AYM’den HDP’li gençlerin tutuklanmasına ‘ihlal’ kararı

Anayasa Mahkemesi, HDP Gençlik Meclisi üyeleri Livan Orman ve Ahmet Beyazıt’ın tutuklanmasına ilişkin ‘ihlal’ kararı verdi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen bir soruşturma kapsamında 29 Temmuz 2022’de dönemin Halkların Demokratik Partisi (HDP) Gençlik Meclisi üyeleri, il, ilçe yöneticilerin evlerine baskın düzenlendi. Baskında gözaltına alınan HDP Parti Meclisi (PM) üyesi Livan Orman, Ahmet Beyazıt, İsmail Toptamur, Mehmet Salih Karatay, Mehmet Salih Dikmen tutuklandı.

Kişiler hakkında İstanbul Adliyesi 25’inci Ağır Ceza Mahkemesi “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla dava açılırken, Livan Orman, Ahmet Beyazıt Eylül 2022’de tahliye edildi. Yargılama sürerken, Orman ve Beyazıt, avukatları aracılığıyla tutuklanmalarının “hukuka aykırı olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği” gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvuruda bulundu. Kararını açıklayan AYM, “ihlal” kararı verdi.

Kararda, Livan Orman ve Ahmet Beyazıt’ın tutuklanma gerekçelerine yer verilerek, tutuklanma gerekçelerinin katıldıkları eylemler, basın açıklamaları ve telefon kayıtları olduğu ifade edildi. Kararda, Orman yönünden, “örgütsel slogan atmak”, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın “yüceltildiği” eyleme katılmanın tutuklama gerekçesi yapıldığı belirtilerek, eylemlere dair “katılımcıların şiddet kastının bulunduğunu gösteren somut bir bulgu mevcut değildir. Soruşturma belgelerinde etkinliğin örgütünün çağrısı ve talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiği hususunda da bir bilgi bulunmamaktadır” ifadelerine yer verildi.

Somut delil ortaya konulmadı

Kararda, Orman yönünden, “Başvurucunun B.K. ile mesajlaşmalarından yola çıkılarak Beylikdüzü’nde bir köprüye üzerinde ‘Bijî Kürdistan’ ibaresi bulunan pankart asılması eylemine iştirak etmiş olabileceği ileri sürülmüştür. Bu iddia, başvurucunun B.K.ya ‘gel burada bir şey almamız lazım’ şeklinde bir mesaj göndermesiyle pankartın hazırlanmasına katılmış olabileceği değerlendirmesine dayanmaktadır. Ancak ‘Bir şey almamız lazım’ gibi muğlak bir ifadenin yasa dışı bir örgütsel faaliyetin kanıtı olarak yorumlanması ve tutukluluğa dayanak yapılması tamamen varsayım üzerine kuruludur” denilerek, iddialara ilişkin somut bir delilin ortaya konulmadığının altı çizildi.

‘Örgüt üyeliği’ne dayanak yok

AYM kararında, Ahmet Beyazıt’ın ise “Abdullah Öcalan’ın protestosunu amaçlayan kitle propagandasına yönelik çalışmaların yer aldığı Telegram grubuna kayıtlı olması, örgütsel doküman, örgütün gençlik yapılanmasında faaliyet yürütmesi ve iltisakı gizleme amacıyla internet tabanlı programlar üzerinden iletişim kurmasının” tutuklamaya gerekçe yapıldığı ifade edildi. Kararda, örgütsel doküman olarak HDK Gençlik Meclisi 2021 kongresine dair olduğu ve “şiddeti teşvik” etmediği vurgulandı. Telegram grubunun ise isminin “2. Bölge Gençlik Meclisi” olduğu ve grupta 15 Şubat’ta “uluslararası komplo” nitelemesi yapıldığı belirtilerek, “Bu grubun başvurucunun mensubu olduğu siyasi partinin değil de örgütün gençlik yapılanması olduğuna ilişkin bir tespit bulunmamaktadır” denilerek, “örgüt üyeliğine” dayanak yapılamayacağının altı çizildi.

Beyazıt’ın katıldığı eylem ve etkinliklerin “örgüt talimatıyla” olduğunun somut kanıtının olmadığı vurgulanan kararda, Beyazıt hakkındaki iddialara dair “somut elle tutulur bir delil ortaya konulamamıştır” denildi.

‘İhlal’ kararı

Orman ve Beyazıt’ın tutuklanmasına ilişkin, “suç işlendiğine dair kuvvetli belirtinin soruşturma mercileri tarafından yeterince ortaya konulamadığı kanaatine varılmıştır” denilen kararda, devamla şunlar kaydedildi: “Varılan bu sonuç karşısında tutuklama nedenlerinin bulunup bulunmadığına ve tutuklamanın ölçülü olup olmadığına ilişkin ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir. Ayrıca yukarıdaki tespitler ışığında başvurucu Livan Orman’ın aynı eylem nedeniyle ikinci kez tutuklandığı iddiası mevcut tutuklama kararının hukukiliğiyle iç içe geçtiğinden bu iddianın ayrıca incelenmesine gerek görülmemiştir. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 19. maddesinin üçüncü fıkrası bağlamında kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.”

Başvuruda ayrıca Livan Orman ve Ahmet Beyazıt’a maddi ve manevi tazminat verilmesine hükmedildi.

Haber: Ömer İbrahimoğlu / MA