ağustos günü yaptığı toplantı oldu. Söz konusu toplantı sonrası dört tane alt komisyonun kurulmasına karar verildiği açıklandı. Bu komisyonların kimlerden ve nasıl oluşacağı ve ne tür görevleri nasıl yapacağı konusunda ise somut bir bilgi söz konusu değil. Adeta yeniden bir bekleme içine girildi gibi. Herkes konuşuyor fakat atılan yeni pratik adım görülmüyor.

Özellikle iktidar çevreleri, sanki kendi görevlerini yapmışlar gibi, ‘topun Kürt tarafında olduğu ve PKK’nin adım atması gerektiği’ anlayış ve tutumunu yaymaya çalışıyor. Kamuoyuna “Örgütün gecikmeden silahları bırakması gerektiği” havasını yayıyorlar. Başta Cumhurbaşkanı olmak üzere tüm AKP sözcüleri böyle bir çaba içindeler. “Provokasyona açık olduğu için çok uzamaması gerektiğini” belirtiyorlar. Oysa kendileri yasa çıkardılar, uygulamaya koyması gerekenler de kendileridir. Söz konusu yasanın uygulanması için gerekli kurum ve kurulları oluşturup çalıştırmaları gerekiyor. Yasa çıkarken basının karşısına geçip kamuoyuna “Söz konusu yasa çıktıktan sonra İmralı kapılarının açılacağını, başta basın olmak üzere farklı çevrelerin rahatlıkla İmralı’ya gidip Önder Abdullah Öcalan ile görüşmeler yapacağını” açıkladılar. Bu yönlü de hiçbir pratik adım görülmüyor; Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan ile görüşen ve görüş açıklayan herhangi bir çevre bulunmuyor.

Peki bu durum ne zamana kadar böyle gidecek? Vaat edilen ve gereken pratik adımlar atılmadan söylenen sözlere ve “Sürecin yürüdüğü ve bunda kararlı olunduğu” açıklamalarına kim inanacak?

Öyle anlaşılıyor ki, bu durumun iki temel nedeni var:

Kamuoyu önünde ne kadar olumlu mesajlar verse de AKP iktidarı, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın aktif siyasi çalışma yapmasına izin ve fırsat vermek istemiyor; hatta bundan önemli ölçüde korkuyor.

10 Ağustos gecesi Meclis’ten rekor oyla geçirilmiş olan ‘çerçeve yasa’, mevcut haliyle uygulanamıyor. Yani yasa tekniği bakımından çok iyi hazırlanmış bir yasa değil. Uygulanabilmesi açısından yeni siyasi ve hukuki yaklaşımlara ihtiyaç var ki, bunları da AKP iktidarı gerçekleştirmiyor.

Eğer söz konusu yasa, mevcut haliyle kalırsa pratikte uygulanamaz, çünkü her şeyden önce öngördüğü “teyit ve tespit” yapılamaz. Söz konusu yasa, uygulamaya geçirilebilmesi için “Tüm PKK’lilerin ve bağlılarının silahlarını bırakmasını, bu durumun MİT ve Ordu tarafından teyit ve tespit edilmesini, bunun da MGK tarafından onaylanmasını” öngörüyor. Çok açık ki bu öngörü pratikte gerçekleştirilemez, çünkü PKK ve bağlılarının her tarafa yayılmış silahlı güçleri var ve bunların hepsine silahlarını bıraktırabilmek öyle kolay bir iş değil. Dahası, örneğin içlerinden biri silahını bırakmasa yasa uygulanamıyor. Farz edelim ki, içlerinden biri silahını bırakmak istemedi ya da bir grup silah bırakmaya karşı çıktı, o zaman diğerleri için de uygulama yapılamaz ki, böylesi bir yasanın uygulanması pek mümkün olmaz.

Diğer yandan, başta Önder Abdullah Öcalan olmak üzere devletin görüştüğü PKK yöneticileri söz konusu yasa kapsamında değiller. Yani söz konusu yasa kapsamında olmayanlar, yasanın başkalarına uygulanması için görüşmeler yapıp kararlar alıyorlar. Böyle bir karar mekanizmasının da işlemesi ve sonuç vermesi pek mümkün olmaz.

Ayrıca bir de son günlerde “Örgüt yönetiminin Önder Apo ile görüşüp görüşmediği” yaygın olarak tartışılıyor ve adeta söz konusu görüşmenin yapılmış olması en ağır bir suçmuş gibi ortaya konuyor. Yani Önder Abdullah Öcalan’ın PKK yönetimi ile asla görüşmemesi gerektiği doğru olarak kabul ediliyor. Kuşkusuz insan buna da şaşıyor. Önder Abdullah Öcalan, PKK yönetimi ile görüşmezse nasıl ortak karar alacaklar? Yönetimi de bir yana bırakalım, Önder Apo tüm PKK’lilerle görüşmeden ve tartışmadan onları nasıl ikna edecek? Çok açık ki, bu mantıkla hiçbir yere varılamaz. Söz konusu yasa ve onu uygulamaya bu tarz yaklaşımla küçük bir pratik adım bile atılamaz.

Peki mevcut durum böyledir diye söz konusu yasa hiç uygulanamaz mı? Uygulanabilir elbette, ancak bu, yukarıda belirttiğimiz anlayış ve yaklaşımlarla olmaz. ‘Çerçeve yasa’nın uygulanabilmesi için yeni yaklaşımlar içinde olmak ve yeni yasalar çıkartıp demokratik siyaset alanını genişletmek gerekir. Kürt halk varlığını ve Kürt kimliği ile de siyaset yapılabileceğini kabul etmek gerekir. Aynı zamanda, demokratik entegrasyon stratejisinin bir gereği olarak mevcut Kürt örgütlülüğünün demokratik siyasete göre dönüşümünü de kabul etmek gerekir.

Yasanın uygulanabilmesi için her şeyden önce yasanın kapsayıcı olması ve başta Önder Abdullah Öcalan olmak üzere tüm PKK’lileri ve bağlılarını kapsaması gerekir. Örgütü içten parçalayan ve kategorize eden yaklaşımlar pratikte uygulanma imkânı bulmaz.

Silahını bırakıp Türkiye’ye gelen herkesi kabul etmesi ve uygulamayı buradan başlatması gerekir. Yoksa “Tüm PKK’lilerin ve bağlılarının silahlarını bırakmasının teyit ve tespiti ardından uygulamayı başlatma” yaklaşımı uygulanamaz. Neden? Çünkü, örneğin bir kişi veya grup bunu kabul etmeyebilir, bu yaklaşıma göre bu durumda ve de tüm PKK’lilerin silah bıraktığının teyit ve tespiti yapılana kadar hiçbir pratik adım atılamaz. Yani örneğin bir kişi veya grup yasa temelinde silah bırakmak istese, onlara “Siz bekleyin, herkes silahını bıraksın, bu durumun teyit ve tespiti yapılsın, onu da MGK onaylasın, ondan sonra sizi yasadan yararlandıracağız” demek gerekir ki, bunun da uygulanamaz bir şey olduğu ortadadır. O halde yasanın uygulanmasını tüm silahların bırakılmasına ve bunun teyit ve tespitine bağlayan anlayış yanlıştır. Bunun düzeltilmesi ve söz konusu yasanın isteyen herkese anında uygulanabilir hale getirilmesi gerekir.

“Önder Abdullah Öcalan ile örgüt görüşmemeli” biçimindeki ucube yaklaşımın aşılması, tersine Önder Apo’nun isteyen her PKK’li ile görüşmesinin önünün açılması gerekir. Bu temelde örgütün ikna olacağının ve söz konusu yasanın da uygulanabileceğinin iyi bilinmesi gerekir. Devlet tarafında söz konusu yasayı gerçekten uygulamak isteyenlerin, değil bu konuda engelleyici olması, tersine tüm PKK’lileri Önder Apo ile görüşmeye teşvik etmesi ve buna yardımcı olması gerekir.

Hepsini kapsama temelinde en önemlisi de Önder Abdullah Öcalan’ın özgür yaşar ve çalışır koşullara kavuşturulması gerekir. Önder Abdullah Öcalan mevcut koşullarda kaldıkça ve özgürce siyaset yapar ve örgüt kurar hale gelmedikçe Kürt Özgürlük Hareketi’nin örgütsel dönüşümü ve söz konusu yasanın uygulanması mümkün değildir. Bu durumu PKK ve Kürt halkı baştan beri böyle belirlemiş ve binlerce kez kamuoyuna açıklamıştır. PKK 12. Kongresi de kararlarını bu çerçevede almıştır. Kürtler için bu durum olmazsa olmaz niteliğindedir.

O halde devlet ve iktidar tarafı da Barış ve Demokratik Toplum Sürecinin başarıya ulaşmasını gerçekten istiyor ve ‘çerçeve yasa’nın uygulanmasını esas alıyorsa, o zaman Kürt tarafının bu tutumunu görmek ve ona göre yaklaşmak durumundadır. ‘Çerçeve yasa’ ancak bu temelde uygulanabilir.

Kaynak: Yeni Özgür Politika