Vatandaş borcunu ödeyemiyor; varlık şirketlerindeki alacak 3 yılda katlandı!

TCMB, kredili mevduat hesabı ve bireysel kredilerde büyüme sınırlarını aşağı çekti. Krediye erişim zorlaşırken, yüksek faiz ve hayat pahalılığı nedeniyle borcunu çeviremeyen vatandaşların sayısı artıyor. Bankaların tahsil edemediği kredi kartı, ihtiyaç kredisi ve KMH borçları varlık yönetim şirketlerine devrediliyor. Bu şirketlerdeki alacak tutarı 2026’nın ilk çeyreğinde 132 milyar TL’ye çıktı. Birgün’ün haberine göre bu rakam 3 yıl önce 39 milyar TL’ydi… Mart itibarıyla 2 milyon 257 bin kişinin borcu artık bankalar yerine varlık yönetim şirketleri tarafından takip ediliyor. Bu gelişme, ekonomik sıkışmanın yalnızca krediye erişim sorunu olmadığını, aynı zamanda büyüyen bir bireysel borç takibi sorununa dönüştüğünü gösteriyor. Vatandaşlar geçinmek için borçlanırken, yüksek faiz ortamında bu borçları ödeyemeyenlerin dosyaları bankalardan varlık yönetim şirketlerine devrediliyor.

Yüksek enflasyonla mücadele kapsamında kredi kullanımını sınırlayan adımlara bir yenisi eklendi. TCMB’nin Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemesiyle kredili mevduat hesabı ve bireysel kredilerde büyüme sınırları aşağı çekildi. Böylece hem ihtiyaç kredileri hem de yurttaşların günlük harcamalarında kullandığı kredi kanallarına yeni bir fren getirildi. Düzenleme, geçim sıkıntısı nedeniyle borçlanmadan yaşamını sürdürmekte zorlanan milyonlarca kişi açısından daha ağır bir tabloya işaret ediyor. Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı, haneleri kredi kartı, ihtiyaç kredisi ve kredili mevduat hesabı gibi borçlanma kanallarına daha fazla yöneltti. Ancak Haziran 2023’ten bu yana uygulanan sıkı para politikasıyla yükselen faizler, mevcut borçların çevrilmesini de zorlaştırdı.

Sistemin işleyişi ise yurttaş açısından kritik sonuçlar doğuruyor. Bir kişi kredi kartı, ihtiyaç kredisi ya da kredili mevduat hesabı borcunu ödeyemediğinde, borç bir süre sonra gecikmeye düşüyor. Banka bu alacağı tahsil edemeyince, borç dosyasını paketler halinde varlık yönetim şirketlerine satabiliyor. Böylece yurttaşın borcu artık doğrudan banka tarafından değil, alacağı devralan varlık yönetim şirketi tarafından takip ediliyor.

Son veriler, bu alanda hızlı bir büyüme yaşandığını gösterdi. TCMB’nin Finansal İstikrar Raporu’na göre, varlık yönetim şirketlerindeki alacak tutarı 2025’in ilk çeyreğinde 79 milyar TL seviyesindeydi. Bu tutar 2025 sonunda 101 milyar TL’ye, 2026’nın ilk üç ayında ise 132 milyar TL’ye yükseldi. Böylece alacaklardaki yıllık artış yüzde 67,7’ye ulaştı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve başladığı Haziran 2023’te varlık yönetim şirketlerinin alacak büyüklüğü 39 milyar TL seviyesindeydi. Son verilerle birlikte bu tutar yaklaşık üç buçuk katına çıktı. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verilerine göre Mart itibarıyla 2 milyon 257 bin kişinin borcu artık varlık yönetim şirketleri tarafından takip ediliyor. Bu sayı, bireysel borçların bankacılık sistemi içinde kalmadığını, tahsilat sürecinin giderek özel varlık yönetim şirketlerine kaydığını ortaya koyuyor.

Sektördeki büyümenin ana kaynağını da bireysel borçlar oluşturuyor. Gelecek Varlık Yönetim’in 2026 yılı ilk çeyreğine ilişkin yatırımcı sunumuna göre, yılın ilk üç ayında 17 milyar TL’lik anapara satış hacmi gerçekleşti. Bu hacmin yüzde 93’ü bireysel borçlardan oluştu. KOBİ ve ticari kredilerin payı ise yüzde 7’de kaldı.

Şirketin sektör beklentilerine göre, 2026 yılının tamamında varlık yönetim şirketlerine devredilecek anapara büyüklüğünün 90-100 milyar TL’ye ulaşması bekleniyor. Bu satışların yüzde 75-80’inin yine bireysel borçlardan kaynaklanacağı öngörülüyor.

Vatandaşlar borç batağında!

Borç yükünün ulaştığı boyut icra dairelerindeki tabloya da yansıdı. UYAP verilerine göre 25 Mayıs 2026 itibarıyla icra dairelerinde derdest icra ve iflas dosyası sayısı 24 milyon 972 bin 477’ye ulaştı. Yılbaşından bu yana icra dairelerine gelen yeni dosya sayısı ise 3 milyon 970 bin 867 oldu. 

Bireysel borç krizinin ulaştığı boyut, yasal takip verilerinde de görülüyor. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verilerine göre Ocak 2026 itibarıyla bireysel kredi ve kredi kartı borcunu ödeyemediği için yasal takibe düşen ve borcu hâlâ devam eden kişi sayısı 4 milyon 256 bin 494’e ulaştı. Bu sayı, kredi borcu, kredi kartı borcu ya da her iki nedenle takibe alınmış kişilerin toplam tekil sayısını ifade ediyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***