Ara zamla kapanan makas üç yılda yeniden açıldı; aile bütçesi delik deşik!

TR724 EKONOMİ | Türk-İş’in haziran araştırmasına göre dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda için yapması gereken aylık harcama 35 bin 759 liraya çıktı. Net 28 bin 75 liralık asgari ücret, bu tutarın ancak yüzde 78,5’ini karşılayabiliyor. Tek asgari ücretle geçinen bir ailenin yalnızca mutfak masrafındaki aylık açığı 7 bin 683 liraya ulaştı. Temmuz 2023’te 256 lira olan farkın yaklaşık üç yılda 30 katına çıkması, ücretin gıda fiyatları karşısındaki alım gücü kaybını ortaya koydu. Sendikalara göre asgari ücrete geçtiğimiz dönemlerde yapıldığı gibi ara zam kaçınılmaz bir zorunluluk. 

TÜİK’in tartışmalı verilerine göre bile ilk 5 aylık enflasyon yüzde 16,61. Haziran rakamları önümüzdeki günlerde açıklanacak. Beklendi 6 aylık enflasyonun yüzde 18 civarında olacağı yönünde. Bu da asgari ücretin 6 ayda yüzde 18 eridiği anlamına geliyor. Yani asgari ücretin ocak ayındaki alım gücüne kavuşabilmesi için en az 5 bin TL zamlanması gerekiyor. Ancak medyaya yansıyanlara göre iktidarın böyle bir niyeti yok!

Asgari ücret ile dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcamasını gösteren açlık sınırı arasındaki makas, 2023’teki ara zammın ardından yeniden ve hızla açıldı. Türk-İş verileri, tek asgari ücretle geçinen dört kişilik bir ailenin artık yalnızca sağlıklı ve dengeli beslenme için gereken mutfak harcamasını dahi karşılayamadığını gösteriyor. Temmuz 2022’de net asgari ücret 5 bin 500 lira düzeyindeydi. Aynı ay açlık sınırı 6 bin 839 lira olarak hesaplandı. Asgari ücret, dört kişilik ailenin gıda harcamasının yüzde 80,4’ünü karşılayabildi; mutfak bütçesindeki aylık açık 1 bin 339 lira oldu.

Temmuz 2023’te yapılan ara artışla net asgari ücret 11 bin 402 liraya yükseldi. Açlık sınırı ise 11 bin 658 lira olarak açıklandı. Bu dönemde asgari ücret, gıda harcamasının yüzde 97,8’ine ulaştı ve aradaki fark 256 liraya kadar geriledi. Ancak bu tablo kalıcı olmadı. Temmuz 2024’te net asgari ücret 17 bin 2 lirada kalırken açlık sınırı 19 bin 234 liraya çıktı. Asgari ücretin gıda harcamasını karşılama oranı yüzde 88,4’e düştü; aylık fark 2 bin 232 liraya yükseldi.

Temmuz 2025’te açlık sınırı 26 bin 413 liraya ulaşırken net asgari ücret 22 bin 104 lira oldu. Böylece asgari ücret, dört kişilik ailenin mutfak masrafının yüzde 83,7’sini karşılayabildi. Yalnızca gıda için gereken tutarla asgari ücret arasındaki fark 4 bin 308 lirayı aştı. Haziran 2026 itibarıyla makas daha da büyüdü. Türk-İş’in hesaplamasına göre açlık sınırı 35 bin 759 liraya yükseldi. Net 28 bin 75 liralık asgari ücret, bu tutarın yüzde 78,5’inde kaldı. Tek asgari ücretli bir hanenin yalnızca mutfak masrafında her ay 7 bin 683 lira açık vermesi gerekiyor. Temmuz 2023’te yüzde 97,8’e kadar çıkan gıda harcamasını karşılama oranı, üç yıl içinde 19,3 puan gerileyerek yüzde 78,5’e indi.

Açlık sınırı, dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda harcamasını kapsıyor; kira, faturalar, ulaşım, eğitim, sağlık ve diğer zorunlu giderler bu hesabın içinde yer almıyor. Bu nedenle tek asgari ücretle geçinen bir hanenin sorunu, yalnızca gelirinin temel ihtiyaçlara yetmemesi değil, mutfak masrafını karşılayamadan diğer zorunlu harcamalarla karşı karşıya kalması.

Peki bugün itibariyle yoksulluk sınırı ne kadar?

Türk İş’e göre 116 bin 478 lira! Yani 4 kişilik bir ailenin kira, ulaşım, faturalar, gıda, eğitim ve sağılık gibi diğer bütün harcamaları için ihtiyaç duyduğu para 116 bin liradan fazla… Aynı haneye 4 asgari ücret bile girse yoksulluk sınırını aşamıyor!

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***