Tartışmalı varlık barışı kanun teklifi Meclis’te; yurt dışı varlığa sıfır vergi

AKP, vergi ve mali düzenlemeleri içeren kanun teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu. Teklif yasalaşırsa kamu borçlarında taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılacak, teminatsız erteleme limiti 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükselecek. Yurt dışındaki varlıklarını Türkiye’ye getirenlerden belirlenen süre içinde vergi alınmayacak. Türkiye’ye yeni yerleşen ve son üç yılda vergi mükellefi olmayan kişilerin yurt dışı kazançları ise 20 yıl gelir vergisinden muaf tutulacak. Düzenleme, borçlu mükelleflere kolaylık sağlarken vergi adaleti tartışmasını da büyütecek nitelikte.

Yurt dışı varlığa sıfır vergi başlığı, geçmişte de “varlık barışı” düzenlemeleri üzerinden sık sık eleştirilerin hedefi olmuştu. Eleştirinin merkezinde yalnızca verginin sıfırlanması değil; kaynağı sorgulanmadan para girişine kapı açılması, vergi incelemesi yapılmaması güvencesi ve düzenli vergi ödeyenler açısından adalet sorunu bulunuyor. Yeni teklifte de yurt dışındaki varlıkların 31 Temmuz 2027’ye kadar kayda geçirilmesi halinde verginin yüzde 5’ten sıfıra indirilmesi öngörülüyor.

AKP, kamu alacakları, vergi istisnaları, ihracatçı teşvikleri, teknogirişimler ve İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik düzenlemeler içeren kanun teklifini Meclis’e sundu. Teklifin en dikkat çeken bölümlerinde kamu borçlarının taksitlendirilmesi, yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesi ve Türkiye’ye yeni yerleşen kişilere sağlanacak uzun süreli vergi istisnası yer aldı. Düzenlemeye göre vergi ve diğer kamu borçlarını ödemekte zorlanan mükellefler için taksit süresi uzatılacak. Mevcut durumda 36 ay olan azami tecil ve taksitlendirme süresi 72 aya çıkarılacak. Teminat aranmadan ertelenebilecek borç tutarı ise 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltilecek. Böylece borçlu mükelleflerin daha uzun vadeye yayılan ödeme planlarından yararlanmasının önü açılacak.

Teklifte yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesine ilişkin yeni bir vergi avantajı da bulunuyor. Buna göre yurt dışındaki varlıkların 31 Temmuz 2027’ye kadar kayda geçirilmesi halinde uygulanacak vergi oranı yüzde 5’ten sıfıra indirilecek. AKP Grup Başkanı Abdullah Güler bu düzenlemeyi, “Yurtdışındaki varlıkların 31 Temmuz 2027’ye kadar kayda geçirilmesi halinde vergiyi yüzde 5’ten sıfıra indiriyoruz” sözleriyle açıkladı.

Paketin en kritik başlıklarından biri de Türkiye’ye yeni yerleşen kişilere yönelik 20 yıllık gelir vergisi istisnası oldu. Teklife göre son üç yılda Türkiye’de vergi mükellefi olmayan ve Türkiye’ye yeni yerleşen gerçek kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu düzenlemenin 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli sayılması planlanıyor. Muafiyet, kişilerin Türkiye içindeki tüm gelirlerini değil, yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratları kapsayacak.

İmalatçı ihracatçılara da kurumlar vergisi indirimi getiriliyor. Ürettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçı kurumların bu ihracattan elde ettikleri kazançlara yüzde 9 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Güler, bu başlığı “İmalatçı ihracatçımıza 16 puanlık vergi avantajı sağlıyoruz” ifadeleriyle duyurdu.

Teklif, “nitelikli hizmet merkezi” statüsüne sahip şirketler için de özel vergi düzenlemeleri içeriyor. En az üç ülkede faaliyet gösteren ve gelirinin yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleri bu statüden yararlanabilecek. Bu şirketlerde çalışan personelin ücretlerinin belirli bir kısmı gelir vergisinden muaf tutulacak. İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren merkezler için istisna sınırı daha yüksek uygulanacak.

Transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezlerinin bu faaliyetlerden elde ettiği kazançlarda kurumlar vergisi indirim oranı yüzde 95 olarak belirlenecek. İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100’e çıkarılacak. Bu da söz konusu kazançlarda tam kurumlar vergisi muafiyeti anlamına gelecek. İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik avantajların süresi de uzatılıyor. Finansal hizmet ihracatı kazançlarına uygulanan yüzde 100 kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031’den 2047’ye çekilecek. Finansal faaliyet harçlarından muafiyet süresi ise 5 yıldan 20 yıla çıkarılacak. Ayrıca İstanbul Finans Merkezi’nde yurt dışı tecrübesi bulunan personele sağlanan gelir vergisi istisnası yalnızca finansal kuruluşlarla sınırlı kalmayacak, tüm katılımcı kurum personeline genişletilecek.

Teknogirişim şirketleri için de yeni kolaylıklar öngörülüyor. Çalışanlara verilen bedelsiz veya indirimli pay senetlerinde gelir vergisi istisnası sınırı yıllık brüt ücretin bir katından iki katına çıkarılacak. Bu payların tam istisnayla elden çıkarılabilmesi için aranan süre 12 yıldan 6 yıla indirilecek. Ayrıca “dijital şirket” statüsü kazanan girişimler, kuruluşlarından itibaren üç yıl boyunca oda kayıt ücreti ve aidatından muaf tutulacak.

Abdullah Güler, paketin genel amacını, “Yatırımı, üretimi, ihracatı merkeze alan düzenleme en kısa sürede yasalaşacak.” sözleriyle anlattı. Ancak teklifin özellikle yurt dışı varlıklar, uzun süreli gelir vergisi muafiyetleri ve İstanbul Finans Merkezi’ne tanınan ayrıcalıklar üzerinden tartışma yaratması bekleniyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***