Dêrsim Tertelesi’nin 89’uncu yılında ‘yüzleşme ve adalet’ çağrısı

Dêrsim Tertelesi’nin 89’uncu yılında düzenlenen anmalarda, devletin resmî yüzleşme adımı atması, arşivlerin açılması ve adalet mekanizmalarının işletilmesi çağrısı yapıldı

Demokratik inanç örgütleri, Dêrsim Tertelesi’nin 89’uncu yıl dönümü dolayısıyla Şêx Seîd Meydanı’nda anma programı gerçekleştirdi. “Dersim Tertelesini unutmadık, unutturmayacağız” pankartının açıldığı anmaya, çok sayıda siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı. Açıklamanın Kürtçe’sini Mezopotamya İslami Araştırmalar Federasyonu (MİA-FED) Eşbaşkanı Abdullah Sağır, Türkçe’sini Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Eşbaşkanı Ayfer Ayten okudu.

‘Sistematik imha ve sürgün’

Dêrsim coğrafyasında sistematik bir imha ve sürgün operasyonunun gerçekleştirildiğini belirten Ayfer Ayten, on binlerce Kürt Alevi’nin kadın, çocuk ve yaşlı demeden katledildiğini ifade etti. Yüzlerce köyün yakıldığını, binlerce insanın sürgün edildiğini ve çocukların ailelerinden koparılarak asimilasyona maruz bırakıldığını söyledi.

Ayfer Ayten, “Dêrsim Tertelesi sadece bir askeri operasyon değil; bir halkın kimliğine, inancına, kültürüne ve varlığına yönelik planlı bir saldırıdır” dedi.

‘Tarihsel yüzleşme şart’

Konuşmada, olayın hâlâ tam anlamıyla aydınlatılmadığı belirtilerek yüzleşme çağrısı yapıldı. Ayfer Ayten, “Gerçek İslam adalet ve merhameti emreder. Zulmün hiçbir şekilde meşrulaştırılamayacağı açıktır” ifadelerini kullandı.

Ayfer Ayten, Seyit Rıza ve arkadaşlarının sözlerini hatırlatarak Dêrsim halkının hafızasının canlı tutulacağını belirtti. Kayıp çocukların ve sürgün edilenlerin akıbetinin ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi.

Talepler açıklandı

Açıklamada şu talepler sıralandı:

• TBMM bünyesinde Dêrsim Hakikat ve Adalet Komisyonu kurulması
• Arşivlerin açılması ve devletin resmî özür dilemesi
• Dêrsim isminin iadesi
• Kayıp mezar yerlerinin açıklanması ve toplu mezarların açılması
• Kayıp çocukların akıbetinin ortaya çıkarılması
• Sorumluların tarih önünde yargılanması

Mersin ve Adana’da da anmalar yapıldı 

Mersin Dersimliler Kültür Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği, dernek binalarında anma gerçekleştirdi. Anmada konuşan Mersin Dersimliler Kültür Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Nurşen Çığlık, 4 Mayıs’ı “kara gün” olarak nitelendirdi. Devleti katliam ile yüzleşmeye çağıran Nurşen Çığlık şunları belirtti:

“Bu vesile ile; bizler kırım ve katliamlara uğrayan bir halkın evlatları olarak yıllardır her yerde seslendiğimiz gibi bir kez daha taleplerimizi haykırıyoruz. Hak, adalet ve yüzleşme çağrımızı yineliyor ve diyoruz ki; arşivler açılsın. Dêrsim ismi iade edilsin. Dêrsim halkından özür dilensin. Sürgünler, kayıplar ve evlatlık alınan çocukların listesi açıklansın. Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerleri açıklansın, cenazeleri ailelerine teslim edilerek, Dêrsim’e nakillerine engel olunmamalıdır. Dillerimize ve Kızılbaş Alevi inancımıza özgürlük tanınsın. Dêrsim’deki doğayı talan projeleri iptal edilsin Dersimlilerin kültürel, inançsal mirasları koruma ve yok olma tehdidi altındaki anadilimizle ilgili acil önlemler alınsın” dedi.

Adana Dersimliler Derneği’nde ise “Hiçbir şeyi unutmadık, hiçbir şeyi affetmedik” temasıyla anma gerçekleştirildi. Katılımcılar, tarihsel yüzleşme ve adalet talebini yineledi.

Kaynak: MA