İnternet sitelerinde reddetseniz bile izleniyor olabilirsiniz

Kullanıcılar internette siteler arasında gezinirken, sitelerde ‘çerezlere izin vermeyi ya da vermemeyi’ seçebilir. Ancak yeni yayınlanan bir araştırmaya göre bunun hiçbir önemi olmayabilir. Devasa şirketlerin kullanıcılar çerezleri(web cookies) reddetse bile izleme yapabildiği ve bunu da cezalar almak pahasına devam ettirdiği ortaya çıktı.

Günümüzde neredeyse her internet sitesinde karşımıza çıkan çerez bildirimleri, reklam ve izleme çerezlerinin kullanımından önce açık rıza alınmasını gerekiyor. Bu karar Avrupa gizlilik yasalarına bir yanıt olarak ortaya çıkmıştı.

Kullanıcıların çoğu zaman okumadan tıkladığı, yoğun ve manipülatif uyarı mesajlarına ilişkin yıllarca süren şikayetlerin ardından, düzenleyiciler daha basit kurallar için baskı yapmaya başlamıştı.

ABD merkezli denetim şirketi webXray tarafından yapılan yeni bir analize göre Microsoft, Meta ve Google gibi devasa şirketler ‘çerezleri’ kullanıyor. Kullanıcıların büyük bir kısmının reddettiği çerezler konusu internet devleri için çok da önemli bir mesele olarak görülmüyor. Bu şirketlerin kullanıcılar kabul etmese dahi çerezleri devreye aldığı ve kullanıcıları izlediği belirtiliyor.

Bağımsız denetim raporunda, internet sitelerinin yüzde 55’i, kullanıcılar çerezleri reddetmesine rağmen veri toplamaya devam ettiği aktarılıyor. Burada çerez pencerelerinin yüzde 78’nin kullanıcıları tercihlerini teknik olarak uygulamadığı da ortaya çıktı.

ABD özelinde 200 reklam hizmetinin kullanıcıların reddet seçeneklerini seçmelerine rağmen bunu görmezden geldiği bulundu.

Her ne kadar Avrupa ve ABD özelinde çerez politikalarına uymayan şirketlere ceza öngörülüyor olsa da şirketler bunu göze alıyor. Yapılan analizlerde Google ve Microsoft gibi şirketlerin bu davranışı gizlemeden sürdürdüğü aktarılıyor. Bu iki şirket, internet siteleri üzerinden kullanıcılar çerezleri reddetmiş olsa bile çerezleri tetikleyen komutları göndermeye devam ediyor.

Microsoft’un sistemlerinin kullanıcı cevaplarını dikkate almadığı ve yüzde 35’inde izleme yapmaya devam ettiği belirtiliyor. Bu davranışın şirkete 390 milyon dolar cezaya mal olduğu tahmin ediliyor. 

Google ve Meta tarafında ise biraz daha yüksek cezalar var. 

Google, çerezler reddedilmesine rağmen bunların yüzde 86’sını görmezden geliyor. İzleme faaliyetleri de yüzde 77 oranında aktif devam ediyor. Ceza tarafında bunun karşılığı yaklaşık 2,31 milyar dolar. 

Meta’da ise bu çerez kontrol mekanizması çoğunlukla kontrol dahi edilmiyor. Sinyalleri algılayan sitelerin yüzde 69’u bunları görmezden geliyor, yüzde 21’i ise kullanıcıları aktif olarak izliyor. İhlaller sebebiyle buradaki ödenen tahmini cezanın 9,3 milyar dolara kadar ulaştığı belirtiliyor.

Daha önce Google’da gizlilik mühendisi olarak çalışan webXray’in kurucusu ve CEO’su Timothy Libert, 404 Media’ya, orada çalıştığı süre boyunca yöneticilerin vergiler ve cezalar arasında ayrım yapmada başarısız olduğunu aktardı.

Şirketler ise raporla ilgili bulguları kabul etmiyor. Microsoft, bazı çerezlerin sitelerin doğru işlemesi ve çalışması için kabul edilmesi gerektiğini savunuyorken, Meta tarafında internet sitelerinin kullanıcı tercihlerini geçersiz kılabileceğini aktardı.