Pankreas kanseri tedavisinde mRNA dönemi: Kişiselleştirilmiş aşı 6 yıl boyunca hastalığı durdurdu

Amerikan Kanser Araştırmaları Derneği‘nin (AACR) 2026 Yıllık Toplantısı’nda sunulan yeni klinik araştırma verileri, pankreas kanseri tedavisinde mRNA teknolojisinin uzun vadeli başarısını ortaya koydu. Autogene cevumeran adı verilen kişiselleştirilmiş terapötik kanser aşısının uygulandığı hastalarda, tedaviden altı yıl sonra bile kanserin geri dönmediği tespit edildi. Araştırma, geleneksel yöntemlere direnç gösteren pankreas kanserinde bağışıklık sisteminin yeniden eğitilebileceğini kanıtlıyor.

YÜZDE 13’LÜK HAYATTA KALMA ORANINA KARŞI CİDDİ BAŞARI

Pankreas kanseri vakalarının büyük çoğunluğunu oluşturan pankreatik duktal adenokarsinom (PDAC), mevcut tedavilere karşı son derece dirençli bir yapıya sahip. Hastaların tümörleri cerrahi olarak tamamen temizlense dahi, kanserin tekrarlama olasılığı yüzde 80 seviyelerine ulaşıyor. Hastalığın beş yıllık hayatta kalma oranı ise dünya genelinde sadece yüzde 13 civarında.

Ancak yeni klinik takip raporları, mRNA aşısının bu tabloyu değiştirebileceğini gösteriyor. Kemoterapi ve özel bir immünoterapi yöntemiyle birleştirilen kişiselleştirilmiş aşı tedavisinde, bağışıklık sistemi olumlu yanıt veren 8 hastanın 7’sinin, son dozu almalarının üzerinden 4 ila 6 yıl geçmesine rağmen hayatta olduğu ve kanser belirtisi göstermediği bildirildi. Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nden baş araştırmacı Vinod Balachandran, hastanın kendi bağışıklık sistemini eğiterek hastalığı kontrol altına alabileceklerine dair inançlarının tam olduğunu vurguladı.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ YENİDEN EĞİTEN TEKNOLOJİ

Pankreas kanseri, kanser hücrelerini bağışıklık sisteminden gizleme yeteneği nedeniyle bağışıklık tabanlı tedaviler için zorlu bir hedef olarak görülüyordu. Vücuttaki bağışıklık hücreleri, pankreas tümörlerindeki ayırt edici “neoantijenleri” tespit edemediği için kanseri bir tehdit olarak algılamıyordu.

Araştırma ekibi bu tıbbi engeli, COVID-19 pandemisinde de kullanılan mRNA teknolojisiyle aştı. BioNTech bünyesindeki bilim insanları, hastaların kendi tümörlerinin genetik dizilimini çıkararak doğrudan o hastanın kanser hücrelerinde bulunan neoantijenlere saldırmaya yönelik kişiselleştirilmiş aşılar geliştirdi. Bu genetik talimatlar sayesinde vücut, kanser hücrelerini hedef alan özel bağışıklık tepkileri üretmeyi öğrendi.

Söz konusu mRNA aşısı, hastalıklara karşı önleyici olarak kullanılan geleneksel aşılardan farklı bir yapıya sahip. Bu tedavi, hasta kansere yakalandıktan ve kitle cerrahi olarak alındıktan sonra vücuda veriliyor. Aşının temel amacı, hastalığın ilerlemesini durdurmak ve ilerleyen yıllarda kanserin nüksetmesini (tekrarlamasını) kesin olarak engellemek.

VAKALAR ARTIYOR: YENİ KLİNİK TESTLER 2031’DE TAMAMLANACAK

Son 30 yılda pankreas kanseri vakaları küresel çapta ciddi bir artış ivmesi gösterdi. 1990 yılında 196 bin olan yıllık yeni vaka sayısı, 2022 verilerine göre 510 binin üzerine çıkmış durumda. Dünya çapında en ölümcül altıncı kanser türü olan hastalığın özellikle 50 yaş altı bireylerde artış göstermesi bilim dünyasını yeni tedavi arayışlarına yöneltiyor.

mRNA aşısının erken evre sonuçları büyük bir bilimsel başarı olarak kabul edilse de, uzmanlar araştırmanın henüz 16 kişilik dar bir hasta grubu üzerinde yapıldığına dikkat çekiyor. Tedavinin daha geniş çaplı etkinliğini kanıtlamak amacıyla 260 hastanın katılımıyla 2023 yılında başlatılan Faz II klinik denemelerinin 2031 yılına kadar tamamlanması bekleniyor.