Mimarlar Odası’ndan Sûr için acil önlem çağrısı

Sûr içinde yapısal sorunların telafisi mümkün olmayan tahribatlara yol açtığına dikkati çeken Mimarlar Odası, önerilerini kamuoyu ile paylaştı

Türkiye Mimar ve Mühendisler Odası Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Amed Şubesi,  binalarında “Sûr içi gözlem ve öneriler” konulu basın toplantısı düzenledi.

Mimarlar Odası Eşbaşkanı Şilan Mızrak, binlerce yıllık tarihi geçmişe sahip Sûr içinin Mezopotamya’nın en eski yerleşim alanlarından biri olduğunu söyledi. Şilan Mızrak, “ Farklı kültür ve inançların bir arada, uyum içinde yaşadığı Sûr içinde, bu medeniyetlere ait onlarca tarihi yapı ve eserin büyük bir kısmı günümüze kadar korunarak varlığını sürdürmüştür” dedi.

Şilan Mızrak, “Kentin büyüyüp dönüşmesine rağmen yapısal özgünlüğünü büyük oranda koruyabilmiş Sûr içi, bu niteliği sayesinde hem kentli hem de kent dışından gelen ziyaretçiler tarafından çok yoğun bir ilgiyle ziyaret edilmektedir. Ancak bu ilginin artması, birçok kentsel sorunu da beraberinde getirmiştir. Özellikle son dönemlerde, tarihi ve kültürel miras alanı olan Sûr içinde yapısal sorunlar gittikçe artmaktadır. Gerekli müdahaleler yapılmamakta ve süreçler ağır işlemektedir. Bu durum Sûr içindeki tarihi dokuda telafisi mümkün olmayan tahribatlara yol açmakta ve sosyal yaşamı da olumsuz etkilemektedir” ifadelerini kullandı.

Şilan Mızrak, kentin özgün kimliğini en iyi şekilde korumak ve yansıtabilmek amacıyla yürütülen gözlem ve çözüm önerilerini paylaştı:

• Suriçi’ndeki tarihi ve yakın dönem hafızanın korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması için somut koruma ve belgeleme çalışmaları ivedilikle yapılmalıdır. Hızlı adımlar atılmalı.
• Tarihi şehir merkezinde gerçekleştirilecek tüm planlama ve uygulamalarda KAİP (Koruma amaçlı imar planı) esaslarına uyulmalı ve koruma ilkelerini zedeleyecek müdahalelerden kaçınılmalıdır.
• Tarihi Kent Surları ve burçlarındaki restorasyon çalışmaları bilimsel koruma ilkelerine uygun olarak tamamlanmalı ve yapıların düzenli bakımı yapılmalıdır.
• Kültürel miras değeri taşıyan tescilsiz tarihi yapıların alan çalışmaları yapılmalı ve tescil başvuruları resmi olarak başlatılmalıdır.
• Yıkılmış veya bir bölümü ayakta kalan tarihi yapıların özgün nitelikleri korunarak restorasyonu yapılmalı ve yeniden işlevlendirilmelidir.
• Tarihi dokuya zarar veren kontrolsüz yapılaşmalar engellenmeli; tüm yeni müdahaleler koruma ilkeleri doğrultusunda yapılmalıdır.
• Tarihi yapıların özgün sokak dokusu ve geleneksel yapı cepheleri korunmalı; bu bütünlüğü bozacak müdahalelere izin verilmemelidir.
• Sur ve burçlarda devam eden veya durdurulan restorasyon alanlarında; görüntü kirliliği oluşturan, yaya ve çevre güvenliği sorunu yaratan iskele ve sac perde uygulamalarına yönelik kalıcı çözümler geliştirilmelidir.
• Yayaların kamusal alan kullanımını engelleyen kaldırım işgalleri durdurulmalı; sokak ve kaldırımların güvenli, konforlu ve kesintisiz erişilebilirliği sağlanmalıdır.
• Ticari işletmelerin dükkân önündeki kamusal araç park alanlarını özel mülk gibi kullanmalarının önüne geçilmeli; araç park düzeni adil, şeffaf ve denetlenebilir şekilde sağlanmalıdır.
• Ana akslardaki araç trafiği minimize edilmeli; yaya öncelikli ulaşım modelleri ve kamusal mekân düzenlemeleri bütüncül bir yaklaşımla hayata geçirilmelidir.
• Otopark sorununu çözmek amacıyla, sur dışında belirlenecek uygun noktalarda toplu otopark alanları planlanmalı ve erişimi destekleyen ulaşım çözümleri geliştirilmeli.
• Özellikle tur şirketlerine ait araçların giriş-çıkış güzergâhları, yolcu indirme-bindirme noktaları ve park yerleri planlanarak ulaşım düzeni ve yaya güvenliği sağlanmalıdır.
• Cadde ve sokak aydınlatmalarındaki yetersizlikler giderilerek, kamusal alanın mekânsal konforu artırılmalıdır.
• İşletmelere yönelik rutin hijyen denetimi ve çevre temizlik programları yapılarak kamusal sağlık düzeyi artırılmalıdır.”

Çalıştay çağrısı 

Mevcut kentsel sorunlara yönelik hızlı, etkili ve sürdürülebilir çözümler geliştirmek amacıyla Amed Büyükşehir Belediyesi, Sûr Belediyesi, TMMOB Amed İKK ve kentin ilgili dinamiklerinin katılımının sağlayacağı ‘Sûr’ çalıştayının düzenlenmesi çağrısında bulunan Şilan Mızrak, “Mimarlar Odası olarak tespit ettiğimiz bazı sorunları ve bunlara yönelik çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaşırken, bu kentin hepimizin ortak yaşam alanı olduğunu vurguluyor ve katkı beklenen tüm çalışmalarda yer almaya hazır olduğumuzu belirtiyoruz” diye konuştu.

AMED