• Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter
Serbest Görüş
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    ABD’deki veri merkezlerinin yıllık karbondioksit salımı küçük bir Avrupa ülkesinden fazla

    ABD’deki veri merkezlerinin yıllık karbondioksit salımı küçük bir Avrupa ülkesinden fazla

    Türkiye’de sadece orada ‘kilo’ ile satılıyor! Geçen yıl 800 liraydı…

    Geçen hafta 100 liraydı, bir haftada 50 liraya düştü

    OpenAI, tepki gören veri merkezlerine ilişkin yeni taahhütlerini açıkladı

    OpenAI’ye güvenlik eksiklikleri nedeniyle dava açıldı

    Söküm makineleri çaresiz kaldı, köylüler omuz omuza verdi! Zorlu hasat 1 ay sürdü…

    Söküm makineleri çaresiz kaldı, köylüler omuz omuza verdi! Zorlu hasat 1 ay sürdü…

    Apple, iPhone Duo’ya beta sürümünde ‘yüz tanıma özelliği’ ekliyor

    Apple, iPhone Duo’ya beta sürümünde ‘yüz tanıma özelliği’ ekliyor

    Çorum’da deneme amaçlı ekildi: İkinci hasadında servet kazandı…

    Çorum’da deneme amaçlı ekildi: İkinci hasadında servet kazandı…

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Çiğdem Kılıçgün Uçar: Barış ve Siyasallaşma Kurulu ay sonunda kurulabilir

    Çiğdem Kılıçgün Uçar: Barış ve Siyasallaşma Kurulu ay sonunda kurulabilir

    Tutsaklardan Evin Zapsu için karar: Tahliye edilmezse açlık grevine başlayacağız

    Tutsaklardan Evin Zapsu için karar: Tahliye edilmezse açlık grevine başlayacağız

    İzmir’de ev baskınları: En az 6 avukat gözaltına alındı

    İzmir’de ev baskınları: En az 6 avukat gözaltına alındı

    30 yıllık tutsak Cemal Nahırcı: Süreç tarihi bir fırsattır

    30 yıllık tutsak Cemal Nahırcı: Süreç tarihi bir fırsattır

    Fon soruşturması: 7 kişi daha tutuklandı

    Fon soruşturması: 7 kişi daha tutuklandı

    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    ABD’deki veri merkezlerinin yıllık karbondioksit salımı küçük bir Avrupa ülkesinden fazla

    ABD’deki veri merkezlerinin yıllık karbondioksit salımı küçük bir Avrupa ülkesinden fazla

    Türkiye’de sadece orada ‘kilo’ ile satılıyor! Geçen yıl 800 liraydı…

    Geçen hafta 100 liraydı, bir haftada 50 liraya düştü

    OpenAI, tepki gören veri merkezlerine ilişkin yeni taahhütlerini açıkladı

    OpenAI’ye güvenlik eksiklikleri nedeniyle dava açıldı

    Söküm makineleri çaresiz kaldı, köylüler omuz omuza verdi! Zorlu hasat 1 ay sürdü…

    Söküm makineleri çaresiz kaldı, köylüler omuz omuza verdi! Zorlu hasat 1 ay sürdü…

    Apple, iPhone Duo’ya beta sürümünde ‘yüz tanıma özelliği’ ekliyor

    Apple, iPhone Duo’ya beta sürümünde ‘yüz tanıma özelliği’ ekliyor

    Çorum’da deneme amaçlı ekildi: İkinci hasadında servet kazandı…

    Çorum’da deneme amaçlı ekildi: İkinci hasadında servet kazandı…

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Çiğdem Kılıçgün Uçar: Barış ve Siyasallaşma Kurulu ay sonunda kurulabilir

    Çiğdem Kılıçgün Uçar: Barış ve Siyasallaşma Kurulu ay sonunda kurulabilir

    Tutsaklardan Evin Zapsu için karar: Tahliye edilmezse açlık grevine başlayacağız

    Tutsaklardan Evin Zapsu için karar: Tahliye edilmezse açlık grevine başlayacağız

    İzmir’de ev baskınları: En az 6 avukat gözaltına alındı

    İzmir’de ev baskınları: En az 6 avukat gözaltına alındı

    30 yıllık tutsak Cemal Nahırcı: Süreç tarihi bir fırsattır

    30 yıllık tutsak Cemal Nahırcı: Süreç tarihi bir fırsattır

    Fon soruşturması: 7 kişi daha tutuklandı

    Fon soruşturması: 7 kişi daha tutuklandı

    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Sözcü TV’ye operasyon: Kanala kayyım atandı, yöneticiler gözaltında

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
Serbest Görüş
No Result
View All Result
Home Güncel

Devlet Aklı | Dördüncü Bölüm: Görünmez fail!

SG by SG
5 Haziran 2026
in Güncel, Politika
0
Devlet Aklı | Dördüncü Bölüm: Görünmez fail!


Muğlaklık bir tür meşruiyettir. Tanımsız olan bir şeye karşı çıkamaz insan. Söylem bu muğlaklık aracılığıyla muhalif sesleri otomatik olarak ‘dar görüşlü’ konumuna iterken, Kemal Kılıçdaroğlu gibilerin bireysel hırsını tarihsel zorunluluğa dönüştürüyor!

M. NEDİM HAZAR | YORUM

Farkındayım, çok da popüler olmayan bir seri yazıyorum. Hani bu mesele yerine şöyle güncel, öfkeli, polemiğe müsait, sözgelimi; Kılıçdaroğlu aforizması yazsam daha fazla ilgi görür. Ancak bu ‘devlet aklı’ kavramı, Tayyip Erdoğan’ın ikbali için bundan sonra çok sık kullanılacak diye düşünüyorum. Bu yüzden, şimdi belki çok farkında değiliz ama bu kavramın ne olduğunu iyi anlamamız lazım.

Serimizin ilk iki bölümünde deyimin tarihçesi ve kavramsal değerine dair bulgulara yer verdim. Bir önceki yazımız olan üçüncü makalede ise Türk tarihinde ortaya çıkması ve dönüşümünü ele aldık.

Mesela Osmanlı’nın son döneminden günümüze kadar yaşadığı dönüşümü şöyle bir infografik ile zihnimizin algılayabilmesi için kolaylaştırabiliriz:

Söylemin aktörleri ve neticeler konusunda da şöyle bir görsel sonuç çıkıyor ortaya:

Son dönem siyasi tarihimizi incelediğimizde ‘devlet aklı’ kavramı Türk siyasetinde yeni olmadığını görüyoruz. Özellikle Erdoğan’ın devletin rotasını monarşiye doğru kırmaya başladığı dönemde Ergenekoncu medya ve milliyetçi kesimin sözümona entelektüel tartışmalarıyla bir çeşit meşrulaştırma çabalarını görüyoruz. Görüntü o dönem, AKP’nin iktidarını sorgulamakla birlikte, bazı ‘devletçi’ ve ‘rasyonel’ unsurların rejimi dengeleyen bir unsur olabileceği varsayımı, bu çevrelerde yaşanan tartışmalarda hava bulmuştu.

Ergenekon-Ülkücü kesim anlatısı, temelde şu mantığa dayanıyordu: Devletin sürekliliği, herhangi bir siyasi aktörün çıkarlarından büyüktür. Erdoğan dahi, bu büyük mekanizmanın parçası olarak, başındaki devlet teşkilatı tarafından ılımlı tutulur.

Bu söylem, o zamanlar bir tür ‘güven’ işlevi görmüştü. Türkiye’de seçimler yapılıyor, demokrasi (eksik de olsa) işliyor, devlet kurumları bağımsız aktörler olarak davranabiliyor; yani sistem ‘denetlenmeli’ fazındaydı belki ama henüz(!) çökmemişti. Böyle bir anlatı, muhalif çevrelere belli ki görece bir rahatlama vermişti. Buna bir kepçe de suyundan kabilinden, Cemaat tasfiyesinin başlaması, bu güruhun, “İstediğimiz gibi olmasa bile, tam kaos da olmayacak.” umuduyla sürekli diri tutuldu.

Fakat bu anlatı, belki de ortaya çıktığı andan itibaren, bir yanılgıyı taşıyordu: Devletin kurumsal bağımsızlığı hakkında gerçekçi bir okuma değil, nostalji kaynağı bir inançtı.

‘Devlet aklı’ söyleminin en tehlikeli tarafı, tanımlanamamasıdır sevgili okur ve bu da asla rastlantı değildir.

Bülent Kuşoğlu, T24 mülakatında bu söylemi kullanırken, tam olarak ne demek istediğini tanımlamıyor. “Siyasetin klasik mantığı bitti, devlet aklı devrede.” diyor ama devlet aklı ne yapıyor, kime hizmet ediyor, kimleri dışlıyor, hangi kurumlardan oluşuyor soruları havada kalıyor.

Dikkat buyurun, bu muğlaklık esasen söylemin işlevselliğinin anahtarıdır. Çünkü, muğlaklık, otoritesi olmayan aktörleri meşru kılmak için kullanılır.

Kuşoğlu bir avukat, bir siyasetçi, bir danışman, devletin kurumsal yapısında resmi bir konumu yok. Olduğu zamanda da sadece maliye işlerine bakan bir teknokrat olarak görünüyor. Oysa söylemleri ‘devlet aklı’ dediği bilinmeyen bir gücün sözcüsü konumunda ve konum ona inanç ve yetkiye vermiş gibi bir görünüm sağlıyor ya da o bunun böyle algılanmasını hedefliyor.

Aynı şekilde, CHP içinde ‘kayyım ekibi’ olarak tabir edilen kesim, parti üzerinde kontrol kurmak için aynı söylemi işletiyor: Biz partinin çıkarını, partiyi kurtarmak için, yani ‘parti aklı’ için böyle yapıyoruz. Ama ‘parti aklı’ da aynı şekilde tanımsız. Kim karar veriyor? Neye göre? Hangi mekanizmalar devrede?

Esasen bu muğlaklık, stratejik bir amaca hizmet ediyor; muhalif sesleri susturmak.

CHP içinde parti demokrasisine inananlar var şüphesiz. Kılıçdaroğlu’ndan başka adaylar olabileceğini, seçilen genel başkana saygı gösterilmesi gerektiğini düşünenler de var. Özgür Özel seçimle başa geçti. Oysa kayyım kararı, tüm bu mantığı tamamen ortadan kaldırmış oldu.

Buna karşı çıkanlara cevap nedir peki? “Devlet aklı böyle istedi! Ulusal güvenlik endişeleri var. Erdoğan sonrası için zemin temizlemesi lazım.”

Bu söyleme karşı yapılan her muhalefet, otomatik olarak ‘devlet aklını’ anlamayan, ‘dar görüşlü’ olan kişilerin muhalefeti olarak konumlandırılıyor. Çünkü ‘devlet aklının’ tanımsız olması ona karşı çıkışı da tanımsız hale getiriyor—eleştiriyi hayali bir kutsallaştırmaya karşı duruş haline çeviriyor.

Hatırlayalım bir CHP’linin şu cümlesini: “Bu kadarını da bekliyor muyduk?”

İfadenin içerdiği şaşkınlık ve acı daha derin bir şeye işaret ediyor. Çünkü bu kişi, CHP’nin kurucu parti olduğunu, demokrasi mücadelesinin sembolü olduğunu, seçmen iradesini temsil ettiğini biliyor. Oysa ‘devlet aklı’ söylemi, tüm bunları tek bir ‘zarurî’ hamlenin gerisine itmiş durumda.

Şimdi can alıcı kısma geliyoruz. Kılıçdaroğlu, Kuşoğlu ve etrafındaki çevre, neden bu yolu seçtiler?

Kılıçdaroğlu, 2023 seçimlerini kaybetti. Esasen siyasette kaybetmenin bir bedeli olmuştur ama Kılıçdaroğlu 13 kez kaybetmesine rağmen hiçbir bedel ödememişti. Bence bu bile tek başına şaşırtıcıdır. Bırakınız bedel ödemeyi son dönemde kurumsal mekanizmaları kullanarak, partisinin başına tekrar geldi. Sonrasında onu tahttan indiren seçilmiş bir genel başkanı devirmek için mahkemeyi harekete geçirdi.

Görünürde bunun bireysel bir iktidar oyunu olduğunu, Kılıçdaroğlu bağlamında meselenin ‘devlet aklı’ ile ilgisi olmadığını söyleyebiliriz. Ama söylemin gücü işte, sahnelenen bireysel intikam hırsı “Erdoğan sonrası” ve “ulusal çıkar” gibi söylemlerle kamuflajlanıyor. Böylece Kılıçdaroğlu’nun kişisel hırsı, “Türkiye’nin geleceğini tasarlamak” gibi görünüyor. Kuşoğlu’nun ifadesiyle, bu ‘kontrollü geçişi yönetmek’ oluyor.

Oysa gerçek çok daha basit. Bir lider, seçimleri kaybettiği için gücünü yitirdi. Bunu geri almak istiyor. Başka yolları var mı? Evet. Parti kurultayında aday ol. Seçilmiş genel başkana saygı duy, zamanın gelmesini bekle, muhalefet kur. Ama bu ‘yol’ iktidarın hemen gelmesini sağlamıyor!

İşte o zaman ‘devlet aklı’ söylemi devreye giriyor. Çünkü bu söylem, çok fazla intikam hırsı, biraz sabırsızlık, bir tutam kişisel zaaf ve çok fazla hukuki hileyle tarihsel zaruriyete dönüşüyor.

Bir de konuşulmayan çok önemli bir mesele var. Gerçi Saray’ın başta Anayasa olmak üzere yasalara uymak gibi bir sıkıntısı hiçbir zaman olmadı ama bahane edilen bu tarihsel zorunluluk adiyattan anayasaya aykırı hamlelere dönüştürülüyor.

Evet, Saray ve Kılıçdaroğlu’nun bahanelendirdiği gibi Türkiye gerçekten de zor durumda olabilir. Dış politika zorlukları, iç çatışmalar, ekonomik sorunlar… Ama bu hiçbir biçimde, CHP’nin iç demokrasisinin ayaklar altına alınmasını haklı kılmaz.

Fakat ‘devlet aklı’ söylemi, sorunları çözmek yerine, sorunları erk sahibi bir azınlığın elinde toplamak için kullanılıyor. Elbette bu hamle sorunları çözmeyip, aksine derinleştirecektir. Hep birlikte göreceğiz.

Devam edeceğiz…

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

Tags: Devlet aklı
ShareTweet
Previous Post

ChatGPT, 1 milyar aktif kullanıcıya ulaştı

Next Post

Kadının görünmeyen yükü ve adaletin ince çizgisi

Related Posts

TR724 HABER
Güncel

Kayyım yönetimindeydi; Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 9 tutuklama

11 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Kayyım yönetimindeydi; Esenyurt Belediyesi soruşturmasında 9 tutuklama

11 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Mansur Yavaş’tan “AKP’ye katılacak!” iddiasına net cevap verdi: “İtibar etmeyin”

10 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Çeşme’de ‘rüşvet’ soruşturması; başkan yardımcısı dahil 10 tutuklama

10 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Düzenleme Meclis yolunda; sigara satışına kimlik şartı geliyor

10 Ekim 2026
TR724 HABER
Güncel

Bahçeli: “Siyasallaşma koordinatörlüğü İmralı’da bulunan kişinin de hakkıdır”

10 Ekim 2026
Next Post
Kadının görünmeyen yükü ve adaletin ince çizgisi

Kadının görünmeyen yükü ve adaletin ince çizgisi

  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter

No Result
View All Result
  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter