Merkezi yönetim bütçesinde temmuz ayının en çarpıcı kalemi faiz giderleri oldu. Geçen yıl temmuzda 134,6 milyar lira olan faiz harcaması bu yıl yüzde 142,8 artarak 326,7 milyar liraya çıktı. Aynı ay bütçe 378,1 milyar lira açık verirken, yılın ilk yedi ayındaki toplam açık 1 trilyon 320,9 milyar liraya ulaştı. Faiz giderlerindeki artış, toplam bütçe harcamalarındaki yüzde 59,8’lik yükselişin de çok üzerinde gerçekleşti. Temmuz bütçe verilerinde asıl kırılma, bütçe açığından çok faiz giderlerindeki sıçrama. Faiz harcamalarının bir yılda yüzde 142,8 artması, kamu maliyesi üzerindeki borçlanma ve faiz yükünün ne kadar hızlı büyüdüğünü gösteriyor. Faiz dışı bütçenin yılın ilk yedi ayında fazla vermesine rağmen toplam bütçenin 1,32 trilyon lira açık vermesi de aynı tabloyu teyit ediyor.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, “2026 yılı Temmuz ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 790,5 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 412,4 milyar TL ve bütçe açığı 378,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 1 trilyon 463,7 milyar TL ve faiz dışı açık ise 51,3 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2026 yılı Ocak-Temmuz döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 10 trilyon 520,7 milyar TL, bütçe gelirleri 9 trilyon 199,7 milyar TL ve bütçe açığı 1 trilyon 320,9 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 8 trilyon 729,7 milyar TL ve faiz dışı fazla ise 470,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.” denildi.
7 ayda faize 1,8 trilyon lira ödendi
Merkezi yönetim bütçesinde temmuz ayında en dikkat çekici artış faiz giderlerinde yaşandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, geçen yıl temmuz ayında 134 milyar 588 milyon lira olan faiz giderleri, bu yıl aynı ayda 326 milyar 764 milyon liraya yükseldi. Böylece faiz harcamaları bir yılda yüzde 142,8 arttı. Başka bir ifadeyle, devletin yalnızca bir aylık faiz gideri yaklaşık 2,4 katına çıktı. Resmi verilere göre bütçeden yılın ilk yedi ayında yaklaşık 1,8 trilyon lira faiz ödemesi yapıldı. Aynı dönemde toplam bütçe açığı 1,32 trilyon lira olarak gerçekleşti.
Temmuz ayında toplam bütçe giderleri 1 trilyon 790,5 milyar lira olarak gerçekleşti. Bunun 326,7 milyar lirası faize gitti. Bu da temmuzdaki her 5,5 liralık bütçe harcamasının yaklaşık 1 lirasının faiz ödemesine ayrıldığı anlamına geliyor. Faiz giderlerindeki artış, toplam bütçe harcamalarındaki yükselişi de açık ara geride bıraktı. Temmuzda bütçe giderleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 59,8 artarken faiz giderlerindeki artış yüzde 142,8 oldu.
Bütçenin gelir tarafında ise artış çok daha sınırlı kaldı. Temmuz ayında bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,8 artarak 1 trilyon 412,4 milyar liraya çıktı. Buna karşılık giderler yüzde 59,8 artarak 1 trilyon 790,5 milyar liraya ulaştı. Gelirlerle giderler arasındaki fark temmuz ayında 378 milyar 105 milyon liralık bütçe açığına dönüştü.
Yılın ilk yedi aylık toplamında da bütçe açık vermeye devam etti. Ocak-temmuz döneminde bütçe gelirleri 9 trilyon 199,7 milyar lira, giderler ise 10 trilyon 520,7 milyar lira oldu. Böylece ilk yedi aylık bütçe açığı 1 trilyon 320,9 milyar liraya ulaştı.
Faiz giderleri temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 142,8 artarak 134,6 milyar liradan 326,8 milyar liraya çıktı. Faiz dışı denge geçen yıl temmuzda 110,7 milyar lira fazla verirken, bu yıl 51,3 milyar lira açığa döndü. Faiz yükündeki sert artışın da etkisiyle geçen yıl temmuzda 23,9 milyar lira olan bütçe açığı, bu yıl 378,1 milyar liraya yükseldi.
Faiz yükünün yıllık toplam içindeki etkisi de dikkat çekti. Ocak-temmuz döneminde faiz dışı giderler 8 trilyon 729,7 milyar lira olurken faiz dışı denge 470,1 milyar lira fazla verdi. Buna rağmen toplam bütçe 1,32 trilyon lira açık verdi. Bu tablo, bütçenin faiz ödemeleri hariç tutulduğunda fazla verdiğini; toplam açığın oluşmasında faiz giderlerinin çok büyük bir ağırlık taşıdığını gösteriyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, temmuz sonuçlarına ilişkin açıklamasında, “2026 yılı Temmuz ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 790,5 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 412,4 milyar TL ve bütçe açığı 378,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir” ifadelerini kullandı.
Bakanlık ayrıca, “2026 yılı Ocak-Temmuz döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 10 trilyon 520,7 milyar TL, bütçe gelirleri 9 trilyon 199,7 milyar TL ve bütçe açığı 1 trilyon 320,9 milyar TL olarak gerçekleşmiştir” açıklamasını yaptı.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
