Birçok kentten çağrı: Kürtçe’ye statü

Birçok kentte Kürt Dil Bayramı dolayısıyla düzenlenen etkinliklerde, Kürtçenin eğitim dili olması ve statü kazanması talepleri öne çıktı

15 Mayıs Kürt Dil Bayramı kapsamında birçok kentte açıklama, şenlik ve sempozyum  gibi etkinlikler düzenlendi.

Riha

Riha’da Zimanger Kürt Dil Derneği, 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla kent merkezindeki Ahmet Bahçıvan İş Merkezi önünde basın açıklaması gerçekleştirdi. “Ziman dayik e, dayik bi Kurdî ye” pankartının açıldığı açıklamada basın metnini Zimanger Eşbaşkanı Osman İzgör okudu.

27 Şubat çağrısına vurgu

Kürt halkının Kürtçeye sahip çıkması gerektiğini belirten Osman İzgör, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihinde yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı”nı hatırlattı. Osman İzgör, “Sayın Abdullah Öcalan’ın çağrısının ulusal ruhun, özgürlüğün, barışın ve demokratik toplumun yeniden canlanmasına vesile olduğunu vurgulamalıyız. Bu sürecin başarısı; kimlik, kendi kaderini tayin hakkı, statü ile siyasi ve hukuki hakların güvence altına alınmasının yolunu açacaktır. Bunu başarmak için ‘Barış ve Demokratik Toplum’ çağrısını en üst düzeyde savunacak, Kürt dilini geliştirme ve güçlendirme mücadelemizi her zamankinden daha fazla büyüteceğiz” dedi.

‘Kürtçe yaşamsallaştırılmalıdır

DEM Parti Riha Milletvekili Ömer Öcalan ise, “Sömürgeci yaklaşımlara karşı kendi varlığımızı savunmalıyız. Dil de bunun bir parçasıdır. Dilimizi sahiplenmek, varlığımızı sahiplenmektir. Önderlik, halkımızın politik ve pratik duruşunu değerlendirdi. Halkımız Kürtçeyi yaşamsallaştırmalıdır. Ortadoğu’da birçok dil yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun için yaşamın her alanında disiplinli yaklaşmak gerekir. Her yerde provokasyonlar olacaktır. Halkımız buna karşı duyarlı olmalıdır. Dil varlıktır, dil yaşamdır” diye konuştu.

DEM Parti Riha İl Eşbaşkanı Ayşe Sürücü de Kürt Dil Bayramı’nın önemine dikkat çekerek Kürtçenin yaşamın her alanında konuşulması çağrısında bulundu.

Açıklama, “Zimane me rûmeta me ye” ve “Ziman, jiyan, azadî” sloganları eşliğinde çalınan erbaneler ve seslendirilen şarkılarla sona erdi.

İstanbul

Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM), Ekin Sanat Komünü, Egîdê Cimo MA ve Kürt Araştırmaları Derneği öncülüğünde Yoğurtçu Parkı’nda Kürt Dil Bayramı dolayısıyla şenlik düzenlendi.

Renkli süslemelerin yapıldığı alanda, “Zimanên biyanî çek û kincên me ne, lê Zimanê Kurdî çerm û laşê me ye”, “Bila zimanê Kurdî bibe zimanê fermî û perwerdeyê” ve “Statûya Kurdî, perwerdeya Kurdî” pankartları asıldı. Çok sayıda kişinin katıldığı şenlikte kadınların yöresel kıyafetleri renkli görüntüler oluşturdu.

Şenliğe erbane grubu Koma Amargi ile sanatçılar Ayfer Düzdaş, Mezra Botan, Umut Gündüz ve Lawin katıldı.

Şenlik alanında sahne kurulmasına izin verilmezken, “Çerx” filminin gösterimi de engellendi.

Etkinlik, MKM’nin çocuklar için hazırladığı müzikli dans gösterisiyle başladı. Çocuklar ayrıca Kürtçe şarkılar söyledi.

Burada konuşan Kürt Araştırmaları Derneği Eşbaşkanı Remziye Alparslan, Kürtçeye yönelik araştırmaların önemli olduğunu belirterek, “Kürtçeyi eğitimlerle var ettik, var etmeye devam ediyoruz. Asimilasyon politikalarına karşı dilimizi konuşmayı sürdüreceğiz” dedi.

Anadile statü

MKM adına konuşan Kenya Korkmaz da milyonlarca kişinin konuştuğu Kürtçenin eğitim dili olmamasını eleştirdi. Kenya Korkmaz, “Dil aynı zamanda sanatla büyür, kurumlarla güçlenir ve yaşamın her alanında özgürce varlığını sürdürür. Çünkü dil yalnızca bir iletişim aracı değil; bir halkın hafızası, yaşama bakışı, tarihi, duygusu ve sesidir. Kürtçenin statü kazanmasıyla bu varlık anlam kazanacaktır. Bu dili konuşanların resmi olarak tanınması gerekir. Bu nedenle dili korumak ve yaşatmak sadece kültürel bir mesele değil; aynı zamanda birlik, adalet ve toplumun hafızasına sahip çıkma meselesidir” ifadelerini kullandı.

Etkinlik, halaylar ve müzik dinletileriyle devam etti.

Wan 

Eğitim Sen Wan Şubesi, Kürt Dil Bayramı kapsamında “Kürdistan’da Kürt Dilinin Durumu ve Kürtçe Eğitim” başlığıyla 3’üncü Dil Sempozyumu düzenledi. Wan Barosu Tahir Elçi Konferans Salonunda gerçekleşen sempozyuma dört parça Kürdistan’dan katılımcı ve konuşmacılar katıldı.

İki gün sürecek ve beş oturumdan oluşan sempozyuma çok sayıda kişi katıldı.

Sempozyum, verilen aranın ardından ikinci oturumu ile devam etti.

Ferhan Aslan’ın moderatörlüğünü yürüttüğü oturumda Bahoz Baran ile Serhat Temel panelist olarak yer aldı. “Eğitim ve Kürtçenin Durumu” başlıklı sunumu yapan Bahoz Baran, Kürtçenin mevcut durumuna dair konuştu.

Ardından konuşan Serhat Temel, “Kürtçenin Kirmanckî Lehçesinin Durumu ve Geleceği” başlıklı sunumunu yaptı. Her yerde Kürtçe konuşulması gerektiğini söyleyen Serhat Temel, Meclis’teki tüm başvuruların Kürtçe olması önerisinde bulundu.

Ardından ikinci oturum için soru cevap kısmına geçildi.

İlk günün son oturumu Erşan Yurdakul moderatörlüğünde, Rojava’dan sempozyuma online katılan Mizgin Hesen ile Gülistan İsmail’in konuşmalarıyla devam etti.

Rojava’daki durum anlatıldı 

Üçüncü oturumun ilk konuşmasını yapan Mizgin Hesen, “Rojava’da Kürtçenin Realitesi” başlıklı sunum yaptı. 15 Mayıs Kürt Dil Bayramını kutlayan Mizgin Hesen, sempozyuma katılmak istediğin ancak imkanların buna elvermediğini belirtti. Rojava’da 2011 öncesi ve sonrası Kürtçeye yönelik yaklaşımları değerlendiren Mizgin Hesen, “2011’e kadar Kürtçe her şekilde yasaktı. Kürtçe yayımlar Lübnan’da basılırdı. Suriye’de Kürtçeye dair her şey yasaktı. Kürt partilerinin Kürtçeye yaklaşımı farklı yöntemlerle hizmet etmek üzerineydi. Ve her çalışma Kürtçe yapılırdı” diyerek Rojava devrimi sonrasında üniversitelerin açıldığını ve her yerde Kürtçe konuşulduğunu belirtti.

Kürtçede Rönesans yaşandığını ifade eden Mizgin Hesen, çok sayıda radyo, televizyon açıldığını ve her alanda Kürtçe çalışmalar yapıldığını ifade etti. Kürtçenin bilim ve eğitim dili olduğunu kaydeden Mizgin Hesen, “Kürt dili Rojava’da yeni bir çağ yarattı. Eskiden Arapça olan dil Kürtçe oldu. Şu anda her yerde Kürtçe konuşuluyor” dedi.

‘Kürtçenin resmi dil olması için eylemler yapılıyor’

Ardından “Rojava’da Kürtçe Eğitim” başlıklı konuda Gülistan İsmail konuşma yaptı. Kürtçenin Rojava’da yok sayıldığını ve insanların dilini konuşamadığını aktaran Gülistan İsmail, Rojava’da devrim öncesi ve sonrası eğitimde yaşanan değişiklikleri anlattı. Kürtçenin Suriye’de resmi ve eğitim dili olması için her gün çeşitli eylem ve etkinliklerin gerçekleştiğini söyleyen Gülistan İsmail, Kürtçenin eğitimde birkaç saat kullanılmasının kabul edilmediğini belirtti.

Ardından soru-cevap kısmına geçildi.

Soruların yanıtlanmasının ardından sempozyumun ilk günü sona erdi.

Yarın sempozyum ikinci ve son gününde devam edecek.

Kaynak: JINNEWS