Spor medyasında cinsiyetçi açılara son: Kadın sporcuları nesneleştiren kamera açıları yasaklanıyor

Uluslararası spor organizasyonlarında kadın sporcuların başarılarından ziyade fiziksel görünümlerini ön plana çıkaran televizyon yayıncılığı anlayışı, küresel ölçekte radikal bir değişimden geçiyor. Avrupa Yayın Birliği (EBU), kadınların spor sahalarındaki emeğini ve teknik becerilerini korumak amacıyla yayıncılık dünyasında yeni bir dönemi başlattı. “Çıtayı Yükseltmek” başlığıyla yayımlanan 23 sayfalık resmi kılavuz, canlı yayınlar esnasında kullanılan ve sporcuları nesneleştiren “cinselleştirilmiş” kamera tercihlerine sert kısıtlamalar ve yeni standartlar getiriyor.

KADIN ATLETLERİN PERFORMANSI ÖN PLANDA TUTULACAK

Yayımlanan yeni yönerge, kadın spor müsabakalarının ekranlardaki süresini veya görünürlüğünü azaltmayı kesinlikle hedeflemiyor. Temel amaç, yönetmenlerin ve kameramanların çekim ile kurgu esnasında daha etik ve profesyonel kararlar almasını sağlamak olarak öne çıkıyor.

Yeni kurallar doğrultusunda; özellikle atletizm, yüksek atlama, sırıkla atlama, uzun atlama ve kısa mesafe koşu yarışlarında reji odalarının çekim pratikleri kökten değişiyor. Pratikte bu düzenleme; sporculara arkadan yapılan odaklanmış yakın çekimlerin azaltılmasını, kameraların aşağıdan yukarıya doğru dar açıyla konumlandırılmamasını ve sporcuların performansına ya da yarışın öyküsüne hiçbir katkı sunmayan kalıcı ağır çekim (slow-motion) tekrarların minimuma indirilmesini şart koşuyor. 

EBU Spor Genel Direktörü Glen Killane, “Yayın esnasında yapılan bu kamera tercihleri toplumda derin algısal kırılmalar yaratıyor. Ekrandaki odaktan sapan her çekim, kadın sporcuların olağanüstü teknik becerilerini ve başarılarını gölgeliyor; toplumsal cinsiyetçi kalıpları besliyor” uyarısında bulundu.

BAŞLANGIÇ VE BİTİŞ ÇİZGİLERİNDEKİ DAR ÇEKİMLER YASAKLANIYOR

Özellikle kısa mesafe ve maraton koşularında, sporcuların yarış öncesinde başlangıç takozundaki hazırlık anları ile yarış bittikten hemen sonra yaşadıkları fiziksel bitkinlik anları mercek altına alınıyor. Kılavuz, bu anlarda sporcuların anatomik yapılarına yönelik arkadan veya aşağıdan yapılacak çok dar açılı odaklanmaları kesin olarak yasaklıyor.

Yayın dünyasında devrim niteliği taşıyan bu kararın arkasında, hikaye anlatımının gücünü ve görsel kaliteyi düşürmeden daha saygın bir spor haberciliği vizyonu yaratma hedefi yatıyor. Ancak bu karar, uluslararası spor camiasında ve sosyal medyada geniş çaplı bir tartışmanın da fitilini ateşledi. Kimi izleyiciler ve dijital platform kullanıcıları kararı desteklerken, bazı kullanıcılar ise sporcuların giydiği resmi formaların standartlarını eleştirerek, “Kamera açılarını değiştirmek yerine kadın sporcuların kıyafet tasarımları ve şort boyları değiştirilmeli, sorun açılarda değil formalarda” şeklinde yorumlarda bulunarak karara tepki gösterdi.

“KAMERA YERLEŞİMLERİNİ GÖRMEK DİKKATİMİZİ DAĞITIYOR”

Yaşanan bu yapısal tartışmaların ortasında, sporcuların sahada bizzat yaşadığı psikolojik baskı da raporun en somut gerekçelerinden birini oluşturuyor. Olimpiyat sporcusu sırıkla atlamacı Holly Bradshaw, canlı yayınlardaki sunum biçimlerinin kadın sporcular üzerinde yarattığı tahribatı kendi deneyimleri üzerinden paylaştı.

Müsabaka anlarında kameraların etik dışı yerleşimlerini fark etmenin sporcular üzerinde ciddi bir konsantrasyon kaybına yol açtığını belirten Bradshaw, “Sporumuzun canlı yayınlarda sergilenme biçimi çok güçlü bir araçtır, ancak bazen yarışan kadınlar ve ekran başındaki genç kız çocukları için son derece yıpratıcı olabiliyor. Yarışma esnasında kaydedilen gereksiz ağır çekim sahnelerinin ardından internet ortamında şahsıma ve meslektaşlarıma yönelik çok sayıda uygunsuz video üretildiğine şahit oldum ve siber zorbalığa maruz kaldım” ifadeleriyle yeni yönergenin kadın sporcuların ruh sağlığı ve güvenliği için ne kadar hayati olduğunu ortaya koydu.