Mücadele kazandırdı: Munzur yeniden koruma altında

TMMOB’un açtığı dava sonucu Munzur Gözeleri yeniden tümüyle 1. Derece Doğal Sit Alanı statüsüne kavuştu

Duygu Kıt

Munzur Gözeleri için verilen hukuk ve çevre mücadelesi sonuç verdi. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) tarafından açılan dava sonucunda, bölgenin koruma statüsünü düşüren Bakanlık kararı, yargıdan döndü.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 28 Temmuz 2023 günü internet sitesinde yayınladığı ilanla Munzur ve Pülümür vadilerinin vadi tabanları ve Munzur Gözeleri’nin bulunduğu alan Bakanlık makamının ‘olur’u ile “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” olarak tescillendiğini duyurmuştu. Bu karar ile 2003 yılından bu yana 23 yıldır “1. Derece Doğal Sit Alanı” olan, ekolojik değerinin yanı sıra Alevilik inancında kutsal kabul edilen Munzur Gözeleri’nin koruma statüsü düşürülmüş, yapılaşmanın önü açılmıştı.

TMMOB’un açtığı dava kapsamında yargı, bu değişikliğin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Şehir plancısı Ceyhan Çılğın tarafından X üzerinden yapılan açıklamada TMMOB’un davayı kazandığı, Munzur Gözeleri’nin yeniden tümüyle korunduğu duyuruldu.

Açıklamada, 22 Nisan 2026 tarihinde Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi’nin aldığı temyiz yolu kapalı karar ile Munzur Gözeleri’nin yeniden tümüyle 1. Derece Doğal Sit Alanı olduğu paylaşıldı.

‘Bilimsel boyut kazandı’

Konuya ilişkin görüştüğümüz TMMOB Hukuk Müşaviri Ferhat Çelepkolu, karar ile bölgenin önemli bir doğal ekosisteminin bulunduğunun, minimuminsan müdahalesinin gerektiğinin bilirkişilerce dahi ifade edildiğini, mahkemenin de bu doğrultuda Bakanlık kararının hukuka aykırı olduğuna hükmettiğini kaydetti. “Munzur Gözeleri’nin ayrıca bir inanç merkezi niteliği var ve bu nedenle kültürel miras olarak da görülmelidir” diyen Çelepkolu şu değerlendirmede bulundu: “Munzur Gözeleri’nin binlerce yıllık doğal güzelliği ve barındırdığı ekolojik önem, koruma statüsünün de buna göre belirlenmesini gerektirmekte. Bütün bu nedenlerin Munzur Gözeleri’nin sit statüsü belirlenirken dikkate alınması gerekmekteydi. Nitekim daha önce 1. Derece Doğal Sit Alanı niteliği bulunması da bu bakımdan kıymetliydi. Ancak 2023 tarihli Bakanlık kararıyla sit statüsü düşürülmüş oldu ve fiziki müdahaleye daha açık hale getirildi. TMMOB tarafından dava açılması üzerine bölgenin niteliğine ilişkin yapılan tartışmalar bilimsel ve teknik bir boyut da kazanmış oldu. Mahkemece, üniversite hocalarına hazırlattırılan bilirkişi raporunda da belirtmiş olduğumuz iddialara paralel şekilde değerlendirmeler yapıldı. Bakanlık buna rağmen istinaf başvurusunda bulunmuş olmasa da Bölge İdare Mahkemesi bir kez daha haklılığımıza hükmedip istinaf başvurusunu kesin olarak reddetti.”

Keşfe yüzlerce kişi katılmıştı

Munzur Gözeleri’nin sit statüsü düşürülmesi kararına itiraz için TMMOB tarafından açılan dava kapsamında 1 Kasım 2024 tarihinde mahkeme heyeti Munzur Gözeleri’nde keşif gerçekleştirmişti.

Keşfe DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Dersim Barosu, Tunceli Ticaret ve Sanayi Odası, TMMOB Dersim İl Koordinasyonu, Dersim Emek ve Demokrasi Platformu, Ovacık Belediyesi Başkanı Mustafa Sarıgül ile çok sayıda siyasi kurum, çevre dernekleri ve yüzlerce vatandaş katılmış, Munzur Gözeleri’ne dokunulmasına izin verilmeyeceği belirtilmişti.