‘Acele kamulaştırma’ kararı hukuka aykırı bulundu

Diyarbakır 2’nci İdare Mahkemesi, Xana Axpar’da 6 parsel sayılı taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin kararı ‘hukuka aykırı’ buldu

Amed Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu, kentin Xana Axpar (Çınar) ilçesinde bulunan Kubacık Mahallesi’nde 6 parsel sayılı taşınmazın 23 bin 828 metrekarelik kısmının petrol araması için acele kamulaştırılmasına ilişkin kararın iptali istemiyle Diyarbakır İdare Mahkemesi’ne başvuruda bulundu. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Genel Müdürlüğü, iptali istenilen hususun idari işlem değil mahkeme kararı olduğu, acele kamulaştırma kararının dava konusu edilemeyeceği, acelelik halinin gerekçesinin Bakanlar Kurulu kararında belirtildiği ve söz konusu kararın halen geçerli olduğu, söz konusu alandan çıkarılacak petrolün ülke ekonomisi için büyük önem arz ettiğini iddia ederek, davanın reddi talebiyle Diyarbakır 2’nci İdare Mahkemesi’ne başvuruda bulundu.

Diyarbakır 2’nci İdare Mahkemesi, Xana Axpar’da 6 parsel sayılı taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin kararı “hukuka aykırı” buldu. Amed Barosu Çevre ve Kent Komisyonu Başkanı Ahmet İnan, kararın benzer yerler içinde uygulanabileceğini söyledi.

Başvuruyu inceleyen mahkeme, “(…) söz konusu taşınmaza ilişkin ilgili kurullarca alınmış uygun görüş, ortaklaşa kamu yararı kararı ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilmiş bir izin olmadığı dikkate alındığında, dava konusu taşınmazın tarımsal amaç dışında kullanılamayacağı anlaşılmakla, tarım dışı amaçla kullanılamayacak olan bu taşınmazın tarım dışı faaliyetlerde kullanılmak üzere acele kamulaştırmasının da yapılamayacağı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır” değerlendirmesinde bulunarak, dava konusu işlemin iptaline karar verdi.

Acele kamulaştırma

Emsal nitelikteki kararı Amed Barosu Kent ve Çevre Komisyonu Başkanı Ahmet İnan değerlendirdi. Amed’de, Kürdistan ve Türkiye’de en büyük sorunun maden, petrol, baraj, HES, GES nedeniyle halkın geçim kaynakları olan tarım arazilerin acele kamulaştırılması olduğunu söyleyen İnan, Amed’de son 3 senelik periyotta 500 bin dönüme yakın sulu tarım arazisinin acele kamulaştırma ile petrol rafinelerine verildiğini belirtti.

Petrol için de acele kamulaştırma kararları alındı 

İnsanların göçe zorlanan bu uygulamalardan şikayetçi olduğunu belirten Ahmet İnan, ‘acele kamulaştırma’ ile yurttaşların hesaplarına paraların yatırılarak jandarmalar tarafından arazilerine şirketler için el konulduğunu söyledi. Ahmet İnan, “Bu kararın böyle uygulanamayacağı anayasada nettir. Bu karar (acele kamulaştırma) istisnai halde olur, savaş, kıtlık da olur. Bir şirketin kendine maden, petrol araması için başvurulan bir yöntem değildir. Acele kamulaştırma hali kıtlık, savaş gibi olağanüstü halde yapılır. Savaş çıksa dahi kimsenin toprağını acele kamulaştırma yapamazsın. Örneğin o yoldan panzer mi geçecek ne olacak diye belirtilmelidir. Her an yapılmazsa kamunun acil kaybı olan durumlarda bu karar alınabilir. Bu çok istisnai durumlarda olacak iş” dedi.

Bu tespit üzerine Xana Axpar’da alınan “acele kamulaştırma” kararının iptali istemiyle başvuruda bulunduklarını anımsatan İnan, “Bu davayı daha erken açabilseydik, emsallar verilseydi, bu hukuksuz kararlarla Amed’de, Şirnex’te yüzbinlerce tarım arazisi maden ve petrole açılmazdı. Bu karar; geçmişe dönük kararlara da emsaldir. Bu kararı diğer kurumlar, hukuk örgütleri benzer durumlar için kullanabilir” diye belirtti.

Mahkeme kararı çok önemli

Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi’nin kararında “acele kamulaştırma” kararının kamu yararı taşımadığı belirtilerek, tarım için kullanım izninin dahi alınmadığının belirtildiğini söyleyen İnan, “Bu karar bir emsaldır. Hiç kimsenin yaşamı, geçimi, gıda üretim alanları, gasp edilerek şirketlere ve ekolojik talana peşkeş çekilmemeli” diye konuştu.

Haber: Rukiye Payiz Adıgüzel / MA