Afrika kadın futbolunda güç dengeleri değişiyor

HASAN CÜCÜK | HABER ANALİZ

Kadınlar Afrika Uluslar Kupası’nda (WAFCON) 2026, sadece yeni bir şampiyonun ortaya çıktığı bir turnuva olmadı. Kamerun’un tarihindeki ilk kupayı kazanması, Malavi’nin futbol masalını finale kadar taşıması ve Nijerya’nın hem kıta şampiyonluğundan hem de Dünya Kupası’ndan uzak kalması, Afrika kadın futbolunda yeni bir dönemin işaretlerini verdi. Turnuvanın saha dışındaki en büyük hayal kırıklığı ise boş tribünlerdi.

Kamerun, Rabat’taki finalde Malavi’yi 3-0 mağlup ederek WAFCON tarihinde kupayı kaldıran dördüncü ülke oldu. Daha önce Nijerya, Ekvator Ginesi ve Güney Afrika bu başarıya ulaşmıştı. Kamerun ayrıca hem erkeklerde hem kadınlarda Afrika şampiyonluğu yaşayan üçüncü ülke olarak tarihe geçti.

Oysa Kamerun turnuvanın favorileri arasında değildi. Hatta WAFCON’a doğrudan katılma hakkı bile elde edememişti. Turnuvanın 16 takıma çıkarılmasıyla son anda organizasyona dahil edilen Kamerun’dan kimse şampiyonluk beklemiyordu. Son on yılda finale dahi çıkamamış, finallerde gol atma başarısı gösterememiş bir takım söz konusuydu.

Ancak sahadaki hikâye kısa sürede değişti.

Yeni bir teknik direktör, yeni bir Kamerun

Kamerun’un başarısının arkasındaki en önemli isimlerden biri Valentine Nguele oldu. Eski milli takım kalecisi, turnuvadan yalnızca iki ay önce ülkesinin ilk kadın milli takım teknik direktörü olarak göreve başlamıştı.

Nguele, kulüp futbolunda önemli bir deneyime sahipti. Louves Minproff’un beş kez şampiyonluk kazandığı dönemde teknik ekipte görev yaptı, ardından FC Ebolowa’da yardımcı antrenör olarak çalıştı. Ancak milli takım seviyesinde önünde çok daha büyük bir sınav vardı.

Nguele’nin oluşturduğu Kamerun, turnuva boyunca disiplinli ve sonuca odaklı bir takım görüntüsü verdi. Grup aşamasını lider tamamlayan ekip, çeyrek finalde 10 kez şampiyon olan Nijerya’yı saf dışı bıraktı. Ardından ev sahibi Fas’ı geçerek finale çıktı. Finalde ise Malavi’nin masalına son verdi.

Nguele böylece WAFCON kazanan beşinci kadın teknik direktör olarak tarihe geçti.

Kamerun’un şampiyonluğunda kaleci Michaely Bihina’nın da payı büyüktü. Altın Eldiven ödülünü kazanan Bihina, özellikle Nijerya karşısında yaptığı dokuz kurtarışla takımını yarı finale taşıdı. Fas maçında da normal sürede üç, penaltılarda üç kurtarış yaparak finale giden yolu açtı. Altı maçta yalnızca iki gol yemesi, performansının seviyesini ortaya koyuyordu.

Malavi’nin futbol masalı

Turnuvanın belki de en etkileyici hikâyesi Kamerun’un şampiyonluğundan bile önce yazılmaya başlamıştı.

Malavi, WAFCON’a ilk kez katılan ve FIFA sıralamasında 153. basamakta bulunan en düşük dereceli takımdı. Buna rağmen turnuva boyunca rakiplerinin karşısına korkusuzca çıktı ve finale kadar yükseldi.

Özellikle Nijerya karşısındaki 3-2’lik galibiyet, turnuvanın kırılma anlarından biri oldu. Temwa Chawinga 73. dakikada perdeyi açtı. Altı dakika sonra kardeşi Tabitha farkı ikiye çıkardı. Nijerya umutlansa da Temwa 95. dakikada bir kez daha sahneye çıktı. Nijerya’nın 99. dakikadaki golü heyecanı artırdı ancak Malavi tarihi galibiyetini korudu.

Finalde Kamerun karşısında kaybetmeleri, masalı sona erdirmedi. Çünkü Malavi bu sonuçla tarihindeki ilk Dünya Kupası biletini de aldı. Malavi’nin yanı sıra Fas ve Cezayir de gelecek yıl Brezilya’da düzenlenecek Dünya Kupası’nda ilk kez mücadele edecek.

Nijerya için tarihi çöküş

Afrika kadın futbolunun geleneksel gücü Nijerya için ise turnuva tam anlamıyla bir kabusa dönüştü.

Nijerya, tarihinde ilk kez WAFCON’da yarı finale kalamadı. Çeyrek finalde Kamerun’a elenmelerinin ardından Dünya Kupası play-off’unda Güney Afrika’ya 2-1 kaybetmeleri, krizi daha da büyüttü. Böylece Nijerya tarihinde ilk kez Dünya Kupası dışında kaldı.

Nijerya Futbol Federasyonu, yaşanan başarısızlığın ardından teknik direktör Justine Madugu ve teknik ekibinin görevine son verdi. Ayrıca milli takımın başarısızlığını araştırmak üzere özel bir görev gücü oluşturuldu.

Fas’ın da kendi evindeki turnuvada beklentileri karşılayamaması, Afrika futbolundaki değişimin başka bir göstergesiydi. Son iki WAFCON finalinde yer alan Fas, bu kez üçüncülük maçıyla yetindi. Özellikle penaltı atışlarındaki başarısızlık dikkat çekti. Kamerun karşısında dört penaltının yalnızca birini, Cezayir karşısında ise beş penaltının ikisini gole çevirebildiler.

Tribünler boş kaldı

Fakat saha içindeki bu heyecana tribünler aynı karşılığı vermedi.

Turnuvanın büyük bölümünde statlar boş kaldı. Organizasyonun yeterince tanıtılmaması ve biletlerin turnuvanın başlamasına bir haftadan kısa süre kala satışa çıkarılması eleştirildi. Bilet fiyatlarının 20-50 Fas dirhemi gibi oldukça düşük bir seviyede olmasına rağmen tribünlerde beklenen hareketlilik oluşmadı.

Üstelik WAFCON üçüncü kez üst üste Fas’ta düzenleniyordu. Resmi seyirci rakamları henüz açıklanmasa da 2022’deki tabloya ulaşılması zor görünüyor. O yıl finali 50 binden fazla taraftar izlemişti.

WAFCON 2026, bir yandan Afrika kadın futbolunun artık geleneksel güç merkezlerinin dışına taşındığını gösterdi. Kamerun’un ilk şampiyonluğu, Malavi’nin tarihi yürüyüşü ve Cezayir’in yükselişi bunun en güçlü kanıtlarıydı. Diğer yandan Nijerya’nın Dünya Kupası’na gidememesi, eski düzenin artık garanti olmadığını ortaya koydu.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***