Etnomüzikolog Ed Emery: Sanat ezilenlerin sesidir

Ulus devletlerin önce dili ve müziği hedef aldığını belirten Etnomüzikolog Ed Emery,  yasaklara rağmen müziğin her zaman geri dönmenin yolunu bulduğunu ifade etti  

Amed Büyükşehir Belediyesi tarafından 12-16 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen “Toplumsal Barış ve Özgürlük Forumu”na katılanlar arasında Etnomüzikolog ve yazar Ed Emery de yer aldı.

Ed Emery, özellikle Yunan, Arap, Kürt müziği ile Calais ve Dunkirk’teki göçmen müzisyenlere özel bir odaklanma gösteriyor. Ed Emery, müziğin kültürlerin taşınmasında etkileri ve dili yasaklı halkların müzik ile direnişine dair değerlendirmelerde bulundu.

‘Kürt müziğini duyurmak istiyoruz’

Ulus devletlerin kendi güçlerini kurmasındaki ilk hedefinin öteki olan hakların kültürlerini, dillerini ve müziklerini yok etmek olduğunu vurgulayan Ed Emery, “Bu, emperyalizm ve sömürgecilik tarihinde her zaman kendimizi karşı karşıya bulduğumuz bir şeydir. Britanya devletinin İrlanda’daki dayatması tam olarak bu şekilde yapılmıştır. İrlandalı şarkılar yasaklandı, İrlanda dili yasaklandı, hatta İrlanda enstrümanları bile yasaklandı; bir enstrüman olarak harp (arp) yasaklandı” dedi.

‘Şarkı ve müzik hafızalarını yanlarında taşıyorlar’  

Birçok kişinin yasaklar, baskılar nedeniyle göç ettiğini hatırlatan Ed Emery, şunları belirtti:

“Tabii ki müzik aletlerini yanlarına almazlar ama yanlarında dil, şarkı ve müzik hafızalarını taşırlar. Ve bizim yaptığımız şey, faaliyetimiz; insanlara uçuş halindeyken, göçmenler ve mülteciler, müziklerini yeniden yaratma imkanları sunma alanındadır. Ve biz bu çalışmayı, Fransa’nın kuzeyinde, ‘Jungle’ (Orman) dedikleri mülteci kamplarında yapıyoruz. Müzisyenlerimizle birlikte orada bulunduk ve orada Kürt müzisyenlerle tanıştık. Fransa’da Kürt müzisyenlerle birlikte müzik yaptık; Londra’dan enstrümanlar getirerek onlara, bulundukları o göçmen durumunda, düşmanca ve yabancı bir ortamda kendi müziklerini yaratma imkanı sağladık.”

‘Sanat politik bir alandır’

Kürt müziğinin izini Fransa’dan Kürdistan’a kadar takip ettiklerini anlatan Ed Emery, Londra’da “Kürt Şarkı Kitabı Projesi/Kurdish Songbook Project” adında bir YouTube kanalı işlettiklerini, topladıkları şarkıları kanal koyduklarını belirtti. Ed Emery, Kürt müziğinin derinliğini herkese duyurmak istediklerini aktardı.

Sanatın politik bir alan olduğunu ifade eden Ed Emery, “Ya iktidarda olanların gücünü temsil eder ya da aşağıda olanların, ezilen halkların gücünü temsil eder. Müziği ne şekilde yasaklamaya çalışırlarsa çalışsınlar, geri gelmenin bir yolunu bulur. Dikenli tellerin altından geçer, hapishane kapılarından geçer; kendini ifade etmenin ve özgürlüğü bulmanın bir yolunu bulur. Ve nihayetinde, güç, iktidar müziği bastıramaz” ifadelerini kullandı.

Ed Emery hakkında

Ed Emery (doğum 1946), etnomüzikolog, yazar, çevirmen ve siyasi aktivisttir. 1970’lerde siyasi aktivist grup Big Flame’de yer aldı ve İngiltere merkezli Ford İşçileri Grubu’nun ilk organizatörlerinden biriydi. 1976’da radikal yayıncı Red Notes’u kurdu. İtalyan oyun yazarı Dario Fo ve siyasi teorisyen Antonio Negri’nin önemli eserlerini çevirdi. Yazar olarak düzenli olarak Le Monde Diplomatique’e katkıda bulundu ve Richard Fredman ile birlikte Les Juifs de Salonique ve The Night Before Larry Was Stretched adlı iki oyunun ortak yazarlığını yaptı. 2015 yılında, sol siyasi harekete yaptığı hizmetlerden dolayı SOAS Öğrenci Birliği’nin ömür boyu Onursal üyesi seçildi. Ed Emery, 2000-2015 yılları arasında Yunan rebetiko şehir blues müziğine adanmış yıllık Hydra Rebetiko Buluşmasını düzenledi.

Haber: Berivan Altan – Müjdat Can / MA