İşte nüfus belgesi: Ali’yi bırakın

• 17 yaşında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen Rojavalı Zaim Hişman Ali’nin ailesi, gazetemizin konuyu gündeme getirmesinin ardından Av. Mustafa Vefa’ya ulaştı
• Ali’nin, Lübnan’ın Suriye Konsolosluğu’ndan alınan onaylı nüfus belgesine göre, Türkiye’ye teslim edildiğinde yaşının 18’in altında olduğu resmileşti: Ali Türkiye’ye teslim edildiğinde 17 yıl 9 aylıktı
•  Suriye resmi kayıtlarındaki doğum tarihi 14 Aralık 2001 olan Zaim Hişman Ali, Türkiye’de nerdeyse 1 yaş büyütüldü ve kayıtlara önce 2001 olarak, ardından da 01.01.2001 olarak geçirildi

Bedri Adanır

Zaim Hişman Ali… Gazetemiz onun adını 27 Mayıs 2024 tarihinde “17 yaşında ağırlaştırılmış müebbet” manşetiyle duyurmuştu. Paramiliter Suriye Milli Ordusu (SMO), Rojava’da alıkonulan ve ardından serbest bırakılması karşılığında ailesinden fidye istenen Zaim Hişman Ali’nin, ailesinden fidye alınamayınca Türkiye’ye teslim edildiği ortaya çıkmıştı. Türkiye’de hakkında “Türk askerleri tarafından çatışma sırasında yakalandığı” şeklinde tutanak tutulan ve o tarihte 18 yaşından küçük olan Zaim Hişman Ali’nin doğum tarihi kayıtlara sadece yıl olarak geçirilmiş ve böylece ağırlaştırılmış müebbet hapis yolu açılmıştı.

17 yaşındaki Rojavalı Ali’ye ağırlaştırılmış müebbet!

Baştan aşağı hukuksuzluk

Til Ebyad’da alıkonulan ve SMO tarafından Türkiye’ye teslim edildiği, iki askerin mahkeme ifadeleriyle sabit olan Zaim Hişman Ali’nin hikâyesi, kelimenin tam anlamıyla bir hukuksuzluk zinciri hikâyesi…

1 Haziran 2024 tarihli “Ali’nin yaşı kasti yazılmış” başlıklı haberimizde, Zaim Hişman Ali’nin dava dosyasına ulaşan Av. Mustafa Vefa’nın tespitlerine yer vermiştik. Av. Mustafa Vefa’ya göre Zaim Hişman Ali’nin alıkonulmasından Türkiye’ye teslim edilip ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilene kadarki tüm “hukuki” süreç, baştan aşağı ulusal ve uluslararası hukuka aykırı bir şekilde yürütülmüş. Bu “hukuki” sürecin en korkunç ve son halkası ise Zaim Hişman Ali’ye, doğum tarihi “kasten” yanlış yazılarak, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilmesi… Çünkü Türkiye’de 18 yaşın altındakilere ağırlaştırılmış hapis cezası verilemiyor ve yargılanmaları da başka usule göre yapılmak zorunda.

Ali’nin yaşı kasti 18 yazılmış

İşte nüfus kayıtları

Av. Mustafa Vefa’ya ulaşan Zaim Hişman Ali’nin ailesi, Suriye’nin Lübnan Konsolosluğu’ndan aldıkları onaylı nüfus belgesini avukat aracılığıyla gazetemize ulaştırdı. Suriye’nin Lübnan Konsolosluğu tarafından onaylı belgeye göre Zaim Hişman Ali’nin doğum tarihi 14 Aralık 2001. Yani Türkiye’ye getirildiği 13 Ekim 2019 tarihinde Zaim Hişman Ali daha 17 yıl 10 aylıktı. Ancak soruşturma ve kovuşturmanın hiçbir aşamasında, aksine beyanı olmasına rağmen bu husus gözetilmiyor ve bu süreç Zaim Hişman Ali’nin 7 yılına mal oluyor.

17 yaşındaki Ali’nin yaşamı böyle çalınmış

Sınır dışı edilme kararı

8 Mayıs 2026 tarihinde, Antalya Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından Zaim Hişman Ali’ye tebliğ edilen, “Sınır Dışı Etme Kararı” konulu evrakta ise Ali’nin doğum tarihi 01.01.2001 gösterilmiş. Lübnan’ın Suriye Konsolosluğu’ndan alınan nüfus bilgisini gösterir onaylı belgedeki gerçek doğum tarihine göre Ali, 10 ay 13 gün daha büyük kaydedilmiş.

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 4 ve 55. maddeleri ile aynı kanunun 52. maddesine atıf yapılarak alınan karara ilişkin gazetemize bilgi veren Av. Mustafa Vefa, idarenin “sınır dışı etme” kararının hukuksuz olduğunu, söz konusu sınır dışı edilmenin ancak tahliyesinden sonra mümkün olacağını (TCK 59. Madde gereği), bu kararın da o zaman verilmesi gerektiğini söyledi.

Suçlamalar asılsız

Zaim Hişman Ali ve onunla benzer şekilde Suriye’de alıkonulup SMO tarafından Türkiye teslim edilen resmi 68, gayri resmi 102 kişiye ulaşabildiklerini söyleyen Av. Mustafa Vefa; Ali’nin el, parmak ve kıyafetlerinden örnekler alındığını ancak hiçbir barut izine rastlanmadığına dikkati çekerek, Türkiye’nin tamamında araştırma yapıldığını ama tek bir olaya karıştığına dair delil bulunamadığına vurgu yaptı. Ali’ye verilen ‘ağırlaştırılmış müebbet’ cezasının müebbet hapis cezasına da çevrildiğini aktaran Mustafa Vefa, ‘ağırlaştırılmış müebbet’ ile cezalandırılanların davalarının Yargıtay’da bozulduğunu, ancak Ali’nin ailesinin Türkiye’de bulunmaması ve avukatının olmaması nedeniyle dosyasının hızlıca onaylanıp kapatıldığını ifade etti.

SMO Türkiye’ye mi bağlı?

Ali’nin Urfa 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 2020/83 esas sayılı dosyasına ulaşan Avukat Mustafa Vefa, “Türkiye’nin, egemenlik alanı dışındaki bir ülkenin yurttaşını, kendisine herhangi bir potansiyel tehlike oluşturmamasına rağmen kendi topraklarında yargılaması”nın uluslararası hukuka aykırı olduğunu ifade etti. Vefa, Yargıtay’ın gerekçeli kararına ilişkin ise, Yargıtay’ın “Türkiye’nin egemenlik yetkisi ve potansiyel tehdit” durumuna işaret etmesinin, SMO’nun Türkiye’ye bağlı olduğunun hukuki olarak kabulü anlamına geldiğine işaret etmişti. Çünkü Zaim Hişman Ali Türkiye toprakları içinde yakalanmadığı gibi, Türk askerleri tarafından da yakalanmamıştı; SMO tarafından Türkiye teslim edilmiş, bu husus da teslim tutanağında isimleri olan iki askerin mahkemede verdikleri ifade ile doğrulanmıştı. Ancak tüm bunlara yerelden temyiz aşamasına kadar, ne yaşıyla ne de suçlamaların asılsızlığıyla ilgili hiçbir husus dikkate alınmadı ve Ali’ye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi.