İşte işkence görüntüsü

Manisa Akhisar Cezaevi’nde Volkan Ayvazlı adlı tutuklunun işkence gördüğü anlara dair görüntülere ulaştık

Zana Kaya

Manisa, bir dönem işkence gören gençlerle ülkenin gündemindeydi. 1995 yılında gözaltına alınan lise öğrencileri, ağır işkenceler görmüş, dönemin hükümetinin işkenceci polisleri koruma çabasına rağmen kamuoyunun baskısıyla dava açılabilmişti. Kamuoyunda “Manisalı Gençler” olarak hafızalara kazınan işkence olayının üzerinden 31 yıl geçse de ülkede işkenceye “tolerans” hep devam etti. Manisa Akhisar Kapalı Cezaevi’nde bulunan Volkan Ayvazlı adlı tutuklunun cezaevi görevlileri tarafından işkence gördüğü anlara dair görüntülere ulaştık.

Görüntülere ulaştık

Sıklıkla hak ihlali ve işkence ile gündeme gelen cezaevleri, kanayan yara olmaya devam ediyor. 7 Şubat 2025 tarihinde Manisa Akhisar T Tipi Kapalı Cezaevi’nde hükümlü bulunan Volkan Ayvazlı, koğuşta başka bir tutukluyla kavga ettikten sonra infaz koruma memurlarının saldırısına uğradı. Elimize geçen görüntülerde Volkan Ayvazlı’nın çok sayıda görevli tarafından işkence gördüğünü ortaya koyuyor. Ayvazlı’nın ailesinin ve avukatlarının yasal başvurularına rağmen etkili bir sonuç alınamazken, olaya ilişkin fotoğraf ve görüntülerde Ayvazlı’nın işkence sonrası gözünün şiştiği, zorla sürüklendiği ve yürümekte ciddi güçlük çektiği görülüyor. Ayrıca olayın seyrine ilişkin video kayıtları da elimizde.

Bazı görüntüler kayıp

Görüntülerde Ayvazlı’nın yüzü tanınmayacak kadar şişmiş, ağzında ve dişlerinde kanama oluşmuş, ayakkabıları çıkarılmış, kendi başına yürüyemeyecek hale gelmiş ve iki gardiyanın desteğiyle sürüklenerek taşınıyor. Dosyadaki en dikkat çekici nokta ise olayın yaşandığı kritik dakikalara ait görüntülerin eksik olması. Cezaevi kayıtlarında özellikle 16:15-16:30 arasındaki görüntüler ya hiç sunulmamış ya da eksik sunulmuş. Şiddetin yaşandığı an tam da bu zaman aralığı. Dikkat çekici olan bir başka ayrıntı ise, bahçedeki müdahale sırasında görevlinin el kamerasının tam kritik anda kapanması. Görüntülerde özellikle beyaz saçlı, orta yaşlı bir infaz koruma memurunun diğer görevlilerden ayrışan şekilde agresif davrandığı dikkat çekmektedir. Söz konusu görevlinin, Volkan Ayvazlı etkisiz hale getirilmiş olmasına rağmen birkaç kez tekme ve yumrukla fiziksel müdahalede bulunuyor. Bu saldırı anları sabit kamerada görülüyor fakat beyaz saçlı görevlinin müdahalelerinin yoğunlaştığı anlarda yakın çekim yapan el kamerası kapatılıyor.

Sorular yanıt bekliyor

İşkence vakalarında devlet ve hükümet sıklıkla kamu görevlilerini koruma refleksi gösterirken, bakanlık ve savcılığın etkin soruşturma yapıp yapmayacağı merak ediliyor. İşkenceye dair şu sorular ise yanıtlanmayı bekliyor:

• Kritik kamera kayıtları neden eksik?
• El kamerası neden tam şiddet anında kapandı?
• Sağlam yürüyen bir tutuklu dakikalar içinde nasıl tanınmaz hale geldi?
• Olay neden “basit” olarak gösterilmeye çalışıldı?

Kamuoyuna çağrı

Aile savcılık, Adalet Bakanlığı, Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu ve Anayasa Mahkemesi dahil tüm yasal başvuru yollarını kullanmasına rağmen olayın en kritik kısmını aydınlatacak tam kamera kayıtlarına hâlâ ulaşabilmiş değil. Aile ve avukatı, söz konusu işkence olayının bağımsız bir şekilde incelenmesini ve kamuoyu desteği talep ediyor.

Manisalı Gençler Davası

Manisalı gençler davası, Manisa’da, çoğu lise öğrencisi olan 16 gence 26 Aralık 1995’te gözaltında ağır işkence görmeleriyle ülkenin gündemine girdi. İşkenceci polislere karşı açılan dava, insan hakları mücadelesinin simge davalarından biri oldu. Basının işkenceyi gündemleştirmesi, kamuoyu ve aydınların desteği nedeniyle dönemin iktidarı ve yargısı dava açmak zorunda kalsa da işkenceci kolluk görevlilerini koruma tutumu gösterdi. Uzun yıllara yayılan davada işkence gören kızı tutuklanırken “Götürmeyin kızımı, o daha çok küçük!” diyen annenin sözü, kulaklarda hep asılı kaldı.