Latmos Dağları, hem doğal yapısı hem de insanlık tarihinin en eski izlerini taşıyan 8 bin yıllık kaya resimlerinin bulunduğu bir bölge. Latmos’un geniş coğrafyasına yayılmış yaklaşık 8 bin yıllık geçmişe sahip kaya resimleri, insanlığa ilişkin çok önemli. Bu resimlerin bulunduğu Kerdemlik Mağarası’nda geçtiğimiz günlerde yapılan vandallık, bölgedeki koruma, yani koruyamama ile yine gündemde.
Latmos Platformu temsilcisi Dr. Varol Aydın, Latmos’un en çok bilinen ve ziyaret edilen tarih öncesi kaya resimlerinin olduğu Kerdemelik Mağarası’nın hemen yanındaki üzerinde silik de olsa bazı motiflerin bulunduğu dile getirilen bir kaya yüzeyine boyayla birtakım figürler çizilerek suç işlendiğinin altını çiziyor.
SORGULAMAK YOK
Aydın, tahribat sonrasında birçok kişinin bu çizimleri sosyal medyada paylaştığını söylüyor ve sözlerine şöyle devam ediyor: “Paylaşım yapanların neredeyse hepsi bu bölgeyi başkalarına tanıtmak için geçmişte uğraşırken buraları başkalarına gösterecek rehberlik ve turizm faaliyetleri yaptıklarını ve bizzat görmek için gittiklerini unutarak ‘Çok bilindiği ve çok insan geldiği için bunlar oluyor ve kaya resimleri zarar görüyor’ yaklaşımı sergilediler. Ama bu suçu işleyenin bunu neden yaptığını sorgulamayı ve geçmişten bugüne kadar buraların korunması için nelerin yapılmadığını göz ardı ettiler. Bir de bilinilirlik sınırını çizemediler, bilen herkes ‘Başkası bilmeseydi’ yaklaşımı sergiledi ‘misal’ Bodrum’a gidip yerleşenlerin artık başkası gelmesin demesi gibi.”
Ortada kesinlikle suç olan ve cezalandırılması gereken bir vandallık olduğunu vurgulayan Aydın, “Buraları bilen ve korumak için uğraşması gereken hiç kimse ‘Bunu nasıl engellerdik’ diye sormuyor. Kerdemelik kaya resimleri ve çevresi popüler bir turizm alanı, onlarca yıldır bölgede yaşayanlar dışarıdan gelenlere rehberlik yaparak para kazanıyorlar ama ortak bir akıl oluşturup ‘Şuralara uyarı levhaları yerleştirelim, kamera kuralım vs.’ dememişler, buraları bilen sivil ve resmi kuruluşlar da bugüne kadar bir koruma statüsü oluşmasını sağlamamışlar. Kedemelik Mağarası’nda bir güvenlik kamerası olsaydı bu çizimler yapılamazdı, o kamerayı da resmi kurumlar ya da bölgedeki yerel işletmeler bugüne kadar çoktan yerleştirebilirler ve bu vandallığı engelleyebilirlerdi. Yapanın bu vandallığı gerçekleştirmesine zemin yaratmak tabii ki hata ama yapılan kesinlikle planlı bir suç, belki de bir seri eylemin başlangıcı. Bölgede böylesine planlı ve cüretkâr seri eylemlerin gerçekleştirilebileceği çok bilinen başka alanlar da var, sadece kaya resimleri değil doğal ve kültürel bütün miras alanları potansiyel suç bölgesi olabilir, buraların korunması için yapılması gereken de çok net aslında, bölgeyi doğal ve kültürel SİT alanı ilan edip bir koruma statüsü oluşturmak” diyor.
HEDEF…
Bölgenin sit alanı ilan edilip korunmaya alınmamasının sebebini ise şöyle açıklıyor Aydın, “Bölge madencilik sektörünün hedefi konumunda, Çine ve Yatağan arasındaki Gökbel Dağı neredeyse hiç bilinmeyen bir bölge, doğal ve kültürel mirasları açısından Beşparmak Dağı çevresinden farklı olmamasına rağmen madencilik faaliyetleri tarafından acımasızca yok ediliyor. Paylaşımdaki bilinmeyen bölge fotoğrafı Gökbel Dağı’ndan, bugün Yeşilköy, Karakaya, Köprüalan ve Çavdar köylerini içeren bölge artık çok biliniyor, ziyaretçisi eksik olmuyor, Latmos Platformu tarafından sürdürülen hukuki mücadelelerde sağlanan kazanımlar da yeni madencilik girişimlerinin önünü kesmiş durumda ama hiç kimsenin bilmediği, gezmek ve yürümek için gitmediği Gökbel Dağı madencilik için yok ediliyor.”
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
