4 anket, iki farklı Türkiye; manipülasyon mu yapılıyor?

Aynı hafta içinde yapılan dört ayrı seçmen eğilimi anketinde parti sıralaması ve oy oranları arasında ciddi farklar ortaya çıktı. Gündemar ve MetroPOLL anketlerinde Yeni Parti birinci sırada yer alırken, ORC ve MAK Danışmanlık anketlerinde AKP birinci çıktı. İki blok arasındaki liderlik farkı 23 puana kadar ulaştı. Bu büyüklükte bir sapma, istatistiksel örneklem hatasıyla açıklanabilecek sınırların üzerinde kabul ediliyor. Peki bu kadar büyük bir farkın makul bir açıklaması var mı?

Türkiye’de aynı hafta içinde açıklanan dört ayrı kamuoyu araştırması, seçmen eğiliminde birbirinden keskin biçimde ayrışan tablolar ortaya koydu. Gündemar, MetroPOLL, ORC ve MAK Danışmanlık tarafından yürütülen anketlerde örneklem büyüklüğü ve saha tarihleri birbirine yakın olmasına rağmen, parti sıralamasında ve oy oranlarında ciddi farklılıklar bulunuyor.

Gündemar’ın anketinde Yeni Parti yüzde 38,58 ile birinci sırada yer alırken, AKP yüzde 27,43 ile ikinci, CHP ise yüzde 2,94 ile düşük bir seviyede kaldı. MetroPOLL’un anketinde de benzer bir tablo görülüyor: Yeni Parti yüzde 30,3, AKP yüzde 22,4, CHP yüzde 2,9. MetroPOLL’un bu oranları kararsız seçmenleri dağıtmadan verdiği belirtiliyor; kararsızlar dağıtıldığında oranların Gündemar’a yakınlaştığı görülüyor.

ORC ve MAK Danışmanlık anketlerinde ise tablo tam tersine dönüyor. ORC’nin anketinde AKP yüzde 32,5 ile birinci sırada, Yeni Parti yüzde 19,4 ile geride kaldı. CHP bu ankette yüzde 11,8 seviyesinde ölçüldü. MAK Danışmanlık’ın anketinde de AKP yüzde 32,1 ile önde, Yeni Parti yüzde 18,9’da, CHP yüzde 10,5’te yer aldı.

İki blok arasındaki fark yalnızca sıralamayla sınırlı kalmıyor. Gündemar ve MetroPOLL’da Yeni Parti’nin AKP karşısında yaklaşık 8 ila 10 puan öne çıktığı görülürken, ORC ve MAK’ta AKP’nin Yeni Parti karşısında 13 puana yakın bir üstünlük kurduğu ölçülüyor. Bu iki uç arasındaki liderlik farkı toplamda 23 puana ulaşıyor. Bu nasıl mümkün olabilir? 

Anket şirketlerinin metodolojisi kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmadığından, farkın hangi ölçüde saha yöntemine, hangi ölçüde kararsız seçmen dağıtımına dayandığı net değil. Ancak dört anketin de aynı hafta içinde ve birbirine yakın örneklem koşullarında yapıldığı bilgisiyle karşılaştırıldığında, ortaya çıkan makasın istatistiksel örneklem hatası sınırlarının belirgin biçimde üzerinde olduğu görülüyor. Yani bu sonuçları ‘hataya payı’ ya da ‘standart sapma’yla açıklamak mümkün değil…

Anket şirketlerinin siyasi konumlanmasına ilişkin kamuoyunda süregelen tartışmalar da bu tabloyu okumayı etkileyen bir unsur. Anket firmalarının ‘siyasi’ görüşleri sonuçları etkiliyor olabilir mi? Bu soruya kesin ‘evet’ ya da ‘hayır’ cevabı vermek mümkün değil… Ancak ORC ve MAK’ın AKP’ye yakınlığı bilinen bir gerçek. MetroPOLL, kamuoyunda muhalefete yakın bir şirket olarak biliniyor. Gündemar ise 2025 yılında kurulmuş, yine muhalefete yakın konumlanan bir araştırma şirketi olarak tanınıyor.

Sonuç olarak elde tutulan tablo şu: Aynı haftada, benzer örneklem koşullarında yapılan dört ayrı ankette, hangi partinin birinci sırada olduğu sorusuna dört farklı yanıt alınıyor. Liderlik değişiminin 23 puana varan büyüklüğü, bu anketlerin en az ikisinin —belki de birden fazlasının— gerçek seçmen eğilimini yansıtmadığına işaret ediyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***