Ayşegül Yüksel yazdı : Bilkent’ten tiyatro yazarlarına destek

Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Tiyatro Bölümü, genç tiyatro yazarlarını desteklemek için nicedir sahne olanaklarını ve yetiştirdiği oyuncuları yeni üretilmiş oyunların yapımları için seferber ediyor. Bölüm başkanı Jason Hale’in yönetimini üstlendiği Bilkent Uluslararası Laboratuvar Tiyatrosu (Bilkent International Laboratory Theatre/BILT) yeni oyunu “İki” ile 21 Ağustos’ta seyirci karşısına çıktı.

Bilkent Üniversitesi’nde 2019’da bir mezunlar topluluğu olarak kurulan BILT’in hedefi Türk tiyatrosuna yeni oyunlar kazandırmak. Kurucu sanat yönetmeni (aynı zamanda Uluslararası Tiyatro Enstitüsü (ITI)/UNESCO’nun sahne sanatlarında yüksek öğretim iletişim ağı Türkiye temsilcisi) Jason Hale, BILT’in görevinin, yeni Türk oyunları ile tiyatro eğitimi ve pratiğini buluşturan, sahnede önemli öykülerin anlatılmasına aracı olabilecek bir alan yaratmak olduğunu belirtiyor.

‘İKİ’ ADLI İKİ KİŞİLİK OYUN İKİ SAATTE YAZILMIŞ

Bu doğrultuda yapılan çağrıya yanıt olarak gönderilen metinleri “okuma tiyatrosu” aracılığıyla seyirciye ulaştıran BILT, bu yıl da seçilen 6 oyunu aynı uygulamayla sahneye taşıdı. Oyunlardan biri olan, M. Umut Demirkır’ın yazdığı “İki” sahnelenmeye değer bulundu. Jason Hale’in yönettiği bu tek perdelik metin, adını “iki kişilik” bir oyun olması yanında, yazarının deyişiyle yalnızca iki saatte yazılmış olmasından alıyor.

Yazar Demirkır, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sahne Sanatları Bölümü’nde dramatik yazarlık ve dramaturji eğitimi gören bir genç. Sahne için yazdığı metinlerde “insanın tekinsiz halleri”ni araştırdığını belirtiyor. Yapıtlarında odaklandığı izleklerin merkezini aile, ev, ilişkilerde egemenlik savaşımı, yabancılaşma ve iletişimsizlik sorunları oluşturuyor. Yazarlığının temel doğrultusu ise klasik anlatıları yeni bir yaklaşımla yorumlamak. Bu bağlamda başvurduğu yaklaşımlar arasında “absürt anlatım” da yer alıyor. Yazarın başka oyunları da var. Sahne için yazılmış yapıtları gün yüzüne çıkaracak tiyatrolara ulaşmanın zorluğunu iyi biliyor. BILT topluluğunun yeni yazarlara yönelişi böylece tanınmamış oyunların sahnelenmesi için olanak sağlamış oluyor.

“İki” yapımında Pelin Şahin Değirmenci ve Berkay Şekerci oynuyor. Çalışmanın müziği Martin Czerny, ışık tasarımı Soner Doğan, ses tasarımı Ege Tolga imzasını taşıyor.

KARABASAN ORTAMINDA BULUŞAN ‘İKİ’ KARDEŞİN ÖYKÜSÜ

“İki”, birbirinden küçük yaşta ayrı düşmüş iki kardeşin, Ozan ve ablası Esra’nın, yıllar sonra karşılaşmalarını ve geçmişe dönerek hesaplaşmalarını canlandıran bir sahne olayı. Ne ki bu hesaplaşma “gerçekçi” bir düzlemde yer almıyor. Yazar Demirkır, oyun kişilerini bir “düş” ya da daha doğrusu, “karabasan” düzeneği içinde devindiriyor. Bir başka deyişle, tıpkı düş ya da karabasanlarımızda olduğu gibi kişiler, ilişkiler ve olaylar “yaşanmış anlar” bağlamında kesik kesik/kopuk kopuk, neden-sonuç ilişkisi tam olarak belirlenmeden sunuluyor. Bu sahneleri izleyici olarak birleştirdiğinizde ise aile içi şiddetin egemen olduğu tekinsiz bir ev yaşamı yüzeye çıkıyor. Sevgisizliğin ve iletişimsizliğin yarattığı yabancılaşma duygusu küçük çocukları yalnızlığa yazgılamıştır. Ozan ve Esra geçmişin hesaplaşmasını yaparken anlatım aracı olarak çocuk masallarına ve oyunlarına başvururlar. Geçmişte kaldığı düşünülen sırlar çocuk oyunları yoluyla ortaya çıkacaktır. Yazar Demirkır böylece “absürt” kıvamındaki sahne anlatımını tiyatronun “oyun içinde oyun” tekniğiyle buluşturur.

“İki” yapımı, doğru yönetmenle buluşmanın mutluluğunu taşıyor. Amerikalı tiyatro ustası Viola Spolin (1906-1994) biçemindeki “doğaçlama tiyatrosu”nun uzman uygulayıcılarından olan Jason Hale’in bu yöndeki iki çalışmasını Ankara Devlet Tiyatrosu’nda sahnelediği Tennessee Williams’ın “Sırça Kümes” ve Tatbikat Sahnesi’nde uyguladığı Sam Shepard’ın “Aşk Aptalı” oyunlarında izlemiştik. Yönetmen Hale, iki genç insanın karabasan ortamında konuşmasıyla sınırlı “İki” oyununu, kesikli yapısı ve “oyun içinde oyun” tekniği bağlamında “doğaçlama tiyatrosu” teknikleriyle bezeyerek sahne olayını boyutlandırmıştır.

“İki” Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi (MSSF) Ana Sahne‘de 11, 17 ve 25 Eylül’de saat 20.00’de sunuluyor.

BİLKENT MEZUNU USTA SANATÇI SERHAT KILIÇ’I YİTİRDİK

Tiyatro/sinema/dizi sanatçısı ve tiyatro eğitimcisi Serhat Kılıç’ı birkaç gün önce zamansızca yitirdik. Onu ilk kez yıllar önce, ilk profesyonel çalışması olan Ariel Dorfman’ın “Kayıplar” oyununda AST sahnesinde izlemiştim. O gün bugündür her çalışmasında özel bir oyuncu olduğunu gösterdi. Genç yaşında ustalaşmış, Bilkent mezunu bir yetenekti. Serhat Kılıç’ı özlemle, saygıyla anıyorum.