Rusya, Ukrayna’nın son aylarda petrol rafinerilerine düzenlediği yoğun drone saldırılarının ardından iç piyasadaki akaryakıt arzını korumak adına dizel ve motorin ihracatını 31 Temmuz 2026 tarihine kadar yasakladı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, petrol ve akaryakıt ürünleri ithalatının yaklaşık yüzde 50’sini Rusya’dan karşılayan Türkiye, bu karardan doğrudan etkilenecek ülkelerin başında yer alıyor. Türkiye aylık bazda ortalama 1 milyon ton seviyesinde motorin ithal ediyor ve bu tedarik zincirinin ana omurgasını Rusya oluşturuyor.
Ukrayna ordusunun nisan ayından bu yana Rusya içlerindeki stratejik enerji tesislerini ve petrol rafinerilerini hedef alan insansız hava aracı (İHA) operasyonları, Rusya genelinde ciddi bir akaryakıt krizine yol açtı. Aralarında dünyanın en büyük üretim tesislerinden biri olan Sibirya’daki Omsk rafinerisinin de bulunduğu çok sayıda tesiste üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 25 oranında devre dışı kalması üzerine Kremlin yönetimi radikal tedbirleri devreye soktu.
Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, Devlet Başkanı Vladimir Putin başkanlığında gerçekleştirilen kabine toplantısında yaptığı açıklamada, iç piyasaya yönelik akaryakıt arz güvenliğini sağlamak amacıyla dizel yakıt, motorin ve deniz yakıtı ihracatına yönelik geçici yasağın uygulandığını bildirdi. Reuters tarafından aktarılan kabine toplantısında Novak, durumun ciddiyetini şu sözlerle ortaya koydu: “Bugün itibarıyla dizel yakıt ihracatına yasak getirilmiştir ve bu adım iç piyasaya yönelik sevkiyatların artırılmasını mümkün kılacaktır. Ayrıca temmuz ayı içerisinde dışarıdan akaryakıt ithalatına da başlayacağız.”
Çevre standartları Euro-3 seviyesine düşürüldü
Hükümetten yapılan resmi açıklamaya göre, 31 Temmuz 2026 tarihine kadar yürürlükte kalacak olan bu yasak, Moğolistan gibi halihazırda yürürlükte olan uluslararası hükümetler arası özel anlaşmalar kapsamındaki sevkiyatları muaf tutuyor. Rusya Başbakanı Mikhail Mishustin, Batı yaptırımları sebebiyle yüksek teknolojili rafineri bileşenlerinin tedarik edilememesi ve tamiratların gecikmesi üzerine, ülkedeki çevre standartlarını Euro-5 seviyesinden Euro-3’e düşüren acil bir kararname imzaladı. Rus yetkililer, iç pazardaki karne uygulamalarını rahatlatmak adına Belarus ve Kazakistan’dan acil yakıt ithalatı için müzakerelere başladı.
Türkiye’nin en büyük tedarikçisi
Rusya’dan gelen bu hamle, enerji ithalatında Rus pazarına yüksek oranda bağımlı olan Türkiye’yi doğrudan etkileme potansiyeline sahip. EPDK Petrol Piyasası Sektör Raporu verilerine göre, Türkiye’nin deniz ve kara yoluyla gerçekleştirdiği toplam ham petrol ve petrol ürünleri ithalatında ilk sırada açık ara farkla Rusya yer alıyor. EPDK’nın 2026 yılı güncel verilerine göre Türkiye, aylık bazda ortalama 1 milyon ton sınırında motorin ithal ediyor ve bu hacmin en büyük bölümü Rusya Federasyonu üzerinden yapılan sevkiyatlarla karşılanıyor. Toplam ham petrol ve türevi ürün arzının yüzde 49,64’ünün Rusya’dan yapılması, yasağın Türkiye’deki tedarik zinciri üzerindeki yükünü artırıyor.
Türkiye genelinde aylık motorin tüketimi ve satışı 2 milyon 200 bin ton ile 2 milyon 400 bin ton arasında seyrediyor. Yerli rafinerilerde gerçekleştirilen aylık ortalama 1 milyon 400 bin tonluk yerli motorin üretimi iç talebin karşılanmasında önemli bir pay oluştururken, geriye kalan tüketim açığı doğrudan dış alımla kapatılıyor. Rusya’nın kapıları kapatmasıyla birlikte, Türkiye ve Brezilya gibi Rus dizelinin küresel pazardaki en büyük alıcılarının, temmuz ayı sonuna kadar Hindistan, Irak ve Kazakistan gibi alternatif enerji rotalarına yönelmesi bekleniyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
