Katı atık tesisine tepki: Sular tarlaya akıyor, araziler verimsizleşiyor

Rişmil ilçesine bağlı Zeytuna Mahallesi’nde bulunan katı atık ve çöp tesisinin mahalleye zarar verdiğini belirten yurttaşlar, tesisin yerleşim alanına yakın olmasından dolayı süt ve yoğurdun tadı bile değiştiğini söyledi

Mêrdîn’in Rişmil (Yeşilli) ilçesine bağlı 700 kişinin yaşadığı Zeytuna kırsal Mahallesi’nde bulunan katı atık ve çöp tesisi nedeniyle yurttaşlar mağdur ediliyor. Mahallede, uzun yıllardır kötü koku, çevre kirliliği, sivrisinek yoğunluğu ve tarım alanlarında yaşanan tahribat sorunları giderek büyüyor.

Yurttaşlar, yaşanan bu duruma tepki göstererek, çözüm üretilmesini istedi.

Halise Nas, “Hasta ve yaşlı bir insanım. Her gün Amed’e hastaneye gidip geliyorum. Misafirlerimiz artık köye gelmiyor. Geldiklerinde de ‘Yaşayacak başka yer bulamadınız mı?’ diyorlar. Hayvanlarımızı kestiğimiz zaman içlerinden naylon çıkıyor, hastalıktan ölüyorlar. Talebimiz, bu çöp alanının bir an önce buradan taşınmasıdır” dedi.

Çöpten akan sular tarlalara karışıyor

Tesis ile birlikte köyde yaşam kalitesinin düştüğüne dikkati çeken Seyfettin Nas “Bu çöp tesisi ilk başta geri dönüşüm alanı olarak kuruldu. Ancak şimdi ilin tüm çöplerini buraya getiriyorlar. Naylonlar uçuşup tarlalarımıza gidiyor. Öte yandan çöpten akan sular tarlalara karışıyor. Ekinimizi biçtiğimizde samanın içinde naylon çıkıyor. Bu da hayvanlarımıza zarar veriyor. Halk bundan rahatsız oluyor. Eskiden örnek bir köydü, şimdi ise kötü kokudan yaşanmaz hale geldi” diye konuştu.

‘Hayvanlarımız sürekli hastalanıyor’

Tesis nedeniyle sağlık haklarının ellerinden alındığını belirten Sedat Ay, geçim kaynaklarının da zarar gördüğünü kaydetti. Sedat Ay, “Çöpler sadece bize değil çevredeki köylere de zarar veriyor. Kokusu sağlığımızı etkiliyor, gözlerimizde sürekli iltihap oluşuyor. Biz geçimimizi yüzde 95 oranında tarım ve hayvancılıkla sağlıyoruz ama artık bunu da yapamayacak hale geldik. Sütün ve yoğurdun kokusu ile tadı bile değişmiş durumda. Çöp alanıyla aramızda bir kilometre bile yok. Adeta yerleşim alanının içine kurmuşlar. Hayvanlarımız sürekli hastalanıyor, hatta satmaya götürdüğümüz zaman yarı fiyatına satmak zorunda kalıyoruz” ifadelerini kullandı.

Üstü açık

Mahalle muhtarı Abdulkadir Cebeci, tesisin gerekli önlemler alınmadan işletildiğini dile getirerek, “Koku ve sivrisineklerden dolayı çok rahatsız oluyoruz. Üstü kapalı olması gerekirken açık bırakılıyor. Yeterli önlem alınmıyor. Uçuşan naylonlardan, göletlerden sızan sulardan dolayı tüm bölge zarar görüyor. Bize buranın ayıklama alanı olacağını söylediler ama ne yazık ki vahşi çöp alanına çevirdiler” dedi.

Çöplerin hepsi buraya getiriliyor

Duruma ilişkin yetkililere defalarca başvurduklarını belirten Abdulkadir Cebeci, “Her seferinde eksikliklerin giderileceğini söylüyorlar ama hiçbir şey yapılmıyor. Özellikle şiddetli yağışlarda göletlerden su sızıyor. Etrafı açık olduğu için hayvanlarımız o göletlere düşüyor. İl ve ilçenin tüm çöpleri buraya getiriliyor. Yetkililer kaldıracağız diyor ama hâlâ kaldırılmış değil” ifadelerini kullandı.

10 köy etkileniyor

Eski köy muhtarlarından Siyamed Doğu, 10 köyün tesisten olumsuz etkilendiğini belirterek “Defalarca dilekçe verdik, valiliğe gittik. Sonuçta biz hayvancılıkla uğraşıyoruz ve bu durum hem bize hem hayvanlarımıza zarar veriyor. Benim dönemimde buranın ayrıştırma tesisi olacağı söylendi ancak şimdi bölgenin tüm çöplerini getirip vahşi depolama alanına çevirdiler. Sızan sular kilometrelerce yayılıyor. Birçok defa şikâyet ettik ama sonuç alamadık” şeklinde konuştu.

‘Böyle giderse çiftçilik yapamayacağız’

Abdulkadir Çelebioğlu, “Arazilerimiz verimsiz hale geldi. Yazın yangın tehlikesiyle karşı karşıya kalıyoruz. Defalarca yetkililerle görüştüm ama çözüm bulunmadı. Tesisin yanında yaklaşık 100 dönüm tarlam var. Oradan akan kirli su nedeniyle arazinin yarısı yanıyor. Her yıl binlerce lira masraf yapıyorum ama karşılığını alamıyorum. Böyle giderse çiftçilik yapamayacağız. Oysa buradaki insanların temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılık” dedi.

Haber: Haşim Abak / MA